fototerapia ultrafioletowa
Fototerapia ultrafioletowa to metoda lecznicza wykorzystująca promieniowanie ultrafioletowe (UV) w celach terapeutycznych. Stosowana jest głównie w leczeniu chorób skóry, takich jak łuszczyca, bielactwo, atopowe zapalenie skóry czy świąd skórny. Mechanizm działania polega na modulacji odpowiedzi immunologicznej, hamowaniu nadmiernej proliferacji keratynocytów oraz działaniu przeciwzapalnym.
W praktyce klinicznej stosuje się kilka rodzajów fototerapii UV, w tym UVB szerokopasmowe (BB-UVB, 290-320 nm), UVB wąskopasmowe (NB-UVB, 311-313 nm) oraz PUVA (kombinacja psoralenu i UVA). NB-UVB jest obecnie najczęściej wybieraną metodą ze względu na korzystny profil bezpieczeństwa i wysoką skuteczność, szczególnie w leczeniu łuszczycy i atopowego zapalenia skóry.
Leczenie fototerapią wymaga przestrzegania ścisłych protokołów dotyczących dawkowania promieniowania, czasu ekspozycji oraz częstotliwości zabiegów. Typowy cykl leczenia obejmuje 20-30 sesji wykonywanych 2-3 razy w tygodniu. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie odpowiedzi skóry i ewentualnych działań niepożądanych, takich jak rumień, pieczenie czy świąd.
Długotrwałe stosowanie fototerapii UV wiąże się z ryzykiem wystąpienia efektów ubocznych, w tym przedwczesnego starzenia się skóry i zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów skóry. Z tego powodu istotne jest ograniczenie skumulowanej dawki promieniowania oraz regularne badania dermatologiczne u pacjentów poddawanych wielokrotnym cyklom leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Zapobieganie i profilaktyka
Chilblains (pernio, perniosis) to zapalne schorzenie drobnych naczyń krwionośnych skóry, manifestujące się bolesnymi, swędzącymi zmianami najczęściej na palcach rąk i stóp, nosie oraz uszach, wywołane ekspozycją na wilgotne, chłodne, ale nie mroźne warunki. Profilaktyka opiera się na ochronie termicznej kończyn, unikaniu gwałtownych zmian temperatury oraz poprawie krążenia obwodowego poprzez regularną aktywność fizyczną, zaprzestanie palenia tytoniu i stosowanie preparatów rozgrzewających. Kluczowe jest utrzymanie suchości i odpowiednia pielęgnacja skóry, w tym nawilżanie i unikanie uszkodzeń mechanicznych. W profilaktyce farmakologicznej rozważa się stosowanie leków wazodilatacyjnych, niskich dawek aspiryny (81 mg/dobę) oraz suplementację witaminami B (kwas nikotynowy), D, C i E. Zabiegi parafinowe przed sezonem zimowym mogą dodatkowo wspomagać krążenie poprzez rozszerzenie naczyń.
aspiryna, beta-bloker, chilblains, choroba autoimmunologiczna, fototerapia ultrafioletowa, infekcja, krążenie obwodowe, kwas nikotynowy, kwas omega-3, naczynie krwionośne, neuropatia cukrzycowa, nikotyna, owrzodzenie, pernioza, podiatria, ropień, swędzące zmiany skórne, toczeń rumieniowaty, witamina B, witamina C, witamina D, witamina E, zaburzenie krążenia, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zespół Raynauda - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba wątroby charakteryzująca się destrukcją małych przewodów żółciowych i cholestazą, prowadzącą do włóknienia, marskości i niewydolności wątroby. Dotyka głównie kobiety w wieku 35-60 lat. Leczenie pierwszego rzutu stanowi kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 13-15 mg/kg/dobę, który spowalnia progresję choroby i poprawia rokowanie – 80-90% pacjentów leczonych UDCA przez 10 lat unika przeszczepu wątroby. W przypadku niepełnej odpowiedzi (20-30%) stosuje się leki drugiego rzutu, takie jak kwas obetycholowy (OCA) lub fibraty. Kluczowe jest holistyczne podejście do pacjenta, uwzględniające zarówno parametry biochemiczne, jak i objawy subiektywne, takie jak świąd (40-80% pacjentów) i zmęczenie (do 80%), które znacząco obniżają jakość życia.
bilirubina, biopsja wątroby, bisfosfonian, cholestaza, cholestyramina, choroba autoimmunologiczna wątroby, choroba pierwotna dróg żółciowych, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, fototerapia ultrafioletowa, hepatolog, kwas obetycholowy, kwas ursodeoksycholowy, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwhistaminowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, naltrekson, niewydolność wątroby, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, pruritus, rak wątrobowokomórkowy, rifampicyna, wodobrzusze, zespół suchości, żylaki przełyku