podkradanie wieńcowe
Podkradanie wieńcowe (określane również jako zespół podkradania wieńcowego lub angielski „coronary steal syndrome”) to zjawisko patofizjologiczne występujące w obrębie krążenia wieńcowego, w którym dochodzi do przemieszczenia przepływu krwi z obszaru niedokrwionego do obszaru o mniejszym oporze naczyniowym. Mechanizm ten prowadzi do paradoksalnego zmniejszenia perfuzji mięśnia sercowego w regionach zaopatrywanych przez zwężone tętnice wieńcowe.
Zjawisko to najczęściej obserwuje się podczas stosowania leków rozszerzających naczynia, takich jak dipiridamol czy adenozyna, które powodują rozszerzenie zdrowych naczyń wieńcowych, podczas gdy naczynia zwężone miażdżycowo nie mogą adekwatnie reagować. W rezultacie krew „podkrada się” z obszarów o ograniczonej rezerwie przepływu do regionów, gdzie naczynia uległy rozszerzeniu, pogłębiając niedokrwienie w obszarach objętych chorobą.
Podkradanie wieńcowe ma istotne znaczenie kliniczne w diagnostyce choroby wieńcowej, szczególnie w testach obciążeniowych z użyciem farmakologicznych wazodilatatorów. Może manifestować się jako pogorszenie dolegliwości dławicowych lub pojawienie się nowych zaburzeń kurczliwości w badaniach obrazowych podczas próby obciążeniowej. Rozpoznanie tego zjawiska ma znaczenie przy interpretacji wyników badań diagnostycznych oraz planowaniu leczenia choroby wieńcowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nilogrin 30 mg
Nicergolina, substancja czynna leku Nilogrin, jest pochodną ergotaminy o działaniu α-adrenolitycznym i naczyniorozszerzającym. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na nicergolinę lub substancje pomocnicze, ostrym krwotokiem mózgowym, niedociśnieniem tętniczym lub skłonnością do ortostatycznych spadków ciśnienia, świeżym zawałem mięśnia sercowego, ciężką bradykardią oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Działanie naczyniorozszerzające i α-adrenolityczne może nasilać krwawienia, pogłębiać hipotensję oraz prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, jednoczesne stosowanie Nilogrinu z lekami α- lub β-adrenomimetycznymi jest przeciwwskazane ze względu na antagonizm farmakodynamiczny i ryzyko nieprzewidywalnych wahań ciśnienia tętniczego.
bradykardia, działanie alfa-adrenolityczne, działanie naczyniorozszerzające, hipotensja, krwotok mózgowy, leki adrenomimetyczne, nadwrażliwość na substancję czynną, nicergolina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pochodna ergotaminy, podkradanie wieńcowe, spadek ciśnienia ortostatyczny, wysypka skórna, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biotropil 1200 1200 mg
Piracetam, substancja czynna leku Biotropil 1200, jest nootropowym środkiem o złożonym mechanizmie działania na poziomie komórkowym i tkankowym, bez specyficzności dla określonych komórek czy narządów. Wykazuje powinowactwo do błon fosfolipidowych, stabilizując ich strukturę i poprawiając funkcjonowanie białek błonowych. Działanie piracetamu obejmuje zarówno układ nerwowy, gdzie moduluje gęstość i aktywność receptorów postsynaptycznych, jak i układ naczyniowy, gdzie poprawia właściwości reologiczne krwi poprzez zwiększenie elastyczności erytrocytów, zmniejszenie agregacji płytek krwi oraz redukcję adhezji erytrocytów do ścian naczyń. U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową piracetam poprawia zdolność odkształcania się erytrocytów, co przeciwdziała patologicznej lepkości krwi i zlepianiu się krwinek, istotnie wspomagając mikrokrążenie.
adhezja erytrocytów, agregacja płytek krwi, błona fosfolipidowa, ciśnienie tętnicze, czynnik von Willebranda, elastyczność erytrocytów, erytrocyt, fibrynogen, hemostaza, kwas gammaaminomasłowy, lek nootropowy, lepkość osocza, mikrokrążenie, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, piracetam, płytka krwi, podkradanie wieńcowe, prostacyklina, receptor postsynaptyczny, śródbłonek naczyniowy, układ naczyniowy, właściwości reologiczne krwi, zjawisko Raynauda - Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytylu tetraazotan – Przedawkowanie
Przedawkowanie pentaerytrytylu tetraazotanu (Galpent) jest rzadko opisywane, a jego toksyczność jest relatywnie niska, z wartością LD50 przekraczającą 6 g/kg masy ciała zwierząt laboratoryjnych. U ludzi dawki do 600 mg/dobę nie wywołują objawów przedawkowania. Objawy kliniczne przedawkowania są podobne do tych po nadmiernym podaniu nitrogliceryny i obejmują hipotonię ortostatyczną, tachykardię odruchową, bradykardię, methemoglobinemię (niebezpieczną powyżej 30% stężenia methemoglobiny), bóle i zawroty głowy, nudności, dezorientację oraz niedokrwienie mięśnia sercowego. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca, ostrymi zespołami wieńcowymi, zawałem mięśnia sercowego oraz stosujący leki hipotensyjne.
błękit metylenowy, bradykardia, choroba wieńcowa, działanie synergistyczne, działanie toksyczne, hipotonia ortostatyczna, leczenie objawowe, methemoglobinemia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedostateczne ukrwienie mózgu, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pentaerytrytylu tetraazotan, perfuzja wieńcowa, płynoterapia, podkradanie wieńcowe, pozycja Trendelenburga, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie naczyń mózgowych, rzut serca, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia odruchowa, tlenoterapia, zaburzenie hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Desfluran Piramal 100 % v/v
Przedkliniczne badania desfluranu wykazały, że lek wywołuje zależną od stężenia, przewidywalną i kontrolowalną depresję układu oddechowego i krążenia, bez narządowo-swoistych działań toksycznych. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono uwrażliwienia mięśnia sercowego na adrenalinę, a także zaobserwowano rozszerzenie naczyń wieńcowych na poziomie tętniczek, podobne do działania izofluranu. Nie odnotowano efektu „podkradania wieńcowego” w modelu choroby naczyń wieńcowych u psów. W zakresie wpływu na rozrodczość, ekspozycja na 4 MAC-godziny na dobę podczas organogenezy indukowała szkodliwy wpływ na zarodek u szczurów i królików, natomiast 10 MAC-godzin nie wywołało działań niepożądanych. U szczurów zaobserwowano zwiększoną utratę zarodków i zmniejszony przyrost masy ciała potomstwa przy 4 MAC-godzinach, podczas gdy 1 MAC-godzina nie powodowała toksyczności. Działania niepożądane u potomstwa korelowały z toksycznością u matki, co sugeruje farmakologiczny mechanizm działania desfluranu.
badania in vitro, badania in vivo, depresja układu krążenia, depresja układu oddechowego, krążenie oboczne, mutagenność, organogeneza, płodność, podkradanie wieńcowe, potencjał rakotwórczy, rozszerzenie naczyń wieńcowych, rozwój zarodkowo-płodowy, synaptogeneza, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, upośledzenie funkcji poznawczych, uwrażliwienie mięśnia sercowego, znieczulenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Suprane –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa desfluranu (Suprane) wykazały, że anestetyk ten nie uwrażliwia mięśnia sercowego na egzogenną adrenalinę, co potwierdzono na modelu świni. Desfluran powoduje rozszerzenie naczyń wieńcowych na poziomie tętniczek, podobnie jak izofluran, co może korzystnie wpływać na perfuzję mięśnia sercowego podczas znieczulenia. W modelach zwierzęcych choroby naczyń wieńcowych nie zaobserwowano efektu „podkradania wieńcowego” ani zmniejszenia przepływu krwi w obszarach zależnych od krążenia obocznego. Dane kliniczne potwierdzają brak związku stosowania desfluranu z niedokrwieniem mięśnia sercowego, zawałem czy zwiększoną śmiertelnością u pacjentów z chorobą wieńcową.
adrenalina, anestetyk, badania in vivo i in vitro, choroba naczyń wieńcowych, choroba wieńcowa, desfluran, izofluran, krążenie oboczne, mięsień sercowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, perfuzja mięśnia sercowego, podkradanie wieńcowe, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, przepływ krwi, rozszerzenie naczyń wieńcowych, środek znieczulający, synaptogeneza, tętniczka, układ sercowo-naczyniowy, właściwości mutagenne, zawał, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Desfluran – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Desfluran, stosowany w anestezjologii, wykazuje przewidywalną, zależną od stężenia depresję układu oddechowego i krążenia, bez narządowo-swoistych działań toksycznych w badaniach przedklinicznych. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono uwrażliwienia mięśnia sercowego na adrenalinę ani efektu podkradania wieńcowego, co potwierdzają również dane kliniczne u pacjentów z chorobą wieńcową. Ekspozycja na desfluran na poziomie 4 MAC-godzin/dobę wiązała się z embriotoksycznością i obniżoną płodnością u zwierząt, natomiast dawki do 1 MAC-godziny/dobę nie wykazywały działań niepożądanych. Wartości te są istotne przy ocenie ryzyka stosowania u kobiet w ciąży i w okresie rozwoju płodu.
