szczep HIV-1
HIV-1 (Human Immunodeficiency Virus type 1) to dominujący szczep wirusa wywołującego AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności). Jest odpowiedzialny za globalną pandemię HIV/AIDS, stanowiąc około 95% wszystkich zakażeń HIV na świecie.
Wirus HIV-1 należy do rodziny retrowirusów i rodzaju lentiwirusów. Charakteryzuje się wysoką zmiennością genetyczną, co umożliwia mu ucieczkę przed odpowiedzią immunologiczną organizmu i utrudnia opracowanie skutecznej szczepionki. W obrębie HIV-1 wyróżnia się cztery grupy (M, N, O, P), przy czym grupa M (main) odpowiada za większość zakażeń i dzieli się na liczne podtypy (A-K) oraz formy rekombinowane.
HIV-1 infekuje głównie limfocyty T CD4+, makrofagi i komórki dendrytyczne, prowadząc do postępującego upośledzenia funkcji układu immunologicznego. Wirus integruje swój materiał genetyczny z genomem komórki gospodarza, tworząc prowirus, który może pozostawać w stanie latencji przez długi czas, co stanowi główną przeszkodę w całkowitej eradykacji zakażenia.
Diagnostyka zakażenia HIV-1 opiera się na testach wykrywających przeciwciała anty-HIV, antygen p24 oraz materiał genetyczny wirusa. Leczenie polega na stosowaniu skojarzonej terapii antyretrowirusowej (ART), która hamuje replikację wirusa, ale nie eliminuje zakażenia. Profilaktyka obejmuje stosowanie przedekspozycyjnej (PrEP) i poekspozycyjnej (PEP) profilaktyki farmakologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Entekawir Zentiva jest nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazującym wysoką skuteczność przeciwwirusową wobec HBV poprzez hamowanie inicjacji polimerazy, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA oraz syntezy dodatniej nici DNA wirusa. Jego aktywna forma, trifosforan entekawiru (entekawir-TP), posiada stałą hamowania Ki = 0,0012 μM dla polimerazy DNA HBV, przy jednoczesnym słabym działaniu na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 μM) i brak wpływu na polimerazę mitochondrialną (Ki >160 μM). Entekawir hamuje replikację HBV w stężeniu EC50 = 0,004 μM w komórkach HepG2, a także pozostaje skuteczny wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC50 mediana 0,026 μM) oraz adefowir (pełna wrażliwość). W badaniach in vitro wykazano brak antagonistycznego działania entekawiru w połączeniu z innymi NRTI, takimi jak abakawir, lamiwudyna czy tenofowir.
analog guanozyny, dysfagia, entekawir, fosforylacja, koinfekcja HBV/HIV, mitochondrialne DNA, mutacja oporności, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkrypcja, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, stała hamowania, substytucja M184I, szczep HIV-1, trifosforan deoksyguanozyny, trifosforan entekawiru, wirus HBV, wirus rekombinowany, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Abakawir – Właściwości farmakodynamiczne
Abakawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (NRTI), wykazuje silne i selektywne działanie przeciwwirusowe wobec HIV-1 i HIV-2 poprzez hamowanie enzymu odwrotnej transkryptazy. Jego aktywna forma, trifosforan karbowiru (TP), włącza się do łańcucha DNA wirusa, prowadząc do zakończenia replikacji. Średnie wartości EC50 wobec laboratoryjnych szczepów HIV-1 mieszczą się w zakresie 1,4–5,8 µM, a wobec różnych podtypów HIV-1 i HIV-2 od 0,002 do 1,21 µM. Abakawir wykazuje szerokie spektrum działania przeciwwirusowego, potwierdzone w różnych typach komórek, i nie wykazuje antagonizmu w połączeniu z innymi NRTI, NNRTI czy inhibitorami proteazy. Oporność na abakawir wiąże się z mutacjami w odwrotnej transkryptazie, głównie M184V/I, K65R, L74V i Y115F, które rozwijają się powoli i wymagają kumulacji mutacji, aby znacząco zwiększyć EC50. Włączenie zydowudyny do terapii zmniejsza częstość selekcji mutacji L74V i K65R.
kodon odwrotnej transkryptazy, komórka CD4+, limfocyt krwi obwodowej, mutacja analogu tymidyny, mutacja M184V, niepowodzenie wirusologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV, oporność fenotypowa, oporność krzyżowa, oporność na abakawir, płyn mózgowo-rdzeniowy, poziom wirusa, schemat leczenia, szczep HIV-1, terapia antyretrowirusowa, trifosforan karbowiru - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entekavir Adamed 1 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (kod ATC: J05AF10), wykazuje wysoką specyficzność i skuteczność w hamowaniu polimerazy HBV. Po wewnątrzkomórkowej fosforylacji do aktywnej formy trifosforanu (okres półtrwania 15 godzin), entekawir-TP konkuruje z trifosforanem deoksyguanozyny, hamując inicjację polimerazy HBV, odwrotną transkrypcję ujemnej nici DNA oraz syntezę nici dodatniej DNA. Stała inhibicji (Ki) wynosi 0,0012 μM, a EC₅₀ dla redukcji syntezy DNA HBV to 0,004 μM w komórkach HepG2. Entekawir zachowuje aktywność wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC₅₀ mediana 0,026 μM) oraz jest skuteczny wobec szczepów opornych na adefowir. Nie wykazuje antagonizmu z innymi NRTI stosowanymi w terapii HBV i HIV, a jego wpływ na polimerazy komórkowe jest minimalny (Ki dla polimeraz α, β, δ: 18-40 μM; brak istotnego wpływu na polimerazę γ i syntezę mtDNA przy Ki >160 μM).
analog guanozyny, analog nukleozydowy, antygen HBeAg, dysfunkcja mitochondrialna, dziki typ HBV, fosforylacja, hodowla komórkowa, komórki HepG2, marskość wątroby, miano DNA HBV, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odpowiedź histologiczna, odpowiedź wirusologiczna, odwrotna transkrypcja, oporność na adefowir, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, proces martwiczo-zapalny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Knodella, stała inhibicji, szczep HIV-1, trifosforan, trifosforan deoksyguanozyny, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zmiany martwiczo-zapalne