kastracja biochemiczna
Kastracja biochemiczna (farmakologiczna) to metoda odwracalnego hamowania funkcji gonad za pomocą leków hormonalnych. W przeciwieństwie do kastracji chirurgicznej, nie polega na fizycznym usunięciu jąder czy jajników, lecz na farmakologicznej blokadzie wydzielania hormonów płciowych.
W przypadku mężczyzn, kastracja biochemiczna najczęściej realizowana jest poprzez podawanie agonistów GnRH (gonadoliberyny), które początkowo stymulują, a następnie hamują wydzielanie gonadotropin, prowadząc do spadku poziomu testosteronu. Alternatywnie stosuje się antyandrogeny blokujące receptory dla testosteronu lub inhibitory 5-α-reduktazy hamujące przekształcanie testosteronu w dihydrotestosteron.
W praktyce klinicznej kastracja biochemiczna znajduje zastosowanie w terapii raka gruczołu krokowego hormonozależnego, gdzie obniżenie poziomu testosteronu spowalnia wzrost guza. Jest również kontrowersyjnie wykorzystywana w niektórych krajach jako środek zapobiegający recydywie przestępstw seksualnych u sprawców z zaburzeniami preferencji seksualnych.
Skutki uboczne kastracji biochemicznej obejmują uderzenia gorąca, ginekomastię, zaburzenia erekcji, obniżenie libido, osteoporozę oraz zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. W przeciwieństwie do kastracji chirurgicznej, efekty te są potencjalnie odwracalne po zaprzestaniu terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg
Diphereline SR 11,25 mg, zawierający tryptorelinę w postaci pamoinianu, jest stosowany głównie w terapii hormonozależnego raka gruczołu krokowego. Lek podaje się w formie zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań domięśniowych lub podskórnych. U pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem prostaty, zwłaszcza w starszym wieku i z chorobami współistniejącymi, działania niepożądane zgłasza ponad 90% chorych. Najczęściej obserwowane objawy wynikają z farmakologicznego mechanizmu działania tryptoreliny, podobnie jak w przypadku innych agonistów GnRH, i obejmują uderzenia gorąca oraz spadek libido. Większość działań niepożądanych jest związana ze zmianą stężenia testosteronu, a ich częstość występowania klasyfikuje się od bardzo częstych (≥ 1/10) do rzadkich (≥ 1/10 000 do < 1/1000). Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje immuno-alergiczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, oraz na odczyny w miejscu podania, występujące u mniej niż 5% pacjentów.
agonista GnRH, arytmia, hormonozależny rak gruczołu krokowego, kastracja biochemiczna, kastracja chirurgiczna, kołatanie serca, leczenie przeciwwstrząsowe, nagła śmierć sercowa, odczyn w miejscu wstrzyknięcia, odstęp QT, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja immuno-alergiczna, spadek libido, szum w uszach, trombocytoza, tryptorelina pamoinian, udar przysadki, uderzenie gorąca, upośledzenie widzenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hormonalne, zaburzenie pracy serca, zaburzenie rytmu serca, zawiesina o przedłużonym uwalnianiu