sodu edetynian

Sodu edetynian (EDTA disodium) to organiczny związek chemiczny, który funkcjonuje jako czynnik chelatujący (kompleksujący) jony metali. W medycynie jest stosowany przede wszystkim w leczeniu zatruć metalami ciężkimi, szczególnie ołowiem (zatrucie ołowiem, ołowica), gdzie tworzy kompleksy z jonami metali, umożliwiając ich wydalenie z organizmu.

Działanie sodu edetynianu polega na wiązaniu dwuwartościowych i trójwartościowych jonów metali, takich jak wapń, ołów, rtęć, kadm czy żelazo, tworząc rozpuszczalne w wodzie kompleksy, które są wydalane przez nerki. Ze względu na zdolność wiązania wapnia, jest również stosowany jako antykoagulant w probówkach do pobierania krwi.

W praktyce klinicznej sodu edetynian podaje się głównie dożylnie w terapii zatruć metalami ciężkimi, pod ścisłą kontrolą lekarską. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie funkcji nerek oraz poziomu elektrolitów, szczególnie wapnia, gdyż związek może powodować hipokalcemię. Do działań niepożądanych należą: reakcje w miejscu wkłucia, hipotensja, bóle głowy, zaburzenia rytmu serca, nudności i wymioty.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl