Działania niepożądane
Monoazotan izosorbidu

Monoazotan izosorbidu, stosowany w preparatach Olicard 40 retard i Olicard 60 retard, wywołuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z najczęstszym objawem w postaci bólu głowy (≥ 1/10 pacjentów), który zwykle ustępuje podczas kontynuacji terapii. Inne często występujące działania to zawroty głowy i senność (≥ 1/100 do < 1/10), które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak nasilenie dławicy piersiowej, bradyarytmia, niedociśnienie ortostatyczne oraz odruchowa tachykardia (≥ 1/1000 do < 1/100), a także reakcje skórne i objawy ze strony przewodu pokarmowego o nieznanej częstości. Szczególnie niebezpieczne są zapaść krążeniowa i złuszczające zapalenie skóry, które wymagają natychmiastowej interwencji.

Działania niepożądane monoazotanu izosorbidu

Monoazotan izosorbidu, jako substancja aktywna zawarta w lekach takich jak Olicard 40 retard oraz Olicard 60 retard, wywołuje szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są bóle głowy, które charakteryzują się tendencją do stopniowego zmniejszania w miarę kontynuowania terapii.12

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Zgodnie z systemem klasyfikacji MedDRA, działania niepożądane monoazotanu izosorbidu podzielono według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Olicard 40 retard" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono wg częstości: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do 3<sup data-drug="Olicard 60 retard" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono wg częstości: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do 4

  • Bardzo często (≥ 1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥ 1/100 do < 1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

<sup data-drug="Olicard 40 retard" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono wg częstości: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do 5<sup data-drug="Olicard 60 retard" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono wg częstości: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do 6

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Układ/narząd Częstość Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy Najczęściej raportowane działanie niepożądane, z tendencją do stopniowego ustępowania w trakcie dalszego leczenia
Często Zawroty głowy Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie i stanowić ryzyko upadków
Często Senność Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Zaburzenia sercowo-naczyniowe Niezbyt często Nasilenie lub wystąpienie dławicy piersiowej Paradoksalny efekt związany z mechanizmem podkradania wieńcowego
Niezbyt często Bradyarytmia Zwolnienie rytmu serca wraz z zaburzeniami przewodzenia
Niezbyt często Niedociśnienie ortostatyczne Objawia się zawrotami głowy przy zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą
Niezbyt często Odruchowa tachykardia Przyspieszony rytm serca jako reakcja kompensacyjna na spadek ciśnienia
Nieznana Uderzenia gorąca, omdlenia, zapaść krążeniowa Związane z nagłym spadkiem ciśnienia tętniczego, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie u osób starszych
Zaburzenia żołądka i jelit Nieznana Nudności, wymioty Mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych i obniżenia adherencji do leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nieznana Złuszczające zapalenie skóry, skórne reakcje nadwrażliwości Mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii
Zaburzenia ogólne Nieznana Zmęczenie Może ograniczać codzienną aktywność pacjenta

Zjawisko tolerancji na monoazotan izosorbidu

Istotnym problemem klinicznym podczas terapii monoazotanem izosorbidu jest rozwój tolerancji na lek oraz tolerancji krzyżowej na inne azotany. Zjawisko to może prowadzić do osłabienia lub całkowitego zniesienia działania terapeutycznego. Aby temu zapobiec, należy unikać ciągłego podawania leku w dużych dawkach.78

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Ryzyko zaburzeń hemodynamicznych

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane monoazotanu izosorbidu dotyczą układu sercowo-naczyniowego. Niedociśnienie ortostatyczne może prowadzić do upadków, szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym, natomiast zapaść krążeniowa stanowi bezpośrednie zagrożenie życia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.910

Bradyarytmia oraz odruchowa tachykardia mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca, potencjalnie zwiększając ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Paradoksalnie, u niektórych pacjentów może dojść do nasilenia lub wystąpienia dławicy piersiowej, co jest szczególnie niebezpieczne, biorąc pod uwagę, że monoazotan izosorbidu jest stosowany właśnie w zapobieganiu napadom dławicy piersiowej.1112

Reakcje skórne i nadwrażliwość

Złuszczające zapalenie skóry oraz skórne reakcje nadwrażliwości wymagają natychmiastowego przerwania terapii i często interwencji dermatologicznej. Reakcje te, choć występują z nieznaną częstością, mogą być poważne i stanowić istotny problem kliniczny.1314

Problem tolerancji

Istotnym zagrożeniem związanym z długotrwałym stosowaniem monoazotanu izosorbidu jest rozwój tolerancji farmakologicznej, która może prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej. Dodatkowo może wystąpić tolerancja krzyżowa na inne leki z grupy azotanów, co znacząco ogranicza możliwości terapeutyczne u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.1516

Wpływ na codzienne funkcjonowanie

Działania niepożądane takie jak ból głowy, zawroty głowy i senność mogą znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Dodatkowo zmęczenie może istotnie obniżać jakość życia pacjentów i utrudniać wykonywanie codziennych czynności.1718

Znaczenie monitorowania działań niepożądanych

Monitoring działań niepożądanych monoazotanu izosorbidu stanowi istotny element bezpieczeństwa farmakoterapii. Po dopuszczeniu produktów leczniczych zawierających tę substancję do obrotu, zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka ich stosowania.1920

Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.2122

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl