skurcz oskrzeli wysiłkowy

Skurcz oskrzeli wysiłkowy (ang. exercise-induced bronchoconstriction, EIB) to stan charakteryzujący się przejściowym zwężeniem dróg oddechowych występującym podczas lub po intensywnym wysiłku fizycznym. Pojawia się najczęściej u osób z astmą oskrzelową, jednak może wystąpić również u osób bez rozpoznanej choroby dróg oddechowych.

Patofizjologia skurczu oskrzeli wysiłkowego wiąże się z utratą ciepła i wody z dróg oddechowych podczas hiperwentylacji towarzyszącej wysiłkowi. Prowadzi to do zwiększenia osmolarności płynu pokrywającego drogi oddechowe, co stymuluje komórki tuczne i inne komórki zapalne do uwalniania mediatorów zapalnych powodujących skurcz mięśni gładkich oskrzeli.

Objawy EIB obejmują duszność, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej oraz zmniejszenie tolerancji wysiłku. Diagnoza opiera się na spirometrii przed i po wysiłku, teście prowokacyjnym z mannitolem lub teście hiperwentylacji zimnym powietrzem. Spadek FEV1 o ≥10-15% po wysiłku potwierdza rozpoznanie.

Leczenie skurczu oskrzeli wysiłkowego obejmuje stosowanie krótko działających β2-mimetyków przed wysiłkiem, regularnych wziewnych glikokortykosteroidów oraz modyfikatorów leukotrienów. Istotną rolę odgrywa również odpowiednie przygotowanie do wysiłku poprzez rozgrzewkę, trening interwałowy oraz unikanie wysiłku w niekorzystnych warunkach środowiskowych (zimne, suche powietrze).

U sportowców wyczynowych skurcz oskrzeli wysiłkowy występuje częściej niż w populacji ogólnej, szczególnie w dyscyplinach wymagających długotrwałego wysiłku w zimnym otoczeniu, takich jak narciarstwo biegowe czy łyżwiarstwo. Prawidłowe rozpoznanie i leczenie EIB pozwala na skuteczne kontrolowanie objawów i utrzymanie aktywności fizycznej zarówno u pacjentów z astmą, jak i u sportowców.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl