wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrastania płodu
Wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrastania płodu (IUGR – Intrauterine Growth Restriction) to stan patologiczny, w którym płód nie osiąga swojego potencjału wzrostowego zgodnego z wiekiem ciążowym. Rozpoznaje się go, gdy szacowana masa płodu znajduje się poniżej 10. percentyla dla danego wieku ciążowego, często z towarzyszącymi nieprawidłowościami w przepływach naczyniowych.
IUGR można podzielić na symetryczne (proporcjonalne zmniejszenie wszystkich parametrów biometrycznych płodu) oraz asymetryczne (nieproporcjonalne zmniejszenie obwodu brzucha w stosunku do innych parametrów). Przyczyny tego stanu mogą być związane z czynnikami matczynymi (nadciśnienie, choroby autoimmunologiczne, niedożywienie), łożyskowymi (niewydolność łożyska, przedwczesne oddzielenie łożyska) lub płodowymi (infekcje wewnątrzmaciczne, wady genetyczne).
Diagnostyka IUGR opiera się głównie na badaniach ultrasonograficznych z oceną biometrii płodu, ilości płynu owodniowego oraz przepływów naczyniowych (głównie w tętnicy pępowinowej, tętnicy środkowej mózgu i przewodzie żylnym). Postępowanie zależy od stopnia nasilenia IUGR, wieku ciążowego oraz wyników badań przepływów naczyniowych i może obejmować ścisły nadzór lub decyzję o wcześniejszym zakończeniu ciąży.
Płody z IUGR są narażone na zwiększone ryzyko niedotlenienia wewnątrzmacicznego, obumarcia wewnątrzmacicznego oraz powikłań okołoporodowych. W późniejszym życiu dzieci te mają podwyższone ryzyko rozwoju chorób metabolicznych, nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu sercowo-naczyniowego, co wpisuje się w koncepcję programowania płodowego chorób wieku dorosłego.