eikozanoid

Eikozanoidy to grupa związków chemicznych, które pełnią funkcję lokalnych mediatorów zapalnych i przekaźników komórkowych. Powstają z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu arachidonowego, poprzez ich enzymatyczną konwersję na drodze cyklooksygenazy (COX), lipooksygenazy (LOX) lub cytochromu P450.

Do głównych grup eikozanoidów zaliczamy: prostaglandyny, tromboksany, leukotrieny, lipoksyny oraz kwasy hydroksy- i epoksyeikozatetraenowe. Związki te odgrywają kluczową rolę w procesach zapalnych, odpowiedzi immunologicznej, regulacji napięcia naczyń krwionośnych, agregacji płytek krwi oraz wielu innych procesach fizjologicznych i patologicznych.

W praktyce klinicznej istotne znaczenie ma modulacja biosyntezy eikozanoidów przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które hamują aktywność COX, zmniejszając produkcję prostaglandyn i tromboksanów. Zaburzenia w metabolizmie eikozanoidów wiąże się z rozwojem chorób zapalnych, sercowo-naczyniowych, nowotworowych oraz alergicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl