rak gruczołu krokowego zależny od hormonów
Rak gruczołu krokowego zależny od hormonów (hormone-sensitive prostate cancer, HSPC) to typ nowotworu prostaty, którego wzrost i progresja są stymulowane przez męskie hormony płciowe, głównie testosteron i dihydrotestosteron (DHT). Komórki nowotworowe posiadają receptory androgenowe, które po związaniu z hormonami aktywują szlaki sygnałowe prowadzące do proliferacji komórek.
Leczenie HSPC opiera się na terapii deprywacji androgenowej (ADT), której celem jest obniżenie poziomu testosteronu do wartości kastracyjnych. Metody ADT obejmują kastrację chirurgiczną (orchidektomię) lub farmakologiczną z zastosowaniem agonistów/antagonistów GnRH oraz antyandrogeny. Współczesne standardy terapeutyczne zalecają intensyfikację leczenia poprzez dodanie do ADT chemioterapii (docetaksel), nowych leków hormonalnych (abirateron, enzalutamid, apalutamid, darolutamid) lub radioterapii u pacjentów z noworozpoznanym rakiem przerzutowym.
Pomimo początkowej skuteczności terapii hormonalnej, u większości pacjentów z czasem rozwija się oporność na kastrację (CRPC). Mediana czasu do progresji do CRPC wynosi około 18-24 miesięcy. Wczesne zastosowanie terapii skojarzonej może wydłużyć czas do wystąpienia oporności oraz poprawić całkowite przeżycie pacjentów. Badania molekularne wykazały, że mutacje w genach odpowiedzialnych za szlak sygnałowy receptora androgenowego mogą wpływać na wrażliwość na leczenie hormonalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Diphereline SR 3,75 3,75 mg
Diphereline SR 3,75 zawiera 3,75 mg tryptoreliny octanu i jest stosowany głównie u pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem gruczołu krokowego zależnym od hormonów. Lek podawany jest w formie zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Działania niepożądane występują u ponad 90% pacjentów, co utrudnia jednoznaczne przypisanie ich do leku, zwłaszcza że pacjenci są często w starszym wieku i mają choroby współistniejące. Najczęstsze objawy to uderzenia gorąca i spadek libido, będące efektem farmakologicznym obniżenia stężenia testosteronu, podobne do efektów kastracji chirurgicznej lub innych agonistów GnRH. Rzadziej obserwuje się reakcje immuno-alergiczne oraz odczyny w miejscu podania (występujące u <5% pacjentów).
agonista GnRH, aminotransferaza alaninowa, atrofia jąder, brak wytrysku, dna moczanowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, gruczolak przysadki, hiperlipidemia, jadłowstręt, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, rak gruczołu krokowego zależny od hormonów, reakcja anafilaktyczna, szum w uszach, trombocytoza, tryptorelin octan, udar przysadki, uderzenia gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zaburzenia wytrysku, zapalenie kości i stawów, zawiesina o przedłużonym uwalnianiu