czynnik krzepnięcia krwi

Czynniki krzepnięcia krwi to białka obecne w osoczu krwi, odgrywające kluczową rolę w procesie hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia. W organizmie człowieka występuje 13 głównych czynników krzepnięcia (oznaczonych cyframi rzymskimi od I do XIII), które uczestniczą w kaskadzie krzepnięcia poprzez aktywację kolejnych elementów.

Proces krzepnięcia krwi przebiega dwiema drogami: zewnątrzpochodną (inicjowaną przez czynnik tkankowy) i wewnątrzpochodną (aktywowaną przez kontakt z uszkodzoną powierzchnią). Obie drogi prowadzą do wytworzenia trombiny, która przekształca fibrynogen (czynnik I) w fibrynę tworzącą sieć stabilizującą skrzep.

Niedobory czynników krzepnięcia mogą być wrodzone (jak hemofilia A – niedobór czynnika VIII, hemofilia B – niedobór czynnika IX) lub nabyte (np. w przebiegu chorób wątroby, która jest głównym miejscem syntezy większości czynników krzepnięcia). Diagnostyka zaburzeń krzepnięcia obejmuje badania przesiewowe (PT, APTT, fibrynogen) oraz oznaczanie aktywności poszczególnych czynników.

Współczesna terapia zaburzeń krzepnięcia opiera się na substytucji brakujących czynników, które mogą być pozyskiwane z osocza lub wytwarzane metodami inżynierii genetycznej jako rekombinowane preparaty. W leczeniu stosuje się również desmopressynę, kwas traneksamowy i inne leki wspomagające hemostazę.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl