infekcja grzybicza skóry

Infekcja grzybicza skóry (dermatomykoza) to powszechna grupa schorzeń wywoływanych przez dermatofity, drożdżaki lub pleśnie. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są grzyby z rodzaju Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton (dermatofity) oraz Candida (drożdżaki). Infekcje te mogą dotyczyć naskórka, włosów i paznokci.

Klinicznie dermatomykozy manifestują się różnorodnymi objawami w zależności od lokalizacji i patogenu. Typowe są rumieniowe, złuszczające się zmiany z wyraźnym brzegiem, często z towarzyszącym świądem. Do najczęstszych postaci należą: grzybica stóp (tinea pedis), grzybica pachwin (tinea cruris), grzybica tułowia (tinea corporis), grzybica owłosionej skóry głowy (tinea capitis) oraz kandydoza skóry i błon śluzowych.

Diagnostyka obejmuje badanie mikroskopowe z wykorzystaniem KOH, badanie w lampie Wooda oraz hodowlę mikologiczną. Leczenie zależy od rozległości zmian i obejmuje stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych (azole, alylaminy, cyklopiroksolamina) oraz w przypadkach rozległych lub opornych – terapię ogólną (flukonazol, itrakonazol, terbinafina). Istotna jest również identyfikacja i eliminacja czynników predysponujących, takich jak cukrzyca, immunosupresja czy nadmierna wilgotność skóry.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Objawy

Grzybica pachwinowa (tinea cruris) to zakaźna infekcja dermatofitowa, manifestująca się swędzącą, czerwoną wysypką o pierścieniowatym kształcie, lokalizującą się głównie w fałdach pachwinowych i rozprzestrzeniającą się na wewnętrzne powierzchnie ud oraz okolice pośladków. Charakterystyczne objawy obejmują intensywny świąd, łuszczenie, pękanie skóry oraz obecność drobnych pęcherzyków na obrzeżach zmian. Przebieg choroby dzieli się na fazę początkową (łagodny świąd i czerwona wysypka), fazę aktywną (intensywny świąd, wyraźne, uniesione brzegi zmian) oraz fazę zaawansowaną (suchość, pęcherzyki ropne, ryzyko wtórnych zakażeń bakteryjnych). Bez leczenia infekcja może utrzymywać się tygodniami lub miesiącami, natomiast terapia przeciwgrzybicza zwykle prowadzi do ustąpienia objawów w ciągu 1-4 tygodni, z efektywnością leczenia na poziomie 80-90%.
Candida albicans, cellulitis, choroba autoimmunologiczna, choroba Pageta, fałd pachwinowy, grzybica pachwinowa, infekcja drożdżakowa, infekcja grzybicza skóry, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca genitalna, narządy płciowe, objaw półksiężyca, przebarwienie skóry, rozpoznanie różnicowe, wtórne zakażenie bakteryjne, wysypka, zakażenie bakteryjne, zapalenie skóry, zapalenie tkanki łącznej, złuszczanie skóry, zmiany pierścieniowate
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluxazol 50 mg

Flukonazol, substancja czynna leku Fluxazol dostępnego w kapsułkach o dawkach 50, 100, 150 i 200 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90%) po podaniu doustnym, z szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w 0,5-1,5 godziny. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 dniach stosowania, z możliwością przyspieszenia poprzez dawkę nasycającą. Flukonazol ma dużą objętość dystrybucji z niskim wiązaniem z białkami osocza (11-12%), co umożliwia skuteczną penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 80% stężenia osoczowego) oraz warstwy rogowej naskórka i paznokci, gdzie kumuluje się w stężeniach przekraczających poziomy w surowicy (np. 73 µg/g w warstwie rogowej po 12 dniach terapii 50 mg/dobę). Metabolizm flukonazolu jest minimalny (11% metabolitów w moczu), a lek jest silnym inhibitorem CYP2C9, CYP3A4 i CYP2C19, co wymaga uwagi przy kojarzeniu z innymi lekami metabolizowanymi przez te izoenzymy.
bariera krew-mózg, biodostępność leku, cytochrom P450, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, faza eliminacji leku, filtracja kłębuszkowa, flukonazol, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, infekcja grzybicza skóry, inhibitor izoenzymów, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, klirens leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, stężenie leku w osoczu, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zabieg nerkozastępczy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Promedo 10 mg/g

Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i składnikiem aktywnym kremu Clotrimazolum Promedo (10 mg/g), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, sklasyfikowanym w grupie ATC pod kodem D01AC01. Jego podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu oraz innych steroli niezbędnych do budowy ściany komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności strukturalnej komórki grzybiczej. Ponadto klotrymazol wpływa na syntezę trójglicerydów i metabolizm fosfolipidów, a także modyfikuje aktywność enzymów oksydaz i dehydrogenaz, co skutkuje zniszczeniem organelli wewnątrzkomórkowych i śmiercią komórki grzyba.
biosynteza ergosterolu, błona komórkowa, dermatofit, drożdżak, dwuwarstwa lipidowa, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, fosfolipidy, infekcja grzybicza skóry, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm fosfolipidów, oddychanie komórkowe, pochodna imidazolu, ściana komórkowa grzyba, sterol, trójglicerydy
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Grzybica różowata (Tinea versicolor) cechuje się ogólnie dobrą prognozą kliniczną, z szybkim osiąganiem wyleczenia mykologicznego po zastosowaniu doustnych lub miejscowych leków przeciwgrzybiczych. Pomimo skutecznej eradykacji patogenu, zmiany pigmentacyjne mogą utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące, a w niektórych przypadkach nawet do kilku lat, co jest istotnym aspektem w długoterminowej opiece nad pacjentem. Nawracanie choroby jest częste, z częstością nawrotów sięgającą do 80%, szczególnie w okresie letnim, co wiąże się z warunkami sprzyjającymi proliferacji grzyba. W badaniu Framil i wsp. na 102 pacjentach, 33,35% nie doświadczyło nawrotów, 52,94% miało od 1 do 4 epizodów, a 14,7% więcej niż 4 nawroty w ciągu roku. Czynniki ryzyka nawrotów obejmują dodatni wywiad rodzinny oraz ciepłą, wilgotną pogodę, a stosowanie terapii profilaktycznej może zmniejszać częstość nawrotów.
choroba skóry, dyskomfort emocjonalny, grzybica różowata, infekcja grzybicza, infekcja grzybicza skóry, leczenie profilaktyczne, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, nawrót choroby, przebarwienie skórne, przewlekły przebieg, remisja, rokowanie medyczne, świąd, terapia profilaktyczna, Tinea versicolor, wskaźnik nawrotu, wyleczenie mykologiczne, wywiad rodzinny, zmiana pigmentacyjna
Leksykon leków
Skład i postać leku – Miconal 20 mg/g

Preparat Miconal to żel zawierający mikonazol w stężeniu 20 mg/g, stosowany miejscowo w leczeniu infekcji grzybiczych skóry. Żel ma postać bezbarwną, przezroczystą lub lekko opalizującą, co umożliwia równomierne rozprowadzanie i stopniowe uwalnianie substancji czynnej. W skład preparatu wchodzą także substancje pomocnicze: dimetylosulfotlenek (50 mg/g) jako promotor wchłaniania, glikol propylenowy (200 mg/g) pełniący funkcję humektanta i rozpuszczalnika, alkohol benzylowy (100 mg/g) jako konserwant o działaniu przeciwbakteryjnym oraz etanol 96% (410 mg/g) jako rozpuszczalnik i środek konserwujący. Żel jest pakowany w tuby aluminiowe po 30 g, zabezpieczone membraną ochronną i zakrętką z polietylenu.
alkohol benzylowy, alkohol etylowy, alkohol izopropylowy, dimetylosulfotlenek, działanie niepożądane, glikol propylenowy, hydroksypropyloceluloza, infekcja grzybicza skóry, mikonazol, niezgodność farmaceutyczna, odpad farmaceutyczny, promotor wchłaniania, środek konserwujący, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja żelotwórcza, terapia przeciwgrzybicza, żel do stosowania miejscowego, związek przeciwgrzybiczy
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Grzybica różowata (Pityriasis versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia, manifestująca się odbarwionymi plamami na tułowiu, ramionach, szyi i klatce piersiowej. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, wspomagana badaniem w lampie Wooda (żółtawo-biała fluorescencja) oraz mikroskopową oceną zeskrobin skóry, gdzie obserwuje się charakterystyczny obraz „spaghetti i pulpetów”. Leczenie miejscowe stanowi terapię pierwszego wyboru i obejmuje stosowanie szamponów z siarczkiem selenu 2,5%, ketokonazolem 2% lub pirytionianem cynku oraz kremów i maści z azolami (klotrimazol, mikonazol, ekonazol, ketokonazol) lub terbinafiną, aplikowanych przez 2-4 tygodnie. W przypadku rozległych zmian, oporności lub nawracających infekcji wskazane jest leczenie doustne flukonazolem (300 mg raz w tygodniu przez 1-3 tygodnie) lub itrakonazolem (200 mg/dobę przez 7 dni), z uwzględnieniem przeciwwskazań, takich jak ciąża czy dysfunkcja wątroby.
azole, dysfunkcja wątroby, edukacja pacjenta, ekonazol, ekspozycja na słońce, flukonazol, grzybica różowata, grzybica twarzy, grzybica u dzieci, hodowla grzybicza, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, ketokonazol, krem przeciwgrzybiczny, lampa Wooda, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, łupież pstry, Malassezia, mikonazol, nawrót grzybicy, pigmentacja skóry, pirytionian cynku, profilaktyka przeciwgrzybicza, przebarwienie, siarczek selenu, strzępki grzybni, szampon przeciwgrzybiczny, terbinafina, zaburzenie pigmentacji, zeskrobiny skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbinafina Ziaja 10 mg/g

Terbinafina Ziaja, zawierająca chlorowodorek terbinafiny w stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy alliloamin, o kodzie ATC D01 AE15. Jej mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do zahamowania syntezy ergosterolu oraz akumulacji skwalenu w komórkach grzybów. Te zaburzenia metaboliczne skutkują utratą integralności błony komórkowej i śmiercią patogenów. Istotne jest, że epoksydaza skwalenowa nie jest powiązana z układem cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych i wpływu na metabolizm hormonów oraz innych leków.
alliloamina, biosynteza steroli, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofity, drożdżak, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica powierzchniowa, infekcja grzybicza skóry, interakcja lekowa, metabolizm hormonów, skwalen
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Grzybica pachwinowa (Tinea cruris) to powierzchowna infekcja grzybicza skóry w okolicy pachwin, charakteryzująca się dobrym rokowaniem przy prawidłowo prowadzonej terapii. Leczenie miejscowe (np. oksykonazol, ekonazol) oraz doustne (flukonazol, itrakonazol) prowadzi do ustąpienia objawów zwykle w ciągu 3-4 tygodni, choć pełne wyleczenie może wymagać nawet miesiąca lub dłużej. Wskaźniki wyleczenia sięgają 80-90%, jednak schorzenie cechuje się wysoką tendencją do nawrotów, co wymaga od pacjentów ścisłego przestrzegania zaleceń terapeutycznych oraz profilaktyki, w tym utrzymania czystości i suchości skóry. Nieleczona infekcja może utrzymywać się przez wiele miesięcy, a niepowodzenia terapii często wynikają z autoinfekcji, reinfekcji, oporności na leki lub błędnej diagnozy (np. liszaj płaski).
autoinfekcja, ekonazol, flukonazol, grzybica pachwinowa, grzybica stóp, infekcja grzybicza, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, leczenie przeciwgrzybicze, lek doustny, lek na receptę, lek przeciwgrzybiczny, liszaj płaski, miejscowy preparat przeciwgrzybiczny, nawrót grzybicy, oksykonazol, oporność na leki przeciwgrzybicze, preparat przeciwgrzybiczny, terapia przeciwgrzybicza, tinea cruris, zoonoza
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg)/g

Preparat Chlorchinaldin H zawiera 30 mg chlorochinaldolu oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu w 1 g maści, łącząc działanie przeciwdrobnoustrojowe z właściwościami kortykosteroidowymi o słabym nasileniu (kod ATC: D07BA04). Chlorochinaldol, pochodna 8-hydroksychinoliny, wykazuje szerokie spektrum aktywności bakteriobójczej wobec bakterii Gram-dodatnich (m.in. Corynebacterium diphtheriae, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus) oraz Gram-ujemnych (Salmonella, Shigella, Proteus vulgaris, Escherichia coli), a także działanie grzybostatyczne przeciwko Candida albicans i pierwotniakobójcze. Mechanizm działania opiera się na chelatowaniu jonów metali, zwłaszcza żelaza, co prowadzi do zaburzenia metabolizmu komórkowego patogenów.
8-hydroksychinolina, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, chelatowanie jonów metali, działanie bakteriobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie pierwotniakobójcze, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, hydrokortyzon octan, infekcja grzybicza skóry, kortykosteroid, mediatory stanu zapalnego, metabolizm komórkowy, nadwrażliwość skóry, zakażenie skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maść szałwiowa –

Maść szałwiowa jest preparatem miejscowym zawierającym ekstrakt z liści Salvia officinalis L., sporządzonym z użyciem etanolu jako ekstrahenta i białej wazeliny jako podłoża. Produkt wykazuje działanie antyseptyczne i przeciwgrzybicze, co przypisuje się obecności olejku lotnego bogatego w karnazol – związek terpenowy o udokumentowanym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwdrożdżakowym. Karnazol hamuje wzrost licznych gatunków bakterii oraz drożdżaków, co uzasadnia tradycyjne stosowanie maści w leczeniu miejscowych infekcji bakteryjnych i grzybiczych skóry.
działanie antyseptyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwdrożdżakowe, działanie przeciwgrzybicze, ekstrakt z liści szałwii, etanol jako ekstrahent, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza skóry, karnazol, liść szałwii, maść szałwiowa, olejek eteryczny, szałwia lekarska, wazelina biała, związek terpenowy
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Grzybica różowata (Tinea versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki Malassezia, manifestująca się jako wielobarwne, złuszczające się plamki najczęściej na klatce piersiowej, plecach, ramionach i szyi. Choroba przebiega zwykle bezobjawowo, choć zmiany stają się bardziej widoczne po ekspozycji na słońce z powodu nierównomiernego opalania. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie wątpliwości na badaniu lampą Wooda (fluorescencja) oraz mikroskopowym obrazie „spaghetti i klopsiów” w zeskrobinach skórnych. Leczenie pierwszego rzutu stanowią preparaty miejscowe: szampony z siarczkiem selenu 2,5%, pirytonianem cynku, ketokonazolem oraz kremy azolowe (klotrimazol, mikonazol) i inne środki przeciwgrzybicze (ciclopirox, sulfacetamid sodu, takrolimus). Aplikacja powinna trwać co najmniej 2 tygodnie, a szampony stosuje się codziennie przez 1-4 tygodnie, pozostawiając na skórze 5-10 minut. W przypadku braku poprawy po 2-4 tygodniach wskazana jest konsultacja i ewentualne leczenie doustne (flukonazol 400 mg jednorazowo lub 300 mg dwukrotnie co 2 tygodnie, itrakonazol 200 mg dwa razy dziennie przez 1 dzień lub 400 mg dziennie przez 3-7 dni). Ketokonazol doustny jest rzadziej stosowany ze względu na hepatotoksyczność.
biopsja skóry, ciclopirox, drożdżak Malassezia, flukonazol, grzybica różowata, hepatotoksyczność, infekcja grzybicza skóry, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny doustny, Malassezia furfur, Malassezia globosa, mikonazol, ochrona przeciwsłoneczna, pirytonian cynku, pityriasis versicolor, Pityrosporum ovale, preparat przeciwgrzybiczny, profilaktyka farmakologiczna, siarczek selenu, takrolimus, Tinea versicolor, zeskrobina skórna, zmiana barwnikowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hylosept 20 mg/g

Hylosept to krem zawierający 20 mg/g kwasu fusydynowego, stosowany miejscowo w leczeniu łagodnych, powierzchownych i nierozległych pierwotnych zakażeń skóry wywołanych przez bakterie wrażliwe na ten antybiotyk, ze szczególnym uwzględnieniem bakterii rodzaju Staphylococcus. Wskazania obejmują liszajec zakaźny (impetigo), powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, figówkę brody (sycosis barbae), zanokcicę (paronychia) oraz łupież rumieniowaty (pityriasis versicolor). Krem należy aplikować na oczyszczoną i osuszoną skórę, na zmienione chorobowo obszary, zgodnie z oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi stosowania antybiotyków, aby ograniczyć ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej. Produkt zawiera także substancje pomocnicze, takie jak butylohydroksyanizol (0,04 mg/g), alkohol cetylowy (111 mg/g) i potasu sorbinian (2,7 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.
alkohol cetylowy, butylohydroksyanizol, działanie niepożądane, Hylosept, impetigo, infekcja grzybicza skóry, kwas fusydynowy, liszajec zakaźny, łupież rumieniowaty, nadwrażliwość, nawracające zakażenie, oporność bakteryjna, paronychia, pierwotne zakażenie skóry, pityriasis versicolor, potasu sorbinian, powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, Staphylococcus, sycosis barbae, terapia przeciwbakteryjna, zanokcica
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tetracyclinum 30 mg/g

Maść Tetracyclinum 30 mg/g jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na chlorowodorek tetracykliny lub inne tetracykliny oraz na substancje pomocnicze preparatu. Nie zaleca się jej stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko zaburzeń rozwoju tkanki kostnej i zębów, nawet przy aplikacji miejscowej. Preparat jest również przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią, gdyż tetracyklina przenika przez łożysko i do mleka matki, potencjalnie wpływając na rozwój płodu i organizm dziecka. W tych grupach pacjentek należy rozważyć bezpieczniejsze alternatywy terapeutyczne.
antybiotykooporność, aplikacja miejscowa, chlorowodorek tetracykliny, ciąża, infekcja grzybicza skóry, karmienie piersią, pacjent pediatryczny, pieczenie, reakcja alergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja krzyżowa, retinoidy, rumień, substancja czynna, świąd, Tetracyclinum, tetracykliny, uszkodzenie naskórka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Undofen Max Spray 10 mg/g

Undofen Max Spray, zawierający 10 mg/g terbinafiny chlorowodorku, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący głównie miejscowe działania niepożądane w miejscu aplikacji. Najczęściej obserwowane objawy to łuszczenie skóry oraz świąd (często, ≥1/100 do <1/10), a także zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia skóry (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej występują suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry oraz wyprysk (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000). W miejscu aplikacji mogą pojawić się także ból, podrażnienie oraz rzadko nasilenie objawów pierwotnej infekcji grzybiczej. Reakcje nadwrażliwości, w tym uogólniona wysypka skórna, mają częstość nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Przypadkowy kontakt preparatu z oczami może wywołać podrażnienie (rzadko, ≥1/10000 do <1/1000).
aerozol na skórę, alergia, glikol propylenowy, infekcja grzybicza, infekcja grzybicza skóry, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwgrzybiczy, łuszczenie skóry, obrzęk, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, rumień, strup, suchość skóry, świąd, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina chlorowodorek, tkanka podskórna, wyprysk, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie układu immunologicznego
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pevaryl 10 mg/g

Ekonazol azotan, substancja czynna kremu Pevaryl o stężeniu 10 mg/g, należy do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AC03). Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwko dermatofitom, drożdżakom (w tym Candida), pleśniom oraz wybranym bakteriom Gram-dodatnim, co rozszerza jego zastosowanie poza typowe infekcje grzybicze skóry, włosów i paznokci. Dzięki temu Pevaryl jest skutecznym preparatem w leczeniu różnorodnych powierzchniowych zakażeń grzybiczych i bakteryjnych skóry oraz błon śluzowych. Mechanizm działania ekonazolu opiera się na wieloetapowym uszkodzeniu błon komórkowych patogenów, prowadzącym do zaburzenia ich integralności i homeostazy. Substancja zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, uszkadza błony wewnątrzkomórkowe oraz oddziałuje na fosfolipidy błonowe poprzez interakcję z rodnikami acylowymi nienasyconych kwasów tłuszczowych. Ta kompleksowa ingerencja skutkuje śmiercią mikroorganizmów, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną Pevarylu w leczeniu powierzchniowych infekcji grzybiczych skóry.
aktywność przeciwgrzybicza, azotan ekonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa patogenu, Candida, dermatofit, drożdżak, fosfolipid błonowy, grzybica skóry, homeostaza komórkowa, infekcja grzybicza skóry, infekcja skórna, kwas tłuszczowy, lek przeciwgrzybiczny, patogen grzybiczny, pleśń, przepuszczalność błony komórkowej, zakażenie powierzchniowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pirolam 10 mg/g

Pirolam w postaci żelu zawiera 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą, który wykazuje efektywne przenikanie przez skórę, w tym przez naskórek, gruczoły łojowe oraz mieszki włosowe. Po aplikacji miejscowej, 0,8-1,6% dawki jest zdeponowane w warstwie rogowej naskórka w ciągu 1,5-6 godzin, tworząc rezerwuar substancji czynnej. Stężenie cyklopiroksu w skórze jest 10-15-krotnie wyższe od minimalnej dawki hamującej (MIC) wzrost patogenów grzybiczych, co zapewnia wysoką skuteczność terapeutyczną w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, zwłaszcza w okolicach owłosionych.
cyklopiroks z olaminą, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, gruczoł łojowy, infekcja grzybicza skóry, leczenie zakażeń, mieszki włosowe, minimalna dawka hamująca, patogen grzybiczny, Pirolam, przenikanie przez skórę, stosowanie miejscowe, warstwa rogowa naskórka, wydalanie nerkowe, zakażenie grzybicze
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica stóp – Diagnostyka i diagnoza

Grzybica stóp (tinea pedis) jest powszechną infekcją dermatologiczną, dotykającą 15-25% populacji, szczególnie w warunkach ciepłych i wilgotnych. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, obejmującym wywiad i ocenę zmian skórnych (zaczerwienienie, łuszczenie, pęknięcia, pęcherze w przestrzeniach międzypalcowych), jednak czułość i swoistość diagnozy klinicznej wynoszą odpowiednio 0,37 i 0,95 dla przestrzeni międzypalcowych oraz 0,47 i 0,94 dla podeszw. W diagnostyce laboratoryjnej najczęściej stosuje się test KOH, którego czułość waha się od 12% do 88%, zależnie od doświadczenia wykonującego i jakości zeskrobin. Hodowla grzybów, choć czasochłonna (2-3 tygodnie), pozwala na identyfikację gatunku i jest wskazana w przypadkach opornych lub nietypowych. Nowoczesne metody molekularne umożliwiają szybką (do 10 dni) i precyzyjną identyfikację patogenów, w tym infekcji mieszanych. Biopsja skóry i barwienie PAS są rzadziej stosowane, ale przydatne w diagnostyce różnicowej i potwierdzeniu infekcji paznokciowej.
analiza molekularna, atopowe zapalenie skóry, badanie fizykalne, badanie kliniczne, badanie laboratoryjne, barwienie PAS, biopsja skóry, cellulitis, diagnostyka różnicowa, erytrazma, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica paznokci, grzybica stóp, hodowla grzybów, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca, lymphangitis, osteomyelitis, owrzodzenie stopy cukrzycowej, posiew grzybniczy, przestrzeń międzypalcowa, stopa atlety, terbinafina, tinea pedis, wodorotlenek potasu, wyprysk kontaktowy
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica skóry (tinea corporis) – Zapobieganie i profilaktyka

Grzybica skóry (tinea corporis) jest wysoce zakaźną infekcją dermatologiczną, przenoszoną przez kontakt bezpośredni z osobami, zwierzętami lub zanieczyszczonymi przedmiotami. Profilaktyka opiera się na utrzymaniu higieny osobistej, w tym dokładnym osuszaniu skóry, codziennej zmianie bielizny i ubrań, noszeniu przewiewnej odzieży oraz unikaniu nadmiernego pocenia się. W środowiskach o podwyższonym ryzyku, takich jak baseny, siłownie czy miejsca uprawiania sportów kontaktowych, zaleca się stosowanie obuwia ochronnego, natychmiastowy prysznic po aktywności fizycznej z użyciem środków przeciwgrzybiczych oraz dezynfekcję sprzętu i powierzchni. Zarodniki grzybów mogą przetrwać w środowisku nawet do 18 miesięcy, co podkreśla konieczność systematycznej dezynfekcji i prania tkanin w wysokich temperaturach, najlepiej zgodnych z najwyższą dopuszczalną dla materiału.
badanie lampą Wooda, bezobjawowy nosiciel, dezynfekcja otoczenia, grzybica skóry, grzybica u dzieci, higiena osobista, infekcja grzybicza skóry, lampa Wooda, leczenie przeciwnowotworowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwgrzybicze, oporność na leki, preparat przeciwgrzybiczny, probiotyk, profilaktyka farmakologiczna, sport kontaktowy, środek dezynfekujący, środek przeciwgrzybiczny, szampon przeciwłupieżowy, zakażenie grzybicze, zakażenie wtórne, zarodniki grzybów
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Diagnostyka i diagnoza

Grzybica różowata (Tinea versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez lipofilne drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia, najczęściej Malassezia furfur. Diagnostyka opiera się głównie na charakterystycznym obrazie klinicznym, obejmującym hipopigmentowane lub hiperpigmentowane, drobno złuszczające się plamy na górnej części tułowia, szyi, twarzy i proksymalnych częściach kończyn. Badanie fizykalne jest zwykle wystarczające, jednak w wątpliwych przypadkach stosuje się dodatkowe metody, takie jak badanie lampą Wooda (UV 320-450 nm, maksimum 365 nm) wykazujące fluorescencję żółto-zieloną, żółto-złotą lub miedziano-pomarańczową u mniej niż 50% pacjentów, oraz mikroskopowe badanie zeskrobin w 10-20% roztworze KOH, które jest złotym standardem diagnostycznym i pozwala uwidocznić charakterystyczny obraz „spaghetti i pulpetów” (krótkie strzępki i kuliste spory). Czułość badania mikroskopowego w zależności od doświadczenia wynosi od 12% do 88%.
badanie histopatologiczne, badanie mikroskopowe zeskrobin, barwienie PAS, bielactwo, biopsja skóry, dermatoskopia, dermatoskopia fluorescencyjna, diagnostyka różnicowa, erytrazma, flora skóry, grzyb drożdżakopodobny, grzyb lipofilny, grzybica różowata, hiperpigmentacja skóry, hipopigmentacja skóry, hodowla grzybów, infekcja grzybicza skóry, kiła, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy Giberta, Malassezia furfur, objaw spaghetti i pulpetów, pityriasis versicolor, promieniowanie UV, strzępki grzybni, Tinea versicolor, trąd, wodorotlenek potasu, złuszczanie naskórka
Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Wskazania do stosowania

Klotrymazol jest szeroko stosowanym azolowym lekiem przeciwgrzybiczym o działaniu na dermatofity (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis), drożdżaki (Candida spp., w tym C. albicans) oraz Malassezia furfur, odpowiedzialne za łupież pstry. Preparaty dostępne są w różnych postaciach i stężeniach: tabletki dopochwowe 500 mg i 100 mg, krem dopochwowy 10 mg/g, krem dermatologiczny 10 mg/g, płyn na skórę 10 mg/ml, pasta na skórę 10 mg/g oraz krople do uszu 10 mg/ml. Klotrymazol jest wskazany w leczeniu grzybic pochwy i sromu, zapalenia żołędzi prącia, grzybic skóry (m.in. tinea pedis, tinea manuum, tinea cruris, tinea corporis, tinea interdigitalis), łupieżu pstrego, grzybicy wałów paznokciowych, pieluszkowego zapalenia skóry u niemowląt oraz grzybiczych zakażeń ucha zewnętrznego i środkowego. W przypadku zakażeń z nadkażeniem bakteryjnym stosuje się preparaty złożone z klotrymazolem i antybiotykami (gentamycyna) lub kortykosteroidami (betametazon), np. Triderm, Lotriderm.
Aspergillus, badanie mikologiczne, betametazon, Candida, Candida balanitis, Candida vulvitis, dermatofity, drobnoustroje, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, gentamycyna, grzybica dłoni, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica skóry, grzybica skóry tułowia, grzybica sromu i pochwy, grzybica stóp, grzybica wałów paznokciowych, infekcja grzybicza skóry, infekcja pochwy, kandydoza skóry, kapsułka dopochwowa, krem dopochwowy, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, nadkażenie bakteryjne, pieluszkowe zapalenie skóry, pityrosporum orbiculare, Pityrosporum ovale, tabletka dopochwowa, tinea corporis, tinea cruris, tinea interdigitalis, tinea manuum, tinea pedis, Tinea versicolor, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, upławy, zaburzenie odporności, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żołędzi prącia, złuszczanie naskórka
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Zapobieganie i profilaktyka

Grzybica paznokci stanowi powszechne schorzenie o trudnym do leczenia przebiegu, dlatego kluczowa jest kompleksowa profilaktyka obejmująca higienę stóp i dłoni, właściwą pielęgnację paznokci oraz odpowiedni dobór obuwia i skarpet. Zaleca się codzienne mycie i dokładne osuszanie stóp, stosowanie pudrów przeciwgrzybiczych, przycinanie paznokci na krótko i prosto, a także dezynfekcję narzędzi do manicure i pedicure. Obuwie powinno być wykonane z materiałów przepuszczających powietrze, zmieniane co najmniej co drugi dzień, a skarpety – wykonane z włókien syntetycznych odprowadzających wilgoć. W miejscach publicznych, takich jak baseny czy siłownie, należy nosić klapki, unikać chodzenia boso oraz nieudostępniać osobistych przedmiotów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z cukrzycą, obniżoną odpornością oraz osoby aktywne fizycznie, które wymagają bardziej rygorystycznych zasad profilaktyki i regularnych kontroli stanu paznokci.
grupa ryzyka, grzybica paznokci, grzybica stóp, infekcja grzybicza, infekcja grzybicza paznokci, infekcja grzybicza skóry, krem przeciwgrzybiczny, maść przeciwgrzybicza, miejscowy preparat przeciwgrzybiczny, nawracająca infekcja, nawrót infekcji, osłabiona odporność, pacjent wysokiego ryzyka, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka przeciwgrzybicza, proszek przeciwgrzybiczny, puder przeciwgrzybiczny, środek przeciwgrzybiczny, sterylizacja, tinea pedis, uraz paznokcia, wkładka antybakteryjna
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbinafina Ziaja 10 mg/g

Krem Terbinafina Ziaja zawiera 10 mg/g chlorowodorku terbinafiny i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry wywołanych głównie przez dermatofity z rodzaju Trichophyton (m.in. T. rubrum, T. mentagrophytes), Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum. Wskazania obejmują grzybicę stóp (tinea pedis), podeszwową stóp (tinea pedis typu mockasynowego), fałdów skórnych (tinea cruris) oraz skóry gładkiej (tinea corporis). Ponadto preparat jest skuteczny w leczeniu zakażeń drożdżakowych skóry wywołanych przez Candida albicans, szczególnie w fałdach skórnych, oraz w terapii łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) spowodowanego przez Pityrosporum orbiculare (Malassezia furfur). Prawidłowe rozpoznanie etiologii zakażenia oraz lokalizacja zmian są kluczowe dla skuteczności terapii.
Candida, Candida albicans, chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, Epidermophyton floccosum, grzybica dermatofitowa, grzybica fałdów skórnych, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica podeszwowa stóp, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica tułowia, infekcja drożdżakowa, infekcja drożdżakowa skóry, infekcja grzybicza skóry, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, patogen dermatofitowy, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, Trichophyton violaceum, zakażenie dermatofitowe, zakażenie drożdżakowe skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon substancji czynnych
Ekonazol – Wskazania do stosowania

