Właściwości farmakodynamiczne leku Milukante 10 mg

Montelukast, substancja czynna leku Milukante, należy do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów receptora leukotrienowego (kod ATC: R03D C03). Wykazuje on dużą selektywność i powinowactwo do receptora CysLT1, odgrywającego kluczową rolę w patofizjologii astmy oskrzelowej oraz innych stanów zapalnych dróg oddechowych.¹

Mechanizm działania montelukastu

Leukotrieny cysteinylowe (LTC4, LTD4, LTE4) stanowią grupę eikozanoidów o silnym działaniu prozapalnym, które uwalniane są z różnych komórek, w tym z komórek tucznych i eozynofilów. Jako ważne mediatory w patogenezie astmy, leukotrieny wiążą się z receptorami CysLT w drogach oddechowych, powodując szereg niekorzystnych efektów, takich jak:²

• Skurcz oskrzeli – prowadzący do zwężenia dróg oddechowych
• Nadmierna sekrecja śluzu – utrudniająca pasaż powietrza
• Zwiększona przepuszczalność naczyń krwionośnych – skutkująca obrzękiem dróg oddechowych
• Napływ eozynofilów – nasilający stan zapalny

Montelukast, jako aktywny doustnie związek, działa poprzez selektywne wiązanie się z receptorami CysLT1, blokując tym samym dostęp leukotrienów do receptorów i zapobiegając wywoływanym przez nie efektom patofizjologicznym. W badaniach klinicznych wykazano, że już niewielkie dawki montelukastu (5 mg) skutecznie hamują skurcz oskrzeli indukowany wdychaniem LTD4.³

Efekty farmakodynamiczne

Działanie rozszerzające oskrzela montelukastu obserwowane jest już w ciągu 2 godzin po podaniu doustnym. Co istotne, montelukast potęguje działanie bronchodylatacyjne β-agonistów, co wskazuje na synergistyczne działanie obu grup leków.⁴

Terapia montelukastem wykazuje kompleksowe działanie przeciwzapalne, hamując zarówno wczesną, jak i późną fazę skurczu oskrzeli wywołanego prowokacją antygenową. Ponadto, w porównaniu z placebo, montelukast znacząco redukuje liczbę eozynofilów we krwi obwodowej, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych.⁵

W odrębnych badaniach klinicznych udokumentowano, że leczenie montelukastem prowadzi do istotnego zmniejszenia liczby eozynofilów w drogach oddechowych (mierzonej w plwocinie) oraz we krwi obwodowej, co przekłada się na kliniczną poprawę kontroli astmy.⁶

Skuteczność kliniczna u pacjentów dorosłych

Badania kliniczne z udziałem dorosłych pacjentów wykazały, że montelukast w dawce 10 mg podawany raz na dobę, w porównaniu z placebo, prowadzi do znaczącej poprawy parametrów spirometrycznych i zmniejszenia objawów astmy:⁷

• Poprawa wartości FEV1 (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa) mierzonej rano o 10,4% w porównaniu do 2,7% przy placebo
• Wzrost porannego szczytowego przepływu wydechowego (PEFR) o 24,5 l/min w porównaniu do 3,3 l/min w grupie placebo
• Redukcja całkowitego zużycia β-agonistów o 26,1% wobec 4,6% w grupie placebo
• Istotne zmniejszenie objawów astmy występujących zarówno w dzień, jak i w nocy

Skuteczność terapii skojarzonej z wziewnymi glikokortykosteroidami

Badania kliniczne potwierdziły, że montelukast przynosi dodatkowe korzyści kliniczne podczas stosowania w skojarzeniu z wziewnymi glikokortykosteroidami. W terapii łączonej z beklometazonem obserwowano:⁸

• Większą poprawę FEV1 – 5,43% dla terapii skojarzonej vs 1,04% dla monoterapii beklometazonem
• Większą redukcję zużycia β-agonistów – o 8,70% w terapii skojarzonej wobec wzrostu o 2,64% przy monoterapii beklometazonem

