ognisko rogowacenia słonecznego
Ognisko rogowacenia słonecznego (actinic keratosis, AK) to zmiany przedrakowe występujące na skórze uszkodzonej przez długotrwałą ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe. Klinicznie manifestują się jako czerwonawe, szorstkie, łuszczące się plamy lub grudki, często wyczuwalne dotykiem wcześniej niż widoczne gołym okiem.
Rogowacenie słoneczne najczęściej lokalizuje się w obszarach narażonych na działanie słońca – na twarzy, małżowinach usznych, owłosionej skórze głowy u osób łysiejących, grzbietach rąk i przedramionach. Zmiany te występują głównie u osób o jasnej karnacji, zwłaszcza po 40. roku życia, stanowiąc istotny czynnik ryzyka rozwoju raka kolczystokomórkowego (SCC).
Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, choć w przypadkach wątpliwych zaleca się wykonanie biopsji. Histopatologicznie stwierdza się dysplazję keratynocytów warstwy podstawnej naskórka z atypią komórkową, hiperkeratozą i parakeratozą. W ocenie zmian pomocne są również dermoskopia oraz refleksyjna mikroskopia konfokalna.
Leczenie rogowacenia słonecznego obejmuje metody destrukcyjne (krioterapia, łyżeczkowanie, elektrokoagulacja), terapie miejscowe (5-fluorouracyl, imikwimod, diklofenak, retinoid, kwas 5-aminolewulinowy w terapii fotodynamicznej) oraz procedury ablacyjne (peeling chemiczny, dermabrazja, laseroterapia). Istotna jest także profilaktyka, w tym ochrona przeciwsłoneczna i regularne badania dermatologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Actikerall to roztwór na skórę o stężeniu 5 mg fluorouracylu i 100 mg kwasu salicylowego na gram, stosowany w leczeniu rogowacenia słonecznego. Standardowa dawka to aplikacja raz na dobę na zmienione chorobowo miejsce, nie przekraczające 25 cm² (5 cm × 5 cm), przez maksymalnie 12 tygodni lub do całkowitego ustąpienia zmian. W przypadku ciężkich działań niepożądanych zaleca się zmniejszenie częstotliwości do trzech razy w tygodniu, aż do złagodzenia objawów. Szczególną ostrożność należy zachować przy aplikacji na obszary o cienkiej warstwie naskórka, gdzie stosowanie powinno być rzadsze i wymaga częstszej kontroli. Preparat nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży, a u osób w podeszłym wieku nie wymaga modyfikacji dawki.
Actikerall, aplikacja preparatu, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciężkie działanie niepożądane, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, fluorouracyl, kwas salicylowy, modyfikacja dawkowania, naskórek, odpowiedź terapeutyczna, ognisko rogowacenia słonecznego, pacjent geriatryczny, populacja pacjentów, rogowacenie słoneczne, roztwór na skórę, substancja czynna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imikeraderm 50 mg/g
Imikwimod, substancja czynna kremu Imikeraderm 50 mg/g, jest miejscowym modulatorem odpowiedzi immunologicznej o działaniu przeciwwirusowym i przeciwnowotworowym, działającym poprzez indukcję interferonu alfa oraz innych cytokin. W badaniach klinicznych u pacjentów z rogowaceniem słonecznym (obszar około 25 cm², 4-8 zmian) stosowano imikwimod 3 razy w tygodniu w 1-2 cyklach 4-tygodniowych z 4-tygodniową przerwą, uzyskując całkowity odsetek wyleczenia na poziomie 46,1% (95% CI: 39,0%-53,1%). Po 12 miesiącach obserwacji częstość nawrotów choroby wyniosła 27% u pacjentów leczonych imikwimodem, a 47% w grupie placebo. Nawrót pojedynczych zmian wystąpił u 5,6% leczonych imikwimodem i 7,5% w grupie kontrolnej.
badanie farmakokinetyczne, badanie kliniczne, cytokina, diklofenak miejscowy, działanie przeciwwirusowe, grupa kontrolna, hiperkeratoza, interferon alfa, mięczak zakaźny, modulator odpowiedzi immunologicznej, objawy kliniczne, ognisko rogowacenia słonecznego, podwójnie ślepa próba, progresja histologiczna, rak przedinwazyjny, receptor błonowy, rogowacenie słoneczne