Ekonazol azotan w stężeniu 10 mg/g jest skutecznym środkiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu szerokiego spektrum infekcji grzybiczych skóry, w tym kandydozy, dermatofitozy, łupieżu pstrego, grzybicy stóp, rąk, pachwin, owłosionej skóry głowy, drożdżyc skóry i paznokci oraz grzybiczego zapalenia ucha zewnętrznego. Preparaty takie jak Pevaryl i Pevazol zawierają wyłącznie ekonazol i są wskazane w niepowikłanych zakażeniach grzybiczych, przy czym Pevazol wykazuje dodatkową skuteczność w zakażeniach mieszanych, w tym z udziałem bakterii Gram-dodatnich. W leczeniu grzybicy paznokci konieczne jest łączenie terapii miejscowej z doustną, ze względu na ograniczoną penetrację leku w głąb płytki paznokciowej.
azotan ekonazolu, bakterie Gram-dodatnie, Candida, dermatofitoza, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca paznokci, działanie przeciwgrzybicze, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybicze zapalenie ucha, grzyby pleśniowe, infekcja grzybicza skóry, kandydoza skóry, kortykosteroid, kuracja przeciwgrzybicza, leczenie miejscowe, łupież pstry, objawy zapalne, terapia miejscowa, triamcynolon, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakażenie mieszane
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Epidemiologia

Grzybica różowata (Tinea versicolor) jest powszechną powierzchowną infekcją grzybiczą skóry wywołaną przez drożdżopodobne grzyby z rodzaju Malassezia (M. furfur, M. globosa, M. sympodialis). Prewalencja choroby wykazuje silną zależność od klimatu: w krajach tropikalnych i subtropikalnych sięga 30-50%, w klimacie umiarkowanym wynosi 1-4%, a w chłodnych regionach, np. Szwecji, spada do 1,1%. W USA częstość występowania szacuje się na 2-8%. Choroba najczęściej dotyka młodych dorosłych w wieku 15-30 lat, co wiąże się ze zwiększoną produkcją sebum w okresie dojrzewania. Czynniki ryzyka obejmują gorący i wilgotny klimat, nadmierną potliwość (31,8% pacjentów w badaniu indyjskim), tłustą skórę (21,1%), noszenie okluzyjnej odzieży, immunosupresję, choroby współistniejące (cukrzyca, choroba Cushinga) oraz stosowanie kortykosteroidów i preparatów na bazie olejów. Występuje z podobną częstością u obu płci i we wszystkich grupach etnicznych.
choroba Cushinga, cukrzyca, dermatofit, dermatoskopia, dermatoskopia fluorescencyjna, grzybica różowata, hyperhidrosis, immunosupresja, infekcja grzybicza skóry, kortykosteroid, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, niedobór odporności, pityriasis versicolor, preparat KOH, prewalencja, sebum, skóra łojotokowa, Tinea versicolor
Leksykon leków
Skład i postać leku – Terbinafina Ziaja 10 mg/g

Terbinafina Ziaja to krem przeciwgrzybiczy zawierający chlorowodorek terbinafiny w stężeniu 10 mg/g, skuteczny w leczeniu infekcji grzybiczych skóry. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy (48 mg/g), alkohol stearylowy (32 mg/g) oraz alkohol benzylowy (10 mg/g), które pełnią funkcje emulgatorów, stabilizatorów, zmiękczaczy oraz konserwantów. Krem ma białą lub prawie białą barwę, zapewnia łatwą aplikację i dobre wchłanianie substancji aktywnej. Produkt jest dostępny w aluminiowej tubie o pojemności 15 g, wyposażonej w polietylenową zakrętkę i zabezpieczonej membraną, co gwarantuje higienę i bezpieczeństwo stosowania.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, cetylu palmitynian, chlorowodorek terbinafiny, działanie przeciwgrzybicze, emulgator, infekcja grzybicza skóry, izopropylu mirystynian, konserwant farmaceutyczny, niejonowy surfaktant, niezgodność farmaceutyczna, polisorbat 60, regulator pH, skuteczność terapeutyczna, sodu wodorotlenek, sorbitanu stearynian, substancja pomocnicza o znanym działaniu, właściwości fizykochemiczne
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Leczenie

Grzybica różowata (tinea versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki Malassezia, manifestująca się przebarwionymi plamami na tułowiu. Leczenie pierwszego wyboru stanowi terapia miejscowa, obejmująca preparaty takie jak selen sulfidowy (1% i 2,5%), ketokonazol (1% i 2%), pirytionian cynku, klotrimazol, mikonazol, terbinafina oraz cyklopiroks. Standardowe schematy aplikacji to m.in. stosowanie szamponów lub kremów przez 1-2 tygodnie, z czasem ekspozycji preparatu na skórze od 5 do 10 minut. W cięższych lub opornych przypadkach zaleca się leki miejscowe na receptę lub terapię doustną flukonazolem (300 mg raz w tygodniu przez 2-4 tygodnie) bądź itrakonazolem (200 mg dziennie przez 7 dni). Leczenie doustne jest zarezerwowane dla rozległych zmian, nawrotów lub pacjentów z obniżoną odpornością, jednak wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności.
cyklopiroks, drożdżaki Malassezia, działania niepożądane, flukonazol, grzybica różowata, hepatotoksyczność, infekcja grzybicza skóry, interakcje lekowe, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, kontaktowe zapalenie skóry, kwas 5-aminolewulinowy, laser ekscymerowy, maść przeciwgrzybicza, mikonazol, pirytionian cynku, pityriasis versicolor, podrażnienie skóry, produkty niekomedogenne, przebarwienia skóry, terapia doustna, terapia fotodynamiczna, terapia miejscowa, terapia podtrzymująca, terbinafina, Tinea versicolor
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamisilatt 10 mg/g

Chlorowodorek terbinafiny, zawarty w kremie Lamisilatt w stężeniu 10 mg/g, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w grupie ATC D01 AE15. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, kluczowego w biosyntezie steroli w komórkach grzybów, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i toksycznej kumulacji skwalenu, skutkując śmiercią komórek grzybiczych. Istotne jest, że enzym ten nie jest powiązany z układem cytochromu P450, co eliminuje ryzyko interakcji z metabolizmem hormonów i innych leków, co ma znaczenie kliniczne w terapii miejscowej.
alliloamina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, infekcja grzybicza skóry, komórka grzyba, komórka grzybicza, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania terbinafiny, metabolizm hormonów, pleśń, ściana komórkowa grzyba, skwalen, stosowanie miejscowe, terbinafina
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbilum 10 mg/g

Terbilum w postaci kremu zawiera 10 mg terbinafiny chlorowodorku na 1 g preparatu i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum canis, Epidermophyton floccosum oraz drożdżaki z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans. Kliniczne wskazania obejmują grzybicę stóp (tinea pedis), fałdów skórnych (tinea cruris), skóry gładkiej (tinea corporis), kandydozę wyprzeniową i skóry oraz łupież pstry (pityriasis versicolor) wywołany przez Malassezia furfur. Preparat jest szczególnie skuteczny w leczeniu ograniczonych, powierzchownych zmian, a jego stosowanie powinno być poprzedzone potwierdzeniem infekcji grzybiczej oraz odpowiednim przygotowaniem skóry (oczyszczenie i osuszenie). Krem zawiera także substancje pomocnicze: 40 mg alkoholu cetylowego, 40 mg alkoholu stearylowego oraz 10 mg alkoholu benzylowego na 1 g, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, Candida albicans, dermatofit, drożdżakowe zakażenie skóry, Epidermophyton floccosum, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, immunosupresja, infekcja grzybicza skóry, kandydoza skóry, kandydoza wyprzeniowa, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, maceracja naskórka, Malassezia furfur, Microsporum canis, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, terapia antybiotykowa, terapia systemowa, terbinafiny chlorowodorek, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, Trichophyton violaceum, wyprzenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Leczenie

Grzybica pachwinowa (tinea cruris) to infekcja dermatofitowa i drożdżakowa obejmująca pachwiny, wewnętrzne powierzchnie ud i okolice krocza. Podstawą leczenia są miejscowe leki przeciwgrzybicze, głównie azole (np. klotrimazol, mikonazol, ketokonazol) oraz allilaminy (terbinafina 1%, butenafina, naftifina), stosowane 1-2 razy dziennie przez 10-14 dni, często do 3 tygodni, z kontynuacją terapii co najmniej tydzień po ustąpieniu objawów. Badania wskazują na wyższą skuteczność żelu emulsyjnego terbinafiny 1% w porównaniu do kremu ketokonazolowego 2%. W cięższych lub opornych przypadkach zaleca się doustne leki przeciwgrzybicze: flukonazol (raz w tygodniu do 4 tygodni), itrakonazol (200 mg/dobę przez 3-6 tygodni) lub terbinafinę (250 mg/dobę przez 3-6 tygodni). Leczenie powinno być wspierane przez działania niefarmakologiczne, takie jak utrzymanie higieny, suchości skóry, noszenie przewiewnej odzieży oraz leczenie współistniejącej grzybicy stóp.
azol, badanie KOH, badanie mikologiczne, dermatofit, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica pachwinowa, grzybica stóp, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwgrzybiczy, mikonazol, nadmierna potliwość, preparat barierowy, preparat przeciwgrzybiczy, puder przeciwgrzybiczy, siarczek selenu, szampon leczniczy, terapia farmakologiczna, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dexapolcort N (150 mcg + 750 mcg)/ml

Lek Dexapolcort N, zawierający neomycyny siarczan (1,38 mg/g) oraz deksametazon (0,28 mg/g), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu, zwłaszcza na aminoglikozydy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparat jest przeciwwskazany w infekcjach wirusowych (np. opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec), grzybiczych (dermatofitozy, kandydozy) oraz gruźlicy skóry, ze względu na immunosupresyjne działanie deksametazonu, które może nasilać przebieg tych chorób. Ponadto, Dexapolcort N nie powinien być stosowany w trądziku pospolitym, trądziku różowatym oraz zapaleniu skóry dookoła ust, gdyż kortykosteroidy mogą pogarszać przebieg tych dermatoz. Przeciwwskazaniem są także odczyny poszczepienne, nowotwory skóry oraz stany przedrakowe, gdzie preparat może maskować objawy i utrudniać diagnostykę.
absorpcja systemowa, aminoglikozyd, atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, deksametazon, dermatitis perioralis, dermatofitoza, działanie immunosupresyjne, fałd skórny, gruźlica skóry, infekcja grzybicza skóry, infekcja oportunistyczna, infekcja wirusowa skóry, infekcja wtórna, jaskra, kandydoza skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość, neomycyna, nowotwór skóry, odczyn poszczepienny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, półpasiec, reakcja krzyżowa, rozstęp, rumień, stan przedrakowy, tachyfilaksja, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, zaćma, zapalenie skóry dookoła ust
Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wskazania do stosowania

Kwas undecylenowy, będący substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych o różnym składzie i wskazaniach. W maści Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, głowy, powierzchowne postacie grzybicy strzygącej oraz łupież pstry. Preparat ten może być używany zarówno terapeutycznie, jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka zakażeń grzybiczych, np. sportowców czy osób korzystających z basenów i saun.
alkohol izopropylowy, aseptyka, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofitoza, dezynfekcja rąk, działanie przeciwgrzybicze, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica pachwin, grzybica skórna, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, maść przeciwgrzybicza, odkażanie rąk, pityriasis versicolor, preparat dermatologiczny, spektrum przeciwgrzybicze, terapia dermatologiczna, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Laticort 0,1% 1 mg/g

Preparat Laticort 0,1%, zawierający 1 mg/g hydrokortyzonu 17-maślanu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon, inne kortykosteroidy lub składniki pomocnicze. Nie należy go stosować w przypadku infekcji skórnych o etiologii wirusowej (np. ospa wietrzna, opryszczka zwykła), grzybiczej oraz bakteryjnej, ze względu na ryzyko rozszerzenia infekcji i pogorszenia stanu klinicznego. Preparat jest również przeciwwskazany w schorzeniach takich jak trądzik pospolity, trądzik różowaty oraz zapalenie skóry wokół ust, gdzie kortykosteroidy mogą nasilać objawy i prowadzić do powikłań. Ponadto, stosowanie na rozległe zmiany skórne jest niewskazane z powodu ryzyka zwiększonej absorpcji ogólnoustrojowej hydrokortyzonu i potencjalnych działań niepożądanych charakterystycznych dla terapii systemowej.
Stosowanie Laticortu 0,1% u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko ogólnoustrojowej absorpcji kortykosteroidu przez niedojrzałą barierę skórną oraz wyższy stosunek powierzchni ciała do masy ciała, co może prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stanu klinicznego pacjenta oraz wykluczenie przeciwwskazań. Preparat występuje w postaci białej lub prawie białej, półprzezroczystej maści, zawierającej 1 mg/g hydrokortyzonu 17-maślanu, i powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć niepożądanych efektów związanych z nadmierną ekspozycją na kortykosteroidy.
bakteryjne zakażenie skóry, bariera skórna, działanie niepożądane, hydrokortyzon 17-maślan, infekcja grzybicza skóry, infekcja skórna, kortykosteroid, kortykosteroid systemowy, Laticort, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, perioral dermatitis, rozległe zmiany skórne, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nizax Activ 20 mg/g

Szampon leczniczy Nizax Activ zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg/g, będący syntetyczną pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Substancja ta wykazuje skuteczność wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Epidermophyton spp., Microsporum spp.) oraz drożdżaków (Candida spp., Malassezia spp.), co czyni preparat efektywnym w leczeniu schorzeń takich jak łojotokowe zapalenie skóry, łupież skóry głowy oraz łupież pstry (pityriasis versicolor). Ketokonazol działa miejscowo, zakłócając syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności ściany komórkowej i eliminacji patogenów. Preparat ma postać gęstego, klarownego roztworu o barwie od pomarańczowej do pomarańczowoczerwonej, przeznaczonego do stosowania miejscowego.
dermatofit, dermatoza zapalna, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, infekcja grzybicza skóry, kandydoza skóry, ketokonazol, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, łupież pstry, patogen grzybiczny, pochodna imidazolu, schorzenie dermatologiczne, synteza ergosterolu, złuszczanie naskórka
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica skóry (tinea corporis) – Leczenie

Grzybica skóry (tinea corporis) to powszechna infekcja dermatofitowa charakteryzująca się pierścieniowatymi zmianami skórnymi z zaczerwienieniem, świądem i złuszczaniem. Leczenie miejscowe preparatami przeciwgrzybiczymi, takimi jak klotrymazol, mikonazol, terbinafina, tolnaftat czy ekonazol, stosowanymi 1-2 razy dziennie przez 2-4 tygodnie (terbinafina 1-2 tygodnie), jest skuteczne w łagodnych i ograniczonych przypadkach. Terapia powinna obejmować aplikację leku na zmianę oraz 1-2 cm zdrowej skóry wokół niej, a leczenie kontynuować co najmniej tydzień po ustąpieniu objawów. W przypadku rozległych zmian, oporności na leczenie miejscowe, grzybicy skóry owłosionej głowy, brody, paznokci lub u pacjentów z immunosupresją wskazane jest leczenie ogólnoustrojowe, najczęściej terbinafiną lub itrakonazolem przez 1-3 miesiące (grzybica skóry i owłosionej głowy) oraz 3-6 miesięcy (grzybica paznokci). W terapii skóry głowy stosuje się także szampony przeciwgrzybicze (ketokonazol 2% lub selenek siarczku 1-2,5%) 2-3 razy w tygodniu przez 2 tygodnie.
cyklopiroks, dermatofity, ekonazol, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica brody, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, ketokonazol, klotrymazol, kortykosteroid, leczenie doustne, leczenie ogólnoustrojowe, leczenie przeciwgrzybicze, mikonazol, oksykonazol, olejek z drzewa herbacianego, onychomycosis, preparat przeciwgrzybiczy, terbinafina, tinea barbae, tinea capitis, tolnaftat, wyleczenie, zakażenie grzybicze
Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Wskazania do stosowania

Cynku undecylenian jest związkiem o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym, stosowanym miejscowo w leczeniu różnorodnych infekcji grzybiczych skóry, takich jak grzybica drobnozarodnikowa skóry gładkiej, tinea pedis, grzybica pachwin, dłoni, głowy, szpar międzypalcowych, a także łupież pstry i egzema grzybicza. Preparaty dostępne na rynku polskim, takie jak Mykodermina (puder leczniczy zawierający 100 mg/g cynku undecylenianu oraz 30 mg/g monoetanoloamidu kwasu undecylenowego) oraz Unguentum undecylenicum (maść z 200 mg/g cynku undecylenianu i 50 mg/g kwasu undecylenowego), umożliwiają dostosowanie terapii do lokalizacji i charakteru zmian skórnych. Puder jest preferowany w wilgotnych obszarach ze względu na właściwości wysuszające i absorbujące, natomiast maść sprawdza się przy zmianach suchych i złuszczających, zapewniając dłuższy kontakt substancji czynnej ze skórą.
Candida, cynku undecylenian, dermatofit, drożdżyca skóry, działanie przeciwgrzybicze, egzema grzybicza, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica międzypalcowa, grzybica naskórkowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, Malassezia, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Mykodermina, nadpotliwość, onychomycosis, pityriasis versicolor, puder leczniczy, tinea corporis, tinea pedis, Unguentum undecylenicum
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Novate 0,5 mg/g

Lek Novate w postaci kremu zawiera 0,5 mg/g klobetazolu propionianu i posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak propylu parahydroksybenzoesan (E216), metylu parahydroksybenzoesan (E218) oraz glikol propylenowy (150 mg/g kremu). Preparatu nie należy stosować w przypadku trądziku różowatego, trądziku pospolitego, dermatoz okołoustnych, pierwotnych wirusowych (np. opryszczka zwykła, ospa wietrzna), grzybiczych (np. kandydozy) oraz bakteryjnych zakażeń skóry (np. liszajec). Ponadto, lek jest przeciwwskazany do stosowania w okolicach odbytu, narządów płciowych oraz skóry pod pieluchą ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i miejscowych działań niepożądanych. U dzieci do ukończenia 1 roku życia stosowanie Novate jest zabronione ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych i miejscowych powikłań.
absorpcja ogólnoustrojowa, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, infekcja grzybicza skóry, kandydoza, klobetazol propionian, liszajec, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, opatrunek okluzyjny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, propylu parahydroksybenzoesan, rozstępy, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik różowaty, wtórne nadkażenie, zaburzenie barierowej funkcji skóry
Leksykon leków
Skład i postać leku – Daktarin 20 mg/g

Daktarin w postaci pudru leczniczego do rozpylania na skórę zawiera 20 mg/g mikonazolu azotanu, substancji przeciwgrzybiczej stosowanej w dermatologii do leczenia powierzchniowych infekcji grzybiczych skóry, zwłaszcza w miejscach wilgotnych i podatnych na macerację. Preparat zawiera również 100 mg/g etanolu jako substancji pomocniczej, co ma znaczenie kliniczne u wybranych grup pacjentów. Inne składniki pomocnicze to talk, hectorit stearalkonian, sorbitan seskwioleinian oraz propellant, które wpływają na konsystencję, właściwości aplikacyjne i umożliwiają rozpylanie produktu. Lek dostępny jest w pojemnikach ciśnieniowych o pojemności 100 g z zaworem rozpylającym, co pozwala na precyzyjną i równomierną aplikację na zmienioną chorobowo skórę.
dermatologia, etanol, infekcja grzybicza skóry, lek przeciwgrzybiczy, maceracja, mikonazol azotan, niezgodność farmaceutyczna, pojemnik ciśnieniowy, puder leczniczy, skóra zmieniona chorobowo, sorbitanu seskwioleinian, substancja czynna, substancja łatwopalna, talk, terapia