PD-L1
PD-L1 (Programmed Death-Ligand 1) to białko powierzchniowe, które odgrywa kluczową rolę w hamowaniu odpowiedzi immunologicznej. Jest ono ekspresjonowane na powierzchni komórek nowotworowych oraz niektórych komórek układu immunologicznego, a także na komórkach w mikrośrodowisku guza.
Mechanizm działania PD-L1 polega na wiązaniu się z receptorem PD-1 (Programmed Death-1) znajdującym się na limfocytach T, co prowadzi do zahamowania aktywności tych limfocytów. Jest to jeden z tzw. immunologicznych punktów kontrolnych (immune checkpoints), które w warunkach fizjologicznych chronią organizm przed nadmierną reakcją immunologiczną i autoimmunizacją, jednak w przypadku nowotworów mogą przyczyniać się do unikania przez guzy nadzoru immunologicznego.
Oznaczanie ekspresji PD-L1 w tkance nowotworowej jest ważnym biomarkerem predykcyjnym dla terapii inhibitorami punktów kontrolnych układu immunologicznego, takimi jak pembrolizumab, nivolumab czy atezolizumab. Wyższy poziom ekspresji PD-L1 często wiąże się z lepszą odpowiedzią na tego typu immunoterapię, choć zależność ta nie jest bezwzględna i różni się w zależności od typu nowotworu.
W praktyce klinicznej ocena ekspresji PD-L1 przeprowadzana jest za pomocą immunohistochemii (IHC) i wyrażana jako odsetek komórek wykazujących ekspresję tego białka (TPS – Tumor Proportion Score) lub jako kombinowany wskaźnik pozytywności (CPS – Combined Positive Score) uwzględniający zarówno komórki nowotworowe, jak i immunologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak z komórek merkla – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak z komórek Merkla (RKM) to rzadki, wysoce agresywny nowotwór neuroendokrynny skóry, charakteryzujący się 5-letnim względnym wskaźnikiem przeżycia wynoszącym 48-64%, zależnym od stadium zaawansowania. Przeżycie 5-letnie w stadium I wynosi 49,8-64%, w stadium II 34,8-54,6%, w stadium III 26,8-51%, a w stadium IV jedynie 13,5-29%. Obecność przerzutów regionalnych i odległych, wielkość guza ≥2 cm, lokalizacja w obrębie głowy i szyi, wiek ≥75 lat, płeć męska oraz immunosupresja są istotnymi negatywnymi czynnikami prognostycznymi. Szczególne znaczenie ma stan węzłów chłonnych, gdzie dodatni wynik biopsji węzła wartowniczego (SLNB) wiąże się z obniżonym 3-letnim przeżyciem (57,2% vs 88% przy ujemnym SLNB). Cechy histopatologiczne, takie jak dodatnie marginesy resekcji, wysoki wskaźnik mitotyczny, naciekanie naczyń oraz ekspresja p63, również korelują z gorszym rokowaniem.
badanie węzła wartowniczego, czerniak, immunosupresja, ligand programowanej śmierci 1, mikrośrodowisko guza, model proporcjonalnego hazardu Coxa, model uczenia maszynowego, naciekanie naczyń limfatycznych, nowotwór neuroendokrynny skóry, OS, PD-L1, pembrolizumab, PFS, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, przewlekła białaczka limfocytowa, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, rak z komórek Merkla, SLNB, terapia anty-PD-1, terapia immunologiczna, wirus polioma komórek Merkla, wskaźnik mitotyczny, wskaźnik przeżycia, wskaźnik śmiertelności, współczynnik śmiertelności, względny wskaźnik przeżycia - Leksykon chorób i schorzeń
Ameloblastoma – Objawy
Ameloblastoma to rzadki, najczęściej łagodny guz odontogenny o powolnym, ale lokalnie agresywnym wzroście, najczęściej lokalizujący się w żuchwie (80% przypadków). Charakteryzuje się obecnością zmian takich jak resorpcja korzeni, przemieszczenie zębów oraz ścieńczenie i destrukcja kory kostnej. Średnia roczna szybkość wzrostu guza wynosi około 87,84%, a jego objętość może wzrosnąć z 85 024 mm³ do 250 044 mm³. W miarę progresji obserwuje się przejście zmian z jednokomorowych w wielokomorowe oraz naciekanie tkanek miękkich i zajęcie struktur takich jak nerw zębodołowy dolny, zatoki szczękowe i jama nosowa. Ameloblastoma szczęki wykazuje bardziej agresywny przebieg kliniczny niż żuchwy, co wiąże się z anatomią kości gąbczastej szczęki i późnym rozpoznaniem. Molekularnie guz wykazuje podwyższoną ekspresję białek macierzy pozakomórkowej (FN1, COL I, IGF-1) oraz PD-L1, co koreluje z agresywnością i nawrotami choroby.
adhezja komórkowa, ameloblastoma przerzutowy, ameloblastoma szczęki, ameloblastoma złośliwy, badanie rentgenowskie, choroba dziąseł, degradacja kolagenu, drętwienie i mrowienie, guz odontogenny, kość gąbczasta, macierz pozakomórkowa, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie jamy ustnej, PD-L1, rak ameloblastyczny, ruchomość zębów, tkanka nabłonkowa, wada zgryzu, węzeł chłonny, zatoka przynosowa