toksyczna epidermoliza naskórka
Toksyczna epidermoliza naskórka (TEN) to rzadka, zagrażająca życiu reakcja skórna, charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych. Schorzenie to jest najcięższą postacią reakcji polekowych, prowadzącą do martwicy i oddzielania się naskórka na ponad 30% powierzchni ciała. TEN rozwija się w wyniku rozległej apoptozy keratynocytów, co klinicznie manifestuje się jako rozległe pęcherze i nadżerki.
Najczęstszymi czynnikami wywołującymi TEN są leki, w szczególności antybiotyki (sulfonamidy), leki przeciwpadaczkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz allopurynol. Patogeneza obejmuje reakcje immunologiczne, w tym aktywację limfocytów T cytotoksycznych i wydzielanie cytokin prozapalnych, które prowadzą do masowej apoptozy komórek naskórka.
Diagnostyka TEN opiera się na obrazie klinicznym, badaniach histopatologicznych oraz wykluczeniu innych przyczyn złuszczania naskórka. Leczenie wymaga natychmiastowej hospitalizacji, najlepiej w ośrodku oparzeń lub oddziale intensywnej terapii. Kluczowe jest odstawienie leku wywołującego, intensywne leczenie wspomagające, zapobieganie zakażeniom oraz odpowiednie nawodnienie i żywienie. W ciężkich przypadkach stosuje się immunoglobuliny dożylne, kortykosteroidy systemowe lub cyklosporynę.
Śmiertelność w przebiegu TEN jest wysoka i wynosi 25-30%, głównie z powodu powikłań septycznych i niewydolności wielonarządowej. Wczesne rozpoznanie, szybkie wdrożenie leczenia oraz interdyscyplinarne podejście terapeutyczne znacząco wpływają na rokowanie pacjentów z tym potencjalnie śmiertelnym schorzeniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Dorzoma Mono 20 mg/ml
Dorzolamid w postaci kropli do oczu Dorzoma Mono (20 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie ze strony narządu wzroku oraz układu nerwowego i żołądkowo-jelitowego. Najczęściej obserwuje się uczucie pieczenia i kłucia oczu (≥1/10), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek i powiek, swędzenie, podrażnienie oraz niewyraźne widzenie (≥1/100 do <1/10). W około 3% przypadków konieczne było przerwanie terapii z powodu polekowego zapalenia spojówek i reakcji powiek. Działania niepożądane neurologiczne obejmują często bóle głowy, a rzadziej zawroty głowy i parestezje. Ze strony przewodu pokarmowego często występują nudności i gorzki smak w ustach, a rzadziej podrażnienie gardła i suchość jamy ustnej. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna epidermoliza naskórka, również zostały odnotowane.
ból głowy, dorzolamid, duszność, jaskra, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krótkowzroczność przemijająca, krwawienie z nosa, lek beta-adrenolityczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, polekowe zapalenie spojówek, punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, toksyczna epidermoliza naskórka, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona