przenikanie glikokortykosteroidu
Przenikanie glikokortykosteroidów to proces, w którym te syntetyczne hormony steroidowe przenikają przez błony komórkowe, aby dotrzeć do swoich wewnątrzkomórkowych receptorów. Dzięki swojej lipofilności glikokortykosteroidy z łatwością pokonują barierę lipidową błony komórkowej, co umożliwia ich działanie wewnątrzkomórkowe.
W medycynie klinicznej istotna jest zdolność przenikania glikokortykosteroidów przez różne bariery biologiczne, w tym przez skórę (przy stosowaniu preparatów miejscowych), przez barierę krew-mózg czy przez łożysko. Stopień przenikania zależy od właściwości fizykochemicznych danego glikokortykosteroidu, jego stężenia oraz stanu bariery biologicznej.
Przenikanie glikokortykosteroidów przez skórę jest szczególnie ważne w dermatologii, gdzie stosuje się preparaty miejscowe o różnej sile działania. Stopień przenikania jest wtedy zależny od wielu czynników, takich jak: rodzaj podłoża (np. maść, krem, płyn), zastosowanie okluzji, stan skóry (uszkodzona skóra zwiększa przenikanie) oraz obszar ciała (np. skóra twarzy czy pachwin cechuje się lepszym przenikaniem niż skóra dłoni czy stóp).
W farmakoterapii klinicznej znajomość właściwości przenikania glikokortykosteroidów pozwala na optymalizację leczenia i minimalizację działań niepożądanych. Na przykład, przy leczeniu miejscowym chorób zapalnych skóry wybiera się preparaty o odpowiedniej sile działania i stopniu przenikania, dostosowanym do lokalizacji zmian i nasilenia choroby.