nieżyt nosa z odbicia
Nieżyt nosa z odbicia (rhinitis medicamentosa) to stan chorobowy charakteryzujący się przewlekłym przekrwieniem błony śluzowej nosa spowodowanym długotrwałym stosowaniem miejscowych leków obkurczających naczynia krwionośne. Jest to jatrogenne schorzenie, które rozwija się po regularnym stosowaniu przez pacjenta kropli lub aerozoli do nosa zawierających substancje sympatykomimetyczne przez okres dłuższy niż 5-7 dni.
Mechanizm powstawania nieżytu nosa z odbicia polega na rozwoju tachyfilaksji (zmniejszonej odpowiedzi na kolejne dawki leku), co prowadzi do stosowania coraz częstszych dawek i w efekcie do uszkodzenia błony śluzowej nosa. Długotrwałe stosowanie tych preparatów powoduje nadmierną wazodilatację, obrzęk oraz zaburzenia funkcji nabłonka oddechowego z metaplazją płaskonabłonkową i zmniejszeniem liczby komórek rzęskowych.
W obrazie klinicznym dominuje uporczywa niedrożność nosa, której nie można usunąć kolejnymi dawkami leku, a która paradoksalnie nasila się po jego odstawieniu. Pacjenci zgłaszają również uczucie suchości w nosie, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, a czasem nawet krwawienia z nosa. Leczenie polega na stopniowym odstawianiu leków obkurczających naczynia i zastosowaniu glikokortykosteroidów donosowych oraz ewentualnie krótkotrwałej terapii doustnymi sterydami w cięższych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niealergiczny nieżyt nosa – Etiologia i przyczyny
Niealergiczny nieżyt nosa (NAR) to zespół objawów takich jak przewlekłe kichanie, uczucie zatkanego nosa, wyciek lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, bez udziału mechanizmów alergicznych zależnych od IgE. Patofizjologia NAR obejmuje dysregulację autonomicznego układu nerwowego oraz nadreaktywność zakończeń nerwowych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, obrzęku błony śluzowej i zwiększonej produkcji śluzu. Wyróżnia się podtypy zapalne (np. NARES z eozynofilią, nieżyt po infekcji, polipy nosa) oraz niezapalne (np. naczynioruchowy, rhinitis medicamentosa, związany z hormonami, smakowy, zawodowy, atroficzny, geriatryczny). Czynniki wyzwalające obejmują drażniące substancje środowiskowe (dym tytoniowy, smog, opary chemiczne), zmiany temperatury i wilgotności, leki (NLPZ, beta-blokery, inhibitory ACE, donosowe leki obkurczające naczynia), a także zmiany hormonalne i choroby współistniejące (astma, toczeń, mukowiscydoza). Naczynioruchowy nieżyt nosa stanowi około 60% przypadków i charakteryzuje się nadwrażliwością naczyń na bodźce nieswoiste.
acetylocholina, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, atroficzny nieżyt nosa, beta-bloker, błona śluzowa nosa, degranulacja komórek tucznych, immunoglobulina E, inhibitor konwertazy angiotensyny, Klebsiella ozaenae, mukowiscydoza, naczynioruchowy nieżyt nosa, nerw nocyceptywny, nerw trójdzielny, niealergiczny nieżyt nosa, niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieżyt nosa smakowy, nieżyt nosa z odbicia, obturacyjny bezdech senny, polipy nosa, przerost małżowin nosowych, refluks żołądkowo-przełykowy, rhinitis medicamentosa, skrzywienie przegrody nosowej, Staphylococcus aureus, toczeń rumieniowaty układowy, układ immunologiczny, układ nerwowy autonomiczny, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – Diagnostyka i diagnoza
Niealergiczny nieżyt nosa (NAR) to przewlekły stan zapalny błony śluzowej nosa, manifestujący się przekrwieniem, wyciekiem, kichaniem i świądem, bez udziału mechanizmów alergicznych. Diagnostyka opiera się na wykluczeniu alergicznego nieżytu nosa poprzez testy skórne i oznaczenie swoistych IgE, które w NAR są ujemne. Kluczowe jest zebranie szczegółowego wywiadu dotyczącego charakteru, nasilenia i czynników wywołujących objawy, a także badanie przedmiotowe z oceną błony śluzowej nosa, która jest obrzęknięta i przekrwiona z przezroczystą wydzieliną. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. alergiczny nieżyt nosa, przewlekłe zapalenie zatok, polipy nosa, skrzywienie przegrody oraz miejscowy alergiczny nieżyt nosa (LAR). W diagnostyce pomocne są badania endoskopowe, tomografia komputerowa zatok oraz cytologia wydzieliny nosowej, szczególnie w celu identyfikacji podtypów NAR, takich jak NARES (eozynofile >20%).
alergeny powietrznopochodne, alergiczny nieżyt nosa, badanie przedmiotowe, badanie serologiczne, błona śluzowa nosa, endoskopia nosa, małżowiny nosowe, miejscowy alergiczny nieżyt nosa, mieszany nieżyt nosa, naczynioruchowy nieżyt nosa, niealergiczny nieżyt nosa, niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią, nieżyt nosa z odbicia, polipy nosa, próba prowokacyjna, przeciwciała IgE, przekrwienie nosa, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rynomanometria, skrzywienie przegrody nosowej, test skórny, tomografia komputerowa zatok przynosowych, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, wyciek z nosa, wywiad lekarski, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok przynosowych