Porównanie montelukastu z beklometazonem

W porównaniu z wziewnym beklometazonem (200 μg, dwa razy na dobę, podawanym przez dozownik ciśnieniowy z komorą inhalacyjną), montelukast zapewniał szybszą początkową odpowiedź na leczenie. Podczas 12-tygodniowego badania beklometazon wykazywał większą średnią skuteczność terapeutyczną:⁹

Należy jednak podkreślić, że u znacznego odsetka pacjentów leczonych montelukastem obserwowano podobną odpowiedź kliniczną jak u pacjentów otrzymujących beklometazon. Około 42% pacjentów leczonych montelukastem uzyskało poprawę FEV1 o około 11% lub więcej względem wartości początkowej, podczas gdy podobną poprawę stwierdzono u 50% pacjentów leczonych beklometazonem.¹⁰

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

Przeprowadzono badanie kliniczne oceniające skuteczność montelukastu w leczeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u pacjentów dorosłych (≥15 lat) z astmą i współistniejącym sezonowym alergicznym nieżytem nosa. Montelukast w dawce 10 mg podawany raz na dobę wykazał statystycznie znamienną poprawę w dobowej ocenie objawów zapalenia błony śluzowej nosa w porównaniu z placebo.¹¹

Dobowa ocena objawów zapalenia błony śluzowej nosa uwzględniała zarówno objawy dzienne, jak i nocne:¹²

• Objawy dzienne:
  • Przekrwienie błony śluzowej nosa
  • Wodnisty wyciek z nosa
  • Kichanie
  • Swędzenie nosa
• Objawy nocne:
  • Przekrwienie błony śluzowej nosa po przebudzeniu
  • Trudności w zasypianiu
  • Częstość przebudzeń w ciągu nocy

Zarówno według ogólnej oceny pacjentów, jak i lekarzy, poprawa objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa była znamienna w porównaniu z placebo.¹³

Skuteczność kliniczna u dzieci

W 8-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci w wieku 6-14 lat, montelukast w dawce 5 mg podawany raz na dobę, w porównaniu z placebo, prowadził do istotnej poprawy czynności układu oddechowego:¹⁴

• Poprawa wartości FEV1 o 8,71% wobec 4,16% przy placebo
• Zwiększenie porannego PEFR o 27,9 l/min w porównaniu do 17,8 l/min w grupie placebo
• Zmniejszenie zużycia „doraźnie” podawanego β-agonisty o 11,7% wobec wzrostu o 8,2% w grupie placebo

Wpływ na powysiłkowy skurcz oskrzeli

W 12-tygodniowym badaniu u dorosłych pacjentów zaobserwowano znaczące zmniejszenie powysiłkowego skurczu oskrzeli u osób leczonych montelukastem w porównaniu z grupą placebo:¹⁵

Podobny efekt zaobserwowano w krótkotrwałym badaniu z udziałem dzieci, w którym wykazano zmniejszenie powysiłkowego skurczu oskrzeli:¹⁶

• Maksymalne zmniejszenie wartości FEV1: 18,27% dla montelukastu vs 26,11% dla placebo
• Czas powrotu wskaźnika FEV1 do wartości w granicach 5% wartości przed wysiłkiem: 17,76 min dla montelukastu vs 27,98 min dla placebo

W obu badaniach działanie to oceniano pod koniec okresu między kolejnymi dawkami przy dawkowaniu raz na dobę.¹⁷

Skuteczność u pacjentów z astmą i nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy

U pacjentów z astmą i współistniejącą nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy, przyjmujących jednocześnie wziewne i/lub doustne glikokortykosteroidy, leczenie montelukastem w porównaniu z placebo prowadziło do znaczącej poprawy kontroli astmy:¹⁸

• Poprawa wartości FEV1 o 8,55% przy montelukaście vs spadek o 1,74% przy placebo
• Zmniejszenie całkowitego zużycia β-agonisty o 27,78% przy montelukaście wobec wzrostu o 2,09% przy placebo