nieopioidowy środek przeciwbólowy

Nieopioidowy środek przeciwbólowy to substancja lecznicza stosowana w celu łagodzenia bólu, która działa przez mechanizmy inne niż pobudzanie receptorów opioidowych. Do tej grupy należą przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamol oraz metamizol.

NLPZ, takie jak ibuprofen, diklofenak czy naproksen, działają głównie poprzez hamowanie aktywności enzymów cyklooksygenazy (COX-1 i COX-2), zmniejszając syntezę prostaglandyn odpowiedzialnych za procesy zapalne i ból. Wykazują działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, jednak mogą powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerek.

Paracetamol (acetaminofen) działa centralnie, prawdopodobnie poprzez hamowanie COX-3 w ośrodkowym układzie nerwowym oraz wpływ na układy serotoninergiczny, opioidowy i kannabioidowy. Wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ale nie przeciwzapalne. Charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, jednak przedawkowanie może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby.

Nieopioidowe środki przeciwbólowe stanowią pierwszy stopień drabiny analgetycznej WHO i są powszechnie stosowane w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. W przeciwieństwie do opioidów nie powodują uzależnienia fizycznego, depresji oddechowej czy zaparć, jednak ich skuteczność w silnym bólu jest ograniczona.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl