objadanie się i przeczyszczanie
Objadanie się i przeczyszczanie to charakterystyczne zachowania występujące w bulimii (żarłoczności psychicznej), zaburzeniu odżywiania charakteryzującym się nawracającymi epizodami kompulsywnego spożywania dużych ilości pożywienia, po których następują zachowania kompensacyjne mające zapobiec przyrostowi masy ciała.
Epizody objadania się cechują się spożywaniem znacznie większej ilości pokarmu niż większość osób zjadłaby w podobnym czasie i okolicznościach, przy jednoczesnym poczuciu braku kontroli nad jedzeniem. Pacjenci często opisują uczucie transu podczas objadania, po którym następuje silne poczucie winy i lęk przed przybraniem na wadze.
Przeczyszczanie jako zachowanie kompensacyjne może przybierać różne formy: prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, leków moczopędnych, głodówki lub nadmierne ćwiczenia fizyczne. Najczęstszą metodą jest wywoływanie wymiotów, co może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, takich jak zaburzenia elektrolitowe, erozja szkliwa zębów, uszkodzenia przełyku czy powiększenie ślinianek.
Diagnostyka bulimii opiera się na kryteriach DSM-5, które określają minimalną częstotliwość epizodów objadania i przeczyszczania (co najmniej raz w tygodniu przez okres trzech miesięcy) oraz nadmierne skupienie na kształcie i masie ciała. Leczenie obejmuje psychoterapię (zwłaszcza poznawczo-behawioralną), farmakoterapię (głównie leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI) oraz edukację żywieniową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa, AN) to poważne zaburzenie psychiczne o wysokim ryzyku śmiertelności, charakteryzujące się znacznym upośledzeniem funkcjonowania medycznego i psychospołecznego. Długoterminowe badania wykazują, że około 50,6% pacjentów osiąga pełne wyzdrowienie, 10,4% utrzymuje kryteria diagnostyczne, a 15,6% umiera z powodu powikłań choroby. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są m.in. BMI przy wypisie (wyższe wartości sprzyjają utrzymaniu prawidłowej masy ciała), czas trwania choroby (dłuższy wiąże się z gorszym rokowaniem), nasilenie objawów, poziom lęku, obecność zaburzeń osobowości obsesyjno-kompulsyjnej oraz cech autystycznych. Przejście z typu restrykcyjnego (AN-R) do typu z objadaniem się i przeczyszczaniem (BPB) pogarsza rokowanie, a około 41,84% pacjentów z AN-R doświadcza takiej zmiany. W krótkoterminowej ocenie leczenia młodzieży, 23,2% osiąga pełną remisję, a 31,3% częściową, przy czym wyższy percentyl BMI i niższe nasilenie objawów przy przyjęciu korelują z lepszymi wynikami.
badanie neuroobrazowe, cechy autystyczne, jadłowstręt psychiczny, kwestionariusz EDE-Q, mechanizm neurobiologiczny, objadanie się i przeczyszczanie, obraz kliniczny, percentyl BMI, samobójstwo, terapia rodzinna, wskaźnik masy ciała, wskaźnik nawrotów, zaburzenia odżywiania, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychiczne współistniejące, zakręt wrzecionowaty - Leksykon chorób i schorzeń
Samookaleczenie/cięcie się – Objawy
Niesamobójcze samookaleczenie (NSSI) definiuje się jako celowe, świadome uszkadzanie ciała bez intencji samobójczych, najczęściej w formie cięcia skóry (70-90%), uderzania głową (21-44%) lub przypalania (15-35%). Zachowanie to jest szczególnie powszechne wśród nastolatków i młodych dorosłych, z częstością występowania około 15-20% w populacji młodzieży, a średni wiek początku to 12-15 lat. NSSI pełni funkcję krótkotrwałego łagodzenia intensywnego dystresu emocjonalnego, jednak wiąże się z ryzykiem powikłań fizycznych (infekcje, trwałe blizny, uszkodzenia tkanek) oraz psychicznych (pogorszenie depresji, lęku, PTSD, wzrost ryzyka zachowań samobójczych). Samookaleczenie często współwystępuje z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza zaburzeniem osobowości z pogranicza (50-80% przypadków) i chorobą afektywną dwubiegunową (około 50%). Istotne jest rozróżnienie NSSI od prób samobójczych, gdyż intencją NSSI jest ulga emocjonalna, a nie zakończenie życia, choć NSSI zwiększa ryzyko myśli i prób samobójczych (około 65% młodzieży samookaleczającej się doświadcza myśli samobójczych).
cięcie skóry, dysregulacja emocji, dystres emocjonalny, leki przeciwdepresyjne, myśli samobójcze, niesamobójcze samookaleczenie, objadanie się i przeczyszczanie, objawy depresyjne, objawy maniakalne, ocena psychospołeczna, opieka psychiatryczna, posocznica, próba samobójcza, przypalanie, schizofrenia, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia interpersonalna, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania, zaburzenia używania substancji, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie osobowości z pogranicza, zachowania samobójcze, zespół stresu pourazowego