anestezjologia, choroba wieńcowa, depresja układu oddechowego, embriotoksyczność, krążenie oboczne, niedokrwienie mięśnia sercowego, organogeneza, płodność, podkradanie wieńcowe, potencjał mutagenny, przepływ krwi, rakotwórczość, rozszerzenie naczyń wieńcowych, rozwój neurologiczny, synaptogeneza, toksyczność matczyna, toksyczność ostra i podostra, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, upośledzenie funkcji poznawczych, zaburzenie rytmu serca, zagnieżdżenie, zawał serca, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Monoazotan izosorbidu – Działania niepożądane
Monoazotan izosorbidu, stosowany w preparatach Olicard 40 retard i Olicard 60 retard, wywołuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z najczęstszym objawem w postaci bólu głowy (≥ 1/10 pacjentów), który zwykle ustępuje podczas kontynuacji terapii. Inne często występujące działania to zawroty głowy i senność (≥ 1/100 do < 1/10), które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak nasilenie dławicy piersiowej, bradyarytmia, niedociśnienie ortostatyczne oraz odruchowa tachykardia (≥ 1/1000 do < 1/100), a także reakcje skórne i objawy ze strony przewodu pokarmowego o nieznanej częstości. Szczególnie niebezpieczne są zapaść krążeniowa i złuszczające zapalenie skóry, które wymagają natychmiastowej interwencji.
ból głowy, bradyarytmia, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, monoazotan izosorbidu, niedociśnienie ortostatyczne, nudności i wymioty, Olicard, podkradanie wieńcowe, reakcja nadwrażliwości skórnej, senność, tachykardia odruchowa, tolerancja farmakologiczna, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Desfluran – Właściwości farmakodynamiczne
Desfluran, halogenowany metyloetyloeter stosowany wziewnie do indukcji znieczulenia ogólnego (kod ATC: N01AB07), charakteryzuje się niskim współczynnikiem podziału krew/gaz wynoszącym 0,42, co jest niższą wartością niż w przypadku izofluranu (1,4) czy podtlenku azotu (0,46). Ta właściwość farmakodynamiczna umożliwia szybkie wybudzanie po zakończeniu podawania, co jest korzystne w procedurach wymagających szybkiego odzyskania świadomości. Desfluran wywołuje zależną od dawki, odwracalną utratę świadomości i czucia bólu, hamuje aktywność motoryczną zależną od woli, modyfikuje odruchy autonomiczne oraz powoduje depresję układu oddechowego i krążenia. W badaniach EEG nie stwierdzono obniżenia progu drgawkowego ani toksycznych efektów na ośrodkowy układ nerwowy, a jednoczesne stosowanie leków pomocniczych nie wywoływało niepożądanych reakcji.
choroba wieńcowa, czucie bólu, depresja układu krążenia, depresja układu oddechowego, elektroencefalografia, hipertermia złośliwa, indukcja znieczulenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, odruch autonomiczny, ośrodkowy układ nerwowy, podkradanie wieńcowe, próg drgawkowy, tętniczka wieńcowa, układ krążenia, utrata świadomości, węglowodór halogenowany, współczynnik podziału krew/gaz, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biotropil 800 800 mg
Piracetam, będący pochodną kwasu gammaaminomasłowego i należący do grupy nootropów (kod ATC: N06BX03), wykazuje wielokierunkowe działanie na poziomie błon komórkowych neuronów oraz układu naczyniowego. Mechanizm polega na interakcji z fosfolipidami błon, co stabilizuje ich strukturę i umożliwia prawidłowe funkcjonowanie białek błonowych. W układzie nerwowym piracetam moduluje aktywność receptorów postsynaptycznych, wzmacniając przekazywanie sygnałów neuronalnych. W zakresie układu krwionośnego lek zwiększa elastyczność erytrocytów, zmniejsza agregację płytek krwi oraz ogranicza przyleganie erytrocytów do śródbłonka, co przekłada się na poprawę reologii krwi. U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową poprawia zdolność odkształcania erytrocytów, zmniejsza lepkość krwi i zapobiega zlepianiu krwinek czerwonych, co ma istotne znaczenie kliniczne. Dawki stosowane w badaniach sięgały do 12 g, przy czym obserwowano proporcjonalne hamowanie funkcji płytek krwi oraz wydłużenie czasu krwawienia bez zmniejszenia ich liczby.
agregacja płytek, agregacja płytek krwi, Biotropil, błona fosfolipidowa, ciśnienie tętnicze krwi, czas krwawienia, czynnik krzepnięcia krwi, czynnik von Willebranda, erytrocyt, fibrynogen, hemostaza, krwinka czerwona, kwas gammaaminomasłowy, lek nootropowy, lepkość krwi, lepkość osocza, mechanizm działania, naczynie krwionośne, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, parametry reologiczne krwi, piracetam, pirolidon, podkradanie wieńcowe, prostacyklina, przyleganie erytrocytów, rozszerzenie naczyń, skurcz naczyń krwionośnych, skurcz naczyń włosowatych, śródbłonek naczyń krwionośnych, zespół Raynauda