powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki
Powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki (ang. superficial punctate keratitis, SPK) to stan chorobowy charakteryzujący się obecnością drobnych, punktowych ubytków nabłonka rogówki, które można zaobserwować podczas badania lampą szczelinową po zabarwieniu fluoresceiną jako jasne, punktowe obszary.
Etiologia SPK jest zróżnicowana i obejmuje: infekcje wirusowe (szczególnie adenowirusy), bakteryjne i chlamydiowe, reakcje toksyczne na krople oczne (zwłaszcza zawierające konserwanty), zespół suchego oka, ekspozycję na promieniowanie UV, nieprawidłowości powiek (np. entropion, niedomykalność), noszenie soczewek kontaktowych, czy urazy mechaniczne rogówki.
Pacjenci z powierzchniowym punkcikowatym zapaleniem rogówki zgłaszają typowo uczucie ciała obcego w oku, pieczenie, światłowstręt, łzawienie oraz niewyraźne widzenie. Nasilenie objawów zależy od rozległości zmian i przyczyny leżącej u podłoża.
Leczenie SPK jest ukierunkowane przede wszystkim na przyczynę podstawową. Obejmuje ono stosowanie sztucznych łez, antybiotyków w przypadku infekcji bakteryjnych, odstawienie drażniących kropli ocznych, leczenie suchego oka czy nieprawidłowości powiek. W ciężkich przypadkach można rozważyć zastosowanie miękkich soczewek kontaktowych opatrunkowych lub zamknięcie punktów łzowych.
Rokowanie w przypadku powierzchniowego punkcikowatego zapalenia rogówki jest zazwyczaj dobre, pod warunkiem zidentyfikowania i wyeliminowania czynnika sprawczego. Większość przypadków ustępuje bez pozostawienia blizn na rogówce.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Działania niepożądane
Gancyklowir, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z obniżoną odpornością, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym w populacjach osób z HIV oraz po przeszczepach narządów, choć z różnicami w częstości działań niepożądanych. Najpoważniejszymi i najczęściej występującymi efektami są reakcje hematologiczne, w tym neutropenia (częstość ciężkiej neutropenii u pacjentów z HIV wynosi 14%, u biorców przeszczepów do 10% do 200. dnia leczenia), niedokrwistość i małopłytkowość, które mogą zagrażać życiu i wymagają monitorowania. Neutropenia pojawia się zwykle w 1-2 tygodniu leczenia indukcyjnego, przy skumulowanej dawce ≤ 200 mg/kg mc, a liczba neutrofili normalizuje się w ciągu 2-5 dni po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki. Małopłytkowość jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z wyjściowo niską liczbą płytek (<100 000/µl) oraz u osób poddanych immunosupresji. Dodatkowo, u pacjentów z HIV częściej obserwuje się gorączkę, zakażenia drożdżakowe, depresję i reakcje skórne, natomiast u biorców przeszczepów – zaburzenia czynności nerek i wątroby, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa). Dożylne podawanie gancyklowiru wiąże się z mniejszym ryzykiem biegunki niż doustny walgancyklowir.
agranulocytoza, ciężka neutropenia, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, granulocytopenia, immunosupresja jatrogenna, kandydoza jamy ustnej, krwiomocz, lek przeciwwirusowy, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obniżona odporność, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, pancytopenia, parestezja, posocznica, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, przekrwienie spojówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, walgancyklowir, wirus cytomegalii, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie wirusem cytomegalii, zapalenie trzustki