naczyniakomłoniak wątroby
Naczyniakomłoniak wątroby (hemangioma) to najczęstszy łagodny nowotwór wątroby, występujący u 0,4-20% populacji ogólnej. Zbudowany jest z nieprawidłowych naczyń krwionośnych wyścielonych komórkami śródbłonka i wypełnionych krwią.
Większość naczyniakomłoniaków wątroby jest bezobjawowa i zostaje wykryta przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych powodów. Duże zmiany (>4 cm) mogą powodować objawy takie jak ból lub uczucie pełności w prawym podżebrzu, nudności oraz zaburzenia trawienia.
W diagnostyce kluczową rolę odgrywają badania obrazowe. W USG typowo uwidaczniają się jako dobrze odgraniczone, hiperechogeniczne zmiany. W tomografii komputerowej wykazują charakterystyczne wzmocnienie kontrastowe – od obwodu do centrum. W rezonansie magnetycznym naczyniakomłoniaki prezentują się jako zmiany hiperintensywne w obrazach T2-zależnych.
Leczenie w większości przypadków nie jest konieczne. Wskazania do interwencji obejmują: objawowy charakter zmian, szybki wzrost, niepewność diagnostyczną lub ryzyko pęknięcia. Opcje terapeutyczne obejmują resekcję chirurgiczną, embolizację lub ablację.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniakomłoniak – Etiologia i przyczyny
Naczyniakomłoniak (angiosarcoma) to rzadki, wysoce złośliwy mięsak tkanek miękkich, wywodzący się z komórek endotelialnych naczyń krwionośnych lub limfatycznych, stanowiący 1-2% wszystkich mięsaków. Etiologia jest w większości przypadków nieznana, jednak kluczową rolę odgrywają mutacje genetyczne, takie jak utrata funkcji genu p53, nadekspresja MDM2, VEGF, amplifikacje MYC oraz zaburzenia szlaku PIK3CA/AKT/mTOR. Do istotnych czynników ryzyka należą wcześniejsza ekspozycja na promieniowanie jonizujące (zwykle 5-10 lat po radioterapii), przewlekły obrzęk limfatyczny (np. zespół Stewart-Treves), narażenie na toksyczne substancje chemiczne (chlorek winylu, arsen, dwutlenek toru, sterydy anaboliczne) oraz dziedziczne zespoły genetyczne (np. nerwiakowłókniakowatość typu 1, zespół Maffucciego). W patogenezie istotne są także czynniki immunologiczne i środowiskowe, takie jak immunosupresja, promieniowanie UV, ciała obce czy przewlekłe zapalenie.
amplifikacja genu MYC, angiogeneza, chlorek winylu, choroba Olliera, choroba von Hippel-Lindaua, dwutlenek toru, gen p53, immunosupresja, martwica, mięsak tkanek miękkich, mutacja genu BRCA1, mutacja genu naprawy DNA, naczyniakomłoniak, naczyniakomłoniak skóry, naczyniakomłoniak wątroby, nadekspresja VEGF, nerwiakowłókniakowatość typu 1, obrzęk limfatyczny, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, przewlekłe zapalenie, siatkówczak obustronny, śmierć komórkowa, steroid anaboliczny, zakrzepica żyły wrotnej, zespół genetyczny, zespół Maffucciego - Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniakomłoniak – Diagnostyka i diagnoza
Naczyniakomłoniak (angiosarcoma) to rzadki, agresywny nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych lub limfatycznych, stanowiący 1-2% mięsaków tkanek miękkich. Charakteryzuje się szybkim wzrostem, wysokim ryzykiem miejscowych nawrotów oraz przerzutów do węzłów chłonnych i narządów odległych. Diagnostyka kliniczna opiera się na szczegółowym badaniu pacjenta, uwzględniającym czynniki ryzyka takie jak wcześniejsza radioterapia, ekspozycja na chlorek winylu czy przewlekły obrzęk limfatyczny. Obraz kliniczny jest zróżnicowany w zależności od lokalizacji guza (skóra, pierś, serce), a opóźnienie w rozpoznaniu wynosi średnio 5-7 miesięcy. Diagnostyka obrazowa obejmuje MRI (preferowane do oceny miejscowego zaawansowania), CT, PET oraz USG, jednakże cechy radiologiczne są niespecyficzne. Kluczową rolę odgrywa biopsja (grubo- lub cienkoigłowa) z badaniem histopatologicznym i immunohistochemicznym, gdzie markery takie jak CD31, CD34, Fli-1, ERG oraz VEGF potwierdzają rozpoznanie. W przypadkach związanych z radioterapią pomocne jest wykrycie amplifikacji genu MYC metodą FISH lub immunohistochemii. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. czerniaka anaplastycznego, raki nabłonkowe oraz naczyniaki.
amplifikacja genu MYC, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, czerniak anaplastyczny, czynnik von Willebranda, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dermoskopia, echokardiografia przezklatkowa, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, fuzja genowa, komórki śródbłonka, łysienie bliznowaciejące, mięsak tkanki miękkiej, mutacje genowe, naczynia limfatyczne, naczyniak, naczyniakomłoniak, naczyniakomłoniak wątroby, obrzęk limfatyczny, pozytronowa tomografia emisyjna, przerzuty do węzłów chłonnych, radioterapia, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniakomłoniak – Epidemiologia
Naczyniakomłoniak (angiosarcoma) to rzadki, wysoce złośliwy nowotwór śródbłonkowy, stanowiący 1-2% mięsaków tkanek miękkich, z roczną zapadalnością w USA wynoszącą 0,26-0,30/100 000 osób, a w Japonii 0,18/100 000. W ostatnich dekadach obserwuje się wzrost częstości występowania, z 0,13/100 000 w 1975 do 0,33/100 000 w 2016 roku, co odpowiada 2,54-krotnemu wzrostowi. Mediana wieku diagnozy to około 69 lat, z przewagą u mężczyzn i osób rasy białej. Lokalizacyjnie najczęściej dotyczy skóry, tkanki podskórnej i piersi (72,3%), a także narządów trzewnych (24,4%). Czynniki ryzyka obejmują wcześniejszą radioterapię (np. piersi, z zapadalnością 1/18 000 rocznie), obrzęk limfatyczny, malformacje naczyniowe oraz ekspozycję na toksyny (chlorek winylu, arsen). Rokowanie jest niekorzystne, z 5-letnim przeżyciem ogólnym na poziomie 26,4%, różniącym się w zależności od lokalizacji (np. piersi do 87,5%, wątroby poniżej 6 miesięcy). Wiek powyżej 65-69 lat, płeć męska, większy rozmiar guza (≥5 cm), zaawansowane stadium oraz brak leczenia chirurgicznego pogarszają prognozę.
biomarker prognostyczny, klasyfikacja AJCC, malformacja naczyniowa, mięsak tkanek miękkich, naczyniakomłoniak, naczyniakomłoniak skóry, naczyniakomłoniak wątroby, nomogram prognostyczny, obrzęk limfatyczny, przerzuty nowotworowe, przeżycie całkowite, przeżycie swoiste dla nowotworu, radioterapia, rak przewodowy in situ, rezonans magnetyczny, stadium zaawansowania nowotworu, tomografia komputerowa, transformacja złośliwa, zastój limfatyczny, złośliwość histologiczna