glikozaminoglikan

Glikozaminoglikany (GAG) to liniowe, nierozgałęzione polisacharydy zbudowane z powtarzających się jednostek disacharydowych. Stanowią one istotny składnik macierzy pozakomórkowej tkanek łącznych, gdzie występują głównie jako składniki proteoglikanów.

Do głównych rodzajów glikozaminoglikanów zaliczamy: kwas hialuronowy, siarczan chondroityny, siarczan dermatanu, siarczan keratanu, heparynę i siarczan heparanu. Różnią się one składem disacharydów, stopniem siarczanowania oraz funkcjami biologicznymi.

Glikozaminoglikany pełnią kluczowe funkcje w organizmie: zapewniają nawodnienie i elastyczność tkanek, uczestniczą w procesach adhezji i migracji komórek, regulują aktywność czynników wzrostu i cytokin oraz odgrywają rolę w procesach krzepnięcia krwi. Zaburzenia w metabolizmie GAG prowadzą do mukopolisacharydoz – grupy