przerost przytarczyc

Przerost przytarczyc (hiperplazja przytarczyc) to stan chorobowy charakteryzujący się zwiększeniem objętości tkanki gruczołowej przytarczyc, który prowadzi do nadmiernej produkcji parathormonu (PTH). Może on występować jako przerost pierwotny, wtórny lub trzeciorzędowy, w zależności od mechanizmu patofizjologicznego.

Pierwotny przerost przytarczyc występuje najczęściej jako część zespołów mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN1, MEN2A) i stanowi około 15-20% przypadków pierwotnej nadczynności przytarczyc. Wtórny przerost przytarczyc rozwija się w odpowiedzi na przewlekłą hipokalcemię, najczęściej w przebiegu przewlekłej choroby nerek, prowadząc do kompensacyjnego zwiększenia wydzielania PTH.

Objawy kliniczne przerostu przytarczyc wynikają z nadmiernego stężenia PTH i hiperkalcemii, obejmując osłabienie mięśniowe, kamicę nerkową, osteoporozę, bóle kostne, zaburzenia psychiczne oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (PTH, wapń, fosfor) oraz obrazowaniu (USG, scyntygrafia MIBI, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

Leczenie zależy od typu przerostu i obejmuje paratyreoidektomię (częściową lub całkowitą z autotransplantacją) w przypadkach pierwotnego przerostu oraz leczenie przyczynowe i farmakologiczne (kalcymimetyki, witamina D i jej analogi) w przypadku wtórnego przerostu przytarczyc. Wczesne rozpoznanie i leczenie ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania powikłaniom związanym z długotrwałą hiperkalcemią.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl