śródbłonek naczyń krwionośnych

Śródbłonek naczyń krwionośnych (endotelium) to jednowarstwowa wyściółka komórkowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię wszystkich naczyń krwionośnych organizmu. Stanowi strategiczną barierę między krwią a tkankami, pełniąc kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy naczyniowej.

Komórki śródbłonka wykazują aktywność parakrynną i endokrynną, wydzielając szereg substancji bioaktywnych regulujących napięcie naczyniowe (tlenek azotu, prostacykliny, endoteliny), procesy krzepnięcia (trombomodulina, czynnik von Willebranda), oraz odpowiedź immunologiczną i zapalną (selektyny, ICAM-1, VCAM-1).

Dysfunkcja śródbłonka naczyniowego stanowi kluczowy element patogenezy wielu chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i niewydolności serca. Charakteryzuje się zmniejszoną biodostępnością tlenku azotu, zwiększoną ekspresją cząsteczek adhezyjnych oraz nasileniem procesów zapalnych i prozakrzepowych.

Ocena funkcji śródbłonka ma istotne znaczenie diagnostyczne i prognostyczne. Wykorzystuje się metody nieinwazyjne, takie jak badanie rozszerzalności tętnicy ramiennej zależnej od przepływu (FMD), pletyzmografię okluzyjną oraz pomiar biomarkerów (E-selektyna, ICAM-1, VCAM-1, endotelina-1).

Terapie ukierunkowane na poprawę funkcji śródbłonka obejmują modyfikację stylu życia, farmakoterapię (statyny, inhibitory ACE, sartany, leki przeciwpłytkowe) oraz interwencje mające na celu redukcję czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl