Właściwości farmakodynamiczne
Monoazotan izosorbidu

Właściwości farmakodynamiczne monoazotanu izosorbidu

Monoazotan izosorbidu należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki rozszerzające naczynia stosowane w chorobach serca; nitraty, klasyfikowanej pod kodem ATC: C01DA14. Jest to substancja aktywna zawarta w produktach leczniczych takich jak Olicard 40 retard i Olicard 60 retard, które występują w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu.^{1 2}

Mechanizm działania

Monoazotan izosorbidu wykazuje bezpośrednie działanie rozkurczające na mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich rozszerzenia. Działanie to jest selektywne – substancja oddziałuje silniej na postkapilarne naczynia objętościowe oraz duże tętnice, szczególnie na nadal reaktywne fragmenty tętnic wieńcowych, wykazując mniejszy wpływ na naczynia oporowe.^{3 4}

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Rozszerzenie naczyń pod wpływem monoazotanu izosorbidu prowadzi do kompleksowych zmian hemodynamicznych, które można podzielić na kilka aspektów:

Zmniejszenie obciążenia wstępnego

Działanie rozkurczające na naczynia żylne powoduje wzrost objętości układu żylnego (tzw. „pooling”), co prowadzi do zmniejszenia powrotu żylnego w kierunku serca. W konsekwencji dochodzi do zmniejszenia objętości komór serca oraz ciśnienia napełniania, co manifestuje się jako spadek wartości obciążenia wstępnego.^{5 6}

Zmniejszenie zapotrzebowania na tlen

Zmniejszenie promieni komór serca oraz redukcja napięcia ich ścian w czasie skurczu przyczynia się do obniżenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na energię oraz tlen. Jest to kluczowy mechanizm przeciwdławicowego działania monoazotanu izosorbidu.^{7 8}

Poprawa perfuzji warstwy podwsierdziowej

Zmniejszenie ciśnienia napełniania jam serca sprzyja poprawie perfuzji warstwy podwsierdziowej, która jest szczególnie narażona na niedokrwienie w chorobie wieńcowej. W rezultacie tego działania, miejscowa kurczliwość ścian mięśnia sercowego oraz pojemność wyrzutowa mogą ulec poprawie.^{9 10}

Zmniejszenie obciążenia następczego

Rozszerzenie dużych naczyń tętniczych zlokalizowanych w pobliżu serca prowadzi do zmniejszenia oporu obwodowego, co klinicznie manifestuje się jako zmniejszenie obciążenia następczego. Dodatkowo obserwuje się zmniejszenie oporu płucnego, co ma znaczenie szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem płucnym.^{11 12}

Wpływ na inne tkanki

Poza układem sercowo-naczyniowym, monoazotan izosorbidu wykazuje działanie rozkurczające (relaksacyjne) na mięśniówkę gładką wielu innych narządów i układów, w tym:

• Mięśniówki oskrzeli
• Dróg odprowadzających mocz
• Mięśniówki pęcherzyka żółciowego
• Przewodu żółciowego wspólnego
• Przełyku
• Jelita cienkiego i grubego (włącznie ze zwieraczami)

^{13 14}

Mechanizm na poziomie molekularnym

Na poziomie molekularnym, działanie monoazotanu izosorbidu, podobnie jak innych azotanów, opiera się na dwóch głównych mechanizmach:

1. Wytwarzanie tlenku azotu (NO) – który jest silnym wazodylatatorem
2. Stymulacja produkcji cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP) – który funkcjonuje jako mediator w procesie relaksacji mięśniówki gładkiej

^{15 16}

Wytworzony tlenek azotu aktywuje rozpuszczalną cyklazę guanylową, co prowadzi do wzrostu stężenia cGMP w komórkach mięśni gładkich. Podwyższony poziom cGMP uruchamia kaskadę reakcji biochemicznych, skutkującą defosforylacją lekkich łańcuchów miozyny, co w konsekwencji prowadzi do relaksacji mięśni gładkich i rozszerzenia naczyń.^{17 18}