pochodna fluoropirymidynowa
Pochodne fluoropirymidynowe to grupa leków przeciwnowotworowych, które działają jako antymetabolity, ingerując w procesy syntezy DNA i RNA w komórkach. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy jest 5-fluorouracyl (5-FU), który został wprowadzony do lecznictwa w latach 50. XX wieku, a także jego nowsze pochodne: kapecytabina, tegafur oraz S-1.
Mechanizm działania tych leków polega na hamowaniu aktywności enzymu syntazy tymidylanowej, kluczowego dla biosyntezy DNA. Pochodne fluoropirymidynowe po przekształceniu w aktywne metabolity wbudowują się w struktury kwasów nukleinowych, zaburzając ich funkcje i prowadząc do śmierci komórki. Szczególnie wrażliwe na ich działanie są komórki o wysokim tempie proliferacji.
W praktyce klinicznej pochodne fluoropirymidynowe stosowane są w leczeniu wielu nowotworów złośliwych, przede wszystkim raka jelita grubego, raka żołądka, raka trzustki, raka piersi oraz nowotworów głowy i szyi. Mogą być podawane w monoterapii lub częściej jako składnik schematów wielolekowych, zwiększających skuteczność leczenia.
Toksyczność pochodnych fluoropirymidynowych obejmuje głównie supresję szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, biegunkę oraz zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa). Istotnym problemem klinicznym jest także neurotoksyczność oraz kardiotoksyczność. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) ryzyko ciężkich działań niepożądanych jest znacznie zwiększone.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxaliplatin Kabi 5 mg/ml
Oxaliplatin Kabi, dostępny jako koncentrat 5 mg/ml do sporządzania roztworu do infuzji, jest stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu uzupełniającym oraz zaawansowanym raku okrężnicy i odbytu. Standardowa dawka wynosi 85 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie co 2 tygodnie przez 12 cykli (6 miesięcy) w leczeniu uzupełniającym, lub do progresji choroby bądź toksyczności w terapii zaawansowanej. Preparat należy rozcieńczyć w 250-500 ml 5% roztworu glukozy, uzyskując stężenie 0,2-0,7 mg/ml, a infuzja powinna trwać od 2 do 6 godzin. Oksaliplatyna musi być podawana przed 5-fluorouracylem, który może być podawany zarówno w bolusie, jak i w ciągłej infuzji. W przypadku wynaczynienia infuzję należy natychmiast przerwać. Nie jest wymagane nadmierne nawodnienie pacjenta podczas podawania leku.
5-fluorouracyl, ciągła infuzja dożylna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie niepożądane, guz lity, infuzja dożylna, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie uzupełniające, niewydolność wątroby, objaw toksyczności, oksaliplatyna, pochodna fluoropirymidynowa, progresja choroby, rak okrężnicy i odbytu, roztwór glukozy, schemat skojarzony, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Kapecytabina, lek przeciwnowotworowy z grupy fluoropirymidyn, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po ostatniej dawce, natomiast mężczyźni z partnerkami w wieku rozrodczym – przez 3 miesiące po zakończeniu leczenia. Kapecytabina jest przeciwwskazana w ciąży, gdyż badania przedkliniczne wykazały ryzyko wad rozwojowych i obumarcia zarodka. W przypadku nieplanowanej ciąży podczas terapii konieczna jest natychmiastowa konsultacja specjalistyczna i rozważenie przerwania leczenia.