trifluridyna
Trifluridyna (trifluorothymidine, TFT) to syntetyczny nukleozyd o działaniu przeciwwirusowym, stosowany głównie miejscowo w leczeniu zakażeń rogówki i spojówki wywołanych przez wirusa Herpes simplex (HSV). Lek działa poprzez wbudowywanie się w DNA wirusa, hamując jego replikację.
W okulistyce trifluridyna jest stosowana w postaci kropli do oczu (zazwyczaj 1% roztwór) w leczeniu zapalenia rogówki wywołanego przez HSV, szczególnie w przypadkach opornych na inne leki przeciwwirusowe, jak acyklowir czy gancyklowir. Wykazuje skuteczność zarówno wobec HSV typu 1, jak i typu 2.
W nowszych zastosowaniach trifluridyna występuje w połączeniu z typiracylem (jako TAS-102 lub Lonsurf) w doustnej terapii zaawansowanego raka jelita grubego. W tej kombinacji trifluridyna działa jako antymetabolit, wbudowując się w DNA komórek nowotworowych, podczas gdy typiracyl hamuje jej degradację, zwiększając biodostępność.
Do najczęstszych działań niepożądanych trifluridyny stosowanej miejscowo należą: przejściowe pieczenie lub kłucie po podaniu, nadwrażliwość, obrzęk powiek, nadmierne łzawienie oraz punktowe ubytki nabłonka rogówki przy długotrwałym stosowaniu. Lek nie powinien być stosowany dłużej niż 21 dni ze względu na potencjalną toksyczność dla nabłonka rogówki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczkowe zapalenie oka – Leczenie
Opryszczkowe zapalenie oka, wywołane najczęściej przez HSV-1, stanowi istotną przyczynę zakaźnej ślepoty rogówkowej, z częstością 5,9-20,7/100 000 rocznie. Choroba manifestuje się w formach nabłonkowych (keratitis dendriticum), stromalnych (keratitis stromalne) oraz zapaleniu śródbłonka rogówki i keratouveitis. Leczenie opiera się na lekach przeciwwirusowych: miejscowo stosuje się trifluridynę 1% (co 2 godziny do reepitelizacji), gancyklowir 0,15% (5x dziennie) lub acyklowir 3% maść (5x dziennie), natomiast doustnie acyklowir 400 mg 5x dziennie, walacyklowir 500 mg 3x dziennie lub famcyklowir 250-500 mg 2-3x dziennie przez 7-14 dni. W ciężkich przypadkach stosuje się dożylny acyklowir 5-10 mg/kg co 8 godzin przez 5-10 dni. Kluczowe jest unikanie kortykosteroidów w aktywnym nabłonkowym zapaleniu rogówki ze względu na ryzyko nasilenia replikacji wirusa, natomiast w zapaleniu zrębu i śródbłonka stosuje się je pod ścisłym nadzorem okulistycznym wraz z terapią przeciwwirusową.
acyklowir, bliznowacenie rogówki, błona owodniowa, famcyklowir, foskarnet, gancyklowir, Herpes Simplex Virus, Herpetic Eye Disease Study, HSK, HSV-1, keratitis nabłonkowe, keratitis stromalne, keratopatia neurotroficzna, keratoplastyka, keratouveitis, klej cyjanoakrylowy, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwwirusowy, perforacja rogówki, przeszczep rogówki, ślepota rogówkowa, trifluridyna, walacyklowir, widarabina, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie śródbłonka, zwężenie punktów łzowych - Leksykon chorób i schorzeń
Niedrożność kanalika łzowego – Etiologia i przyczyny
Niedrożność kanalika łzowego to stan patologiczny charakteryzujący się częściowym lub całkowitym zablokowaniem odpływu łez z powierzchni oka do jamy nosowej, co prowadzi do zastoju płynu łzowego. Wrodzona niedrożność, występująca u 5-20% noworodków, najczęściej wynika z nieotwarcia błony w miejscu zastawki Hasnera, zwężenia kanalika (dacryostenosis), braku lub nieprawidłowego rozwoju punktów łzowych oraz niepełnego połączenia kanalika z jamą nosową. U większości niemowląt dochodzi do samoistnego ustąpienia niedrożności w ciągu pierwszego roku życia wraz z dalszym rozwojem układu drenażu łez. U dorosłych niedrożność jest zwykle nabyta i związana z procesami starzenia, przewlekłymi stanami zapalnymi (np. zapalenie zatok, spojówek, dacryocystitis), urazami twarzy, zmianami rozrostowymi (polipy, guzy, torbiele mucocele) oraz obecnością kamieni łzowych (dacryoliths) zbudowanych z komórek nabłonka, lipidów, śluzu i soli mineralnych.
