Względny defekt aferentny źrenicy (ang. relative afferent pupillary defect, RAPD) to stan, w którym reakcja źrenicy na światło jest osłabiona przy oświetlaniu jednego oka w porównaniu do drugiego. Jest to objaw uszkodzenia drogi wzrokowej przed skrzyżowaniem nerwów wzrokowych (chiazma opticum), najczęściej na poziomie siatkówki lub nerwu wzrokowego.
RAPD można wykryć za pomocą testu naprzemiennego oświetlania źrenic (test swinging flashlight), podczas którego światło kierowane jest naprzemiennie na każde oko. W warunkach prawidłowych obie źrenice kurczą się jednakowo niezależnie od tego, które oko jest oświetlane. Przy RAPD źrenice rozszerzają się paradoksalnie, gdy światło przeniesione jest z oka zdrowego na oko z uszkodzeniem.
Najczęstsze przyczyny względnego defektu aferentnego źrenicy to zapalenie nerwu wzrokowego, jaskra, niedokrwienie siatkówki, odwarstwienie siatkówki, zaawansowana retinopatia czy urazy nerwu wzrokowego. Nasilenie RAPD zwykle koreluje ze stopniem uszkodzenia drogi wzrokowej i może być użytecznym wskaźnikiem prognostycznym w chorobach okulistycznych.
Zapalenie nerwu wzrokowego (optic neuritis) to zapalenie demielinizacyjne nerwu wzrokowego, manifestujące się nagłą lub podostro narastającą utratą ostrości wzroku (od niewielkiego rozmycia do całkowitej ślepoty), bólem okołogałkowym nasilającym się przy ruchach gałki ocznej (obecnym u 90% pacjentów) oraz dyschromatopsją, zwłaszcza z zaburzeniem percepcji czerwonych barw. Charakterystyczne są ubytki w polu widzenia, w tym mroczek środkowy lub środkowo-okołoślepy, zmniejszona czułość na kontrast, fotopsje, zjawiska Uhthoffa i Pulfricha oraz względny defekt aferentny źrenicy (RAPD). Przebieg kliniczny dzieli się na fazę początkową, progresji (7-10 dni), stabilizacji (2-3 tygodnie) i poprawy, która może trwać do roku. Około 90-95% pacjentów odzyskuje ostrość wzroku ≥20/40 w ciągu 6 miesięcy, a pełna poprawa następuje zwykle w 2-3 miesiące. Rokowanie jest lepsze w typowym zapaleniu nerwu wzrokowego niż w atypowym, zwłaszcza związanym z NMO lub przeciwciałami MOG.
Diagnostyka ślepoty i utraty wzroku opiera się na precyzyjnym wywiadzie medycznym oraz kompleksowym badaniu okulistycznym, obejmującym test ostrości wzroku (np. Snellena), badanie pola widzenia, ocenę reakcji źrenic, badanie dna oka oraz pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego. Klasyfikacja według WHO definiuje ślepotę jako ostrość wzroku ≤3/60 lub pole widzenia <10°, natomiast w USA "ślepota prawna" to ostrość wzroku ≤20/200 lub pole widzenia ≤20°. Zaawansowane metody diagnostyczne, takie jak OCT, angiografia fluoresceinowa, ERG, VEP czy MRI, pozwalają na dokładną ocenę struktur oka i dróg wzrokowych, co jest kluczowe w różnicowaniu przyczyn utraty wzroku, w tym chorób siatkówki, nerwu wzrokowego oraz ośrodkowego układu wzrokowego. Wczesne wykrycie i odpowiednia klasyfikacja upośledzenia wzroku umożliwiają wdrożenie skutecznego leczenia i rehabilitacji, co według WHO może zapobiec lub leczyć około 80% przypadków.
Strona wykorzystuje pliki cookies, aby zapewnić użytkownikom jak najwyższy komfort korzystania z serwisu, personalizować treści i reklamy, udostępniać funkcje społecznościowe oraz analizować ruch w Internecie. Dane te mogą obejmować Twój adres IP, identyfikatory plików cookie oraz dane przeglądarki.
Przetwarzanie Twoich danych osobowych odbywa się zgodnie z Polityką prywatności. Klikając przycisk „Akceptuję”, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies oraz przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, takich jak dopasowanie reklam do Twoich preferencji i analiza efektywności reklam.
Masz prawo do wycofania zgody, dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Szczegóły na temat przetwarzania danych osobowych znajdują się w Polityce prywatności.
