reakcja pozorna progresji nowotworu

Reakcja pozorna progresji nowotworu (pseudoprogresja) to zjawisko radiologiczne obserwowane głównie podczas leczenia nowotworów, charakteryzujące się przejściowym zwiększeniem wielkości guza lub pojawieniem się nowych zmian, które mogą być błędnie interpretowane jako progresja choroby. W rzeczywistości jest to korzystna odpowiedź immunologiczna lub reakcja na leczenie.

Pseudoprogresja występuje najczęściej w dwóch kontekstach terapeutycznych: podczas immunoterapii (szczególnie z zastosowaniem inhibitorów punktów kontrolnych układu immunologicznego) oraz w trakcie radiochemioterapii glejaka wielopostaciowego. Mechanizm tego zjawiska obejmuje nasilenie odpowiedzi zapalnej, naciek komórek immunologicznych do guza oraz obrzęk tkanek, co manifestuje się jako pozorne powiększenie zmiany nowotworowej w badaniach obrazowych.

Rozpoznanie pseudoprogresji ma kluczowe znaczenie kliniczne, ponieważ przedwczesne zakończenie potencjalnie skutecznej terapii z powodu błędnej interpretacji odpowiedzi na leczenie może pozbawić pacjenta korzyści terapeutycznych. W diagnostyce różnicowej istotną rolę odgrywają zaawansowane techniki obrazowania, w tym perfuzyjne badania MRI, badania PET oraz seryjne badania obrazowe wykonywane w odpowiednich odstępach czasu.

W praktyce klinicznej zaleca się, aby decyzje terapeutyczne w przypadku podejrzenia pseudoprogresji były podejmowane na podstawie kompleksowej oceny stanu klinicznego pacjenta, dynamiki zmian w badaniach obrazowych oraz, jeśli to możliwe, biopsji zmiany. Opracowano również specjalne kryteria oceny odpowiedzi na leczenie immunoterapią (iRECIST), uwzględniające możliwość wystąpienia pseudoprogresji.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 5 mg

Leczenie lenalidomidem (produkt Kleder) wymaga ścisłego nadzoru lekarza onkologa, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania hematologicznego, zwłaszcza w zakresie neutropenii i małopłytkowości stopnia 3. i 4. Zalecana dawka początkowa w nowo rozpoznanym szpiczaku mnogim u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu wynosi 25 mg doustnie raz na dobę w dniach 1-21 cykli 28-dniowych, w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15 i 22. W przypadku małopłytkowości (<50 x 10⁹/l) lub neutropenii (ANC <1,0 x 10⁹/l) zaleca się przerwanie leczenia i stopniowe zmniejszanie dawki lenalidomidu według określonych poziomów (od 25 mg do 2,5 mg). U pacjentów powyżej 75. roku życia dawka deksametazonu powinna być zmniejszona do 20 mg. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawki lenalidomidu należy dostosować: umiarkowane zaburzenia (CLkr 30-50 ml/min) – 10 mg/dobę, ciężkie (<30 ml/min) – 7,5 mg/dobę, a w schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) – 5 mg/dobę podawane po dializie. Monitorowanie biochemiczne i hematologiczne jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych cyklach leczenia.
chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, działanie niepożądane, działanie toksyczne, hiperurykemia, kortykosteroid, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwzapalny, lenalidomid, małopłytkowość, naciekanie szpiku kostnego, neutrofile, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, progresja choroby, przeszczep, reakcja anafilaktyczna, reakcja pozorna progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 15 mg

Leczenie lenalidomidem (Kleder) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, szczególnie u pacjentów z ryzykiem neutropenii i małopłytkowości. Zalecana dawka początkowa wynosi 25 mg doustnie raz na dobę w dniach 1-21 cyklu 28-dniowego, w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg podawanym w dniach 1, 8, 15 i 22. Modyfikacje dawki są konieczne przy wystąpieniu działań toksycznych 3. lub 4. stopnia, spadku ANC poniżej 1,0 x 10⁹/l lub liczby płytek krwi poniżej 50 x 10⁹/l. W przypadku neutropenii rozważa się stosowanie czynników wzrostu. Pominięcie dawki lenalidomidu jest dopuszczalne, jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin od planowanego podania; w przeciwnym razie dawka jest pomijana, a leczenie kontynuowane zgodnie z harmonogramem. Leczenie należy przerwać przy obniżeniu płytek do < 25 x 10⁹/l lub ANC < 0,5 x 10⁹/l, a następnie wznowić po poprawie parametrów hematologicznych, stosując odpowiednie zmniejszenie dawki o jeden lub więcej poziomów, zgodnie z tabelą dawkowania (np. poziom dawki -1: lenalidomid 20 mg, deksametazon 20 mg). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawka lenalidomidu powinna być dostosowana, np. przy umiarkowanym upośledzeniu (CLkr 30-50 ml/min) zalecana dawka to 10 mg/dobę, a przy ciężkim (CLkr <30 ml/min) 7,5 mg/dobę lub 15 mg co drugi dzień, z uwzględnieniem dializ (5 mg po dializie). Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 18 lat ze względu na bezpieczeństwo.
badanie biochemiczne, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytopenia, czynnik wzrostu, deksametazon, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, liczba bezwzględna neutrofili, małopłytkowość, morfologia krwi, nacieczenie szpiku kostnego, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, progresja choroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja pozorna progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona

reakcja pozorna progresji nowotworu

Powiązane wpisy

Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 5 mg

Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 15 mg