alergiczny nieżyt nosa, choroba ziarniniakowa, dacryocystitis, dacryostenosis, docetaksel, dorzolamid, fluorouracyl, jaskra, kamień łzowy, mucocele, nabyta niedrożność kanalika łzowego, niedrożność kanalika łzowego, pilokarpina, polip nosa, punkt łzowy, radioterapia, sarkoidoza, skrzywienie przegrody nosowej, terapia radioaktywnym jodem, timolol, toczeń, torbiel śluzowa, trifluridyna, trisomia 21, uraz oczodołu, wrodzona niedrożność kanalika łzowego, zapalenie spojówek, zapalenie zatok przynosowych, zastawka Hasnera, zespół CHARGE, zespół Downa, zespół suchego oka, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, złamanie nosa - Leksykon chorób i schorzeń
Herpes noworodkowy – Leczenie
Herpes noworodkowy, wywołany przez wirus HSV, jest rzadką, ale potencjalnie śmiertelną infekcją u noworodków, wymagającą natychmiastowego wdrożenia leczenia przeciwwirusowego. Podstawowym lekiem jest acyklowir podawany dożylnie w dawce 60 mg/kg/dobę (20 mg/kg co 8 godzin) przy prawidłowej funkcji nerek. Czas terapii zależy od lokalizacji zakażenia: 14 dni dla zakażeń ograniczonych do skóry, oczu i błon śluzowych (SEM) oraz minimum 21 dni dla zakażeń ośrodkowego układu nerwowego (CNS) lub rozsianych. W przypadku zakażeń CNS konieczne jest wykonanie punkcji lędźwiowej pod koniec terapii i kontynuacja leczenia do uzyskania ujemnego wyniku PCR w płynie mózgowo-rdzeniowym. Po leczeniu dożylnym zaleca się 6-miesięczną terapię supresyjną doustnym acyklowirem w dawce 300 mg/m² trzy razy dziennie, co poprawia wyniki neurologiczne i zapobiega nawrotom.
acyklowir, badanie PCR, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, cięcie cesarskie, drgawki, gancyklowir, herpes noworodkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opryszczka pospolita, płyn mózgowo-rdzeniowy, płynoterapia dożylna, punkcja lędźwiowa, terapia supresyjna, tlenoterapia, transaminaza asparaginianowa, trifluridyna, walacyklowir, wentylacja mechaniczna, wirus opryszczki, wirus opryszczki pospolitej, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie rozsiane, zakażenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Keratitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Keratitis to zapalenie rogówki, które może mieć etiologię infekcyjną (bakteryjną, wirusową, grzybiczą, akantamebową) lub nieinfekcyjną, prowadząc do objawów takich jak ból, zaczerwienienie, światłowstręt, łzawienie i spadek ostrości wzroku. Najczęstszą przyczyną są infekcje bakteryjne, lecz także noszenie soczewek kontaktowych stanowi istotny czynnik ryzyka. Diagnostyka i leczenie powinny być szybkie, aby zapobiec powikłaniom takim jak owrzodzenia, perforacja rogówki czy endophthalmitis, które mogą prowadzić do trwałej utraty wzroku. Leczenie bakteryjnego keratitis obejmuje stosowanie wzmocnionych antybiotyków, np. tobramycyny 14 mg/ml i cefazoliny lub wankomycyny 50 mg/ml, podawanych co godzinę, a w przypadku infekcji wirusowych stosuje się przeciwwirusowe krople (trifluridyna, gancyklowir). Grzybicze keratitis wymaga długotrwałej terapii natamycyną 5%, a akantamebowe – biocydami takimi jak chlorheksydyna przez okres nawet 6 miesięcy. W ciężkich przypadkach rozważa się keratoplastykę.
