niedokrwienie jelita cienkiego
Niedokrwienie jelita cienkiego (intestinal ischemia) to stan patologiczny spowodowany niewystarczającym przepływem krwi przez naczynia krwionośne zaopatrujące jelito cienkie. Skutkuje to ograniczonym dostarczaniem tlenu i składników odżywczych do tkanek jelita, prowadząc do uszkodzenia jego struktury i zaburzenia funkcji.
Etiologia niedokrwienia jelita cienkiego obejmuje przede wszystkim: zatory i zakrzepy tętnic krezkowych, przewlekłą miażdżycę naczyń trzewnych, stany niskiego rzutu serca, wstrząs, zapalenie naczyń oraz skręt jelit. Do czynników ryzyka należą: podeszły wiek, miażdżyca, zaburzenia rytmu serca (szczególnie migotanie przedsionków), stany nadkrzepliwości oraz przewlekła niewydolność serca.
Obraz kliniczny zależy od stopnia i czasu trwania niedokrwienia. Charakterystycznym objawem jest nagły, silny ból brzucha nieproporcjonalny do objawów przedmiotowych. W badaniu fizykalnym stwierdza się bolesność brzucha, a w późniejszym stadium objawy otrzewnowe. Badania laboratoryjne mogą wykazać leukocytozę, podwyższone stężenie mleczanów, D-dimerów oraz markerów uszkodzenia jelit (I-FABP).
Diagnostyka obejmuje angio-TK jamy brzusznej (metoda z wyboru), angiografię klasyczną, USG dopplerowskie oraz MRI. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania. W przypadku ostrego niedokrwienia może być konieczna natychmiastowa interwencja chirurgiczna (embolektomia, trombektomia, by-pass naczyniowy) lub endowaskularna. Przy rozległej martwicy niezbędna jest resekcja jelita. Leczenie zachowawcze obejmuje antykoagulację, płynoterapię oraz antybiotykoterapię.
Rokowanie zależy od szybkości rozpoznania i wdrożenia leczenia. Opóźnienie diagnozy powyżej 24 godzin znacząco zwiększa śmiertelność, która w przypadku ostrego niedokrwienia jelita cienkiego może sięgać 60-80%. Powikłaniami mogą być: martwica jelita, perforacja, posocznica, zespół krótkiego jelita oraz przewlekła niewydolność trzewna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolmiles 2,5 mg
Zolmitryptan w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (2,5 mg i 5 mg) wykazuje działania niepożądane o charakterze przemijającym, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 4 godzin po podaniu i ustępujące samoistnie. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia czucia, zawroty głowy, ból głowy, przeczulica, parestezje, senność oraz uczucie gorąca (częstość ≥1/100 do <1/10). Ze strony układu sercowo-naczyniowego występują kołatanie serca (często), tachykardia (≥1/1 000 do <1/100) oraz bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa i skurcz tętnicy wieńcowej (<1/10 000). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ponadto, niezbyt często obserwuje się przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego (≥1/1 000 do <1/100), co wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zwłaszcza niekontrolowanym lub ciężkim.
astenia, ból brzucha, ból głowy, częstomocz, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, krwawa biegunka, mialgia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelita cienkiego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parcie na mocz, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, suchość jamy ustnej, sztywność mięśniowa, tachykardia, uczucie gorąca, wielomocz, wymioty, zaburzenie czucia, zawał jelita, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy ośrodkowe, zolmitryptan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolmiles 5 mg
Zolmitryptan w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolmiles) wykazuje działania niepożądane o przeważnie przemijającym charakterze, pojawiające się najczęściej w ciągu 4 godzin od podania i utrzymujące się na stałym poziomie przy kolejnych dawkach. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (np. zawroty głowy, parestezje, senność), układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej, dysfagia) oraz układu mięśniowo-szkieletowego (osłabienie siły mięśni, ból mięśni), występujące u 1 do 10 na 100 pacjentów. Rzadziej pojawiają się reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne) oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca (często) i tachykardia (1-10 na 1000 pacjentów), a bardzo rzadko poważne powikłania kardiologiczne, w tym zawał mięśnia sercowego i skurcz tętnicy wieńcowej (<1 na 10 000 pacjentów). Niezbyt często obserwuje się także nieznaczny wzrost ciśnienia tętniczego oraz przemijające jego zwiększenie.
astenia, ciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, krwawa biegunka, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieregularna praca serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz tętnicy wieńcowej, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tachykardia, wielomocz, zawał jelit, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zolmitryptan - Leksykon substancji czynnych
Zolmitryptan – Działania niepożądane
Zolmitryptan, agonista receptorów serotoninowych 5-HT1B/1D, jest stosowany w leczeniu migreny, jednak jego podanie wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które zazwyczaj pojawiają się w ciągu 4 godzin od przyjęcia i mają charakter przemijający. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zaburzenia percepcji, zawroty głowy, przeczulica, parestezje, senność) oraz układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej, dysfagia). Częstość występowania tych objawów jest różna, od bardzo często (≥1/10) do niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). W obrębie układu sercowo-naczyniowego kołatanie serca występuje często, tachykardia niezbyt często, natomiast bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa czy skurcz tętnicy wieńcowej, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
astenia, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, kserostomia, migrena, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie trzewne, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parcie na mocz, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, receptor serotoninowy, skurcz tętnicy wieńcowej, tachykardia, tryptany, wielomocz, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia percepcji, zawał jelit, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy ośrodkowe, zolmitryptan - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwienie jelit – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedokrwienie jelit to stan zagrażający życiu, wynikający z upośledzenia przepływu krwi do jelit, obejmujący niedokrwienie jelita cienkiego (krezkowe) oraz okrężnicy. Klasyfikacja obejmuje niedokrwienie okrężnicy, ostre i przewlekłe niedokrwienie krezkowe, niedrożne niedokrwienie krezkowe oraz nieokluzyjną niedokrwienną chorobę jelit (NOMI). Diagnostyka opiera się na wysokim podejrzeniu klinicznym, typowo nagłym, silnym bólu okołopępkowym, nieproporcjonalnym do badania fizykalnego, oraz badaniach obrazowych takich jak angiografia CT/MR i tomografia komputerowa jamy brzusznej. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się leukocytozę. Wczesna diagnoza i szybka reperfuzja są kluczowe dla zmniejszenia śmiertelności. Leczenie obejmuje resuscytację płynową, tlenoterapię, antybiotykoterapię, leczenie przeciwzakrzepowe heparyną oraz interwencje chirurgiczne, takie jak resekcja martwiczych fragmentów jelita i rewaskularyzacja (angioplastyka, stentowanie, bypass). W przypadku NOMI stosuje się leki rozszerzające naczynia, np. papawerynę.
angiografia CT, angiografia MR, angioplastyka, antybiotykoterapia szerokospektralna, chirurgia kontroli uszkodzeń, heparyna niefrakcjonowana, laparotomia, leczenie przeciwzakrzepowe, martwica jelit, miażdżyca, niedokrwienie jelit, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie jelita grubego, niedokrwienie krezkowe, niedokrwienie okrężnicy, niewydolność wielonarządowa, objawy otrzewnowe, ostre niedokrwienie krezkowe, perforacja jelita, przewlekłe niedokrwienie krezkowe, resuscytacja płynowa, sepsa, sonda nosowo-żołądkowa, tlenoterapia, ultrasonografia dopplerowska, zakrzepica żył krezkowych, zapalenie otrzewnej, zgorzel