acyklowir, akantameba, astygmatyzm, blepharitis, bliznowacenie rogówki, błona owodniowa, cefazolina, chlorheksydyna, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, endophthalmitis, fotofobia, gancyklowir, hypopyon, keratitis, keratoplastyka, kortykosteroidy, natamycyna, opieka pooperacyjna, owrzodzenie rogówki, patogeny, perforacja rogówki, przeszczep rogówki, rąbek rogówki, ślepota rogówkowa, soczewki kontaktowe, tęczówka, tobramycyna, trifluridyna, uraz oka, wankomycyna, wirus opryszczki pospolitej - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Leczenie
Większość pacjentów z opoksą (mpox) bez ciężkiego niedoboru odporności wyzdrowieje dzięki leczeniu objawowemu, obejmującemu kontrolę bólu (acetaminofen, NLPZ), odpowiednie nawodnienie, pielęgnację skóry oraz leczenie współistniejących zakażeń, w tym HIV. W przypadku zmian skórnych zaleca się utrzymanie ich w czystości i suchości, stosowanie miejscowych środków znieczulających oraz doustnych leków przeciwhistaminowych. Tekowirymat, lek przeciwwirusowy hamujący białko p37 ortopokswirusów, jest dostępny w ramach protokołu CDC EA-IND dla pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. HIV z CD4 <200 komórek/mm³), kobiet w ciąży, dzieci oraz osób z przedłużającymi się lub zagrażającymi życiu objawami. Standardowa dawka tekowirymatu to 600 mg co 12 godzin przez 14 dni dla pacjentów o masie ciała ≥40 kg do <120 kg. Badania PALM007 i STOMP nie wykazały skrócenia czasu gojenia ani zmniejszenia bólu, jednak lek jest dobrze tolerowany.
analog nukleotydowy, atopowe zapalenie skóry, brincidofowir, cidofowir, dysfagia, gabapentyna, immunoglobulina Vaccinia, leczenie objawowe, leczenie skojarzone, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, miejscowy steroid, niedobór odporności, opioid, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, owrzodzenie rogówki, powikłanie neurologiczne, przeciwciało monoklonalne, tekowirymat, terapia antyretrowirusowa, trifluridyna, wirusowa polimeraza DNA, wtórne zakażenie, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie HIV, zapalenie gardła, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie odbytnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Zaczerwienienie oka – Leczenie
Zaczerwienienie oka jest kluczowym objawem zapalenia, którego etiologia może być różnorodna, obejmując zapalenie spojówek, brzegów powiek, rogówki, tęczówki, a także stany nagłe jak jaskra zamkniętego kąta czy oparzenia chemiczne. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu okulistycznym, z uwzględnieniem objawów towarzyszących takich jak ból, światłowstręt, wydzielina czy zmiany widzenia. Wskazania do pilnej konsultacji okulistycznej obejmują m.in. silny ból nieustępujący po miejscowych środkach znieczulających, utratę widzenia, obfite ropne wydzieliny, zajęcie rogówki, uraz oka, zniekształcenie źrenicy oraz zakażenia wirusem herpes. Leczenie jest zróżnicowane i zależy od przyczyny: bakteryjne zapalenie spojówek wymaga antybiotykoterapii, wirusowe zwykle ustępuje samoistnie, a alergiczne leczy się miejscowymi lekami przeciwhistaminowymi i środkami zwężającymi naczynia.
acetazolamid, acyklowir, alergiczne zapalenie spojówek, bakteryjne zapalenie spojówek, cetyryzyna, ciało obce, cyklosporyna A, diklofenak, gancyklowir, gruczoł Meiboma, jaskra, jaskra zamkniętego kąta, karboksymetyloceluloza, keratoconjunctivitis sicca, krople przeciwhistaminowe, lek zmniejszający przekrwienie, miejscowy steroid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oparzenie chemiczne, otarcie rogówki, pilokarpina, ropna wydzielina, światłowstręt, sztuczne łzy, trifluridyna, wirusowe zapalenie spojówek, wylew podspojówkowy, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie twardówki, zespół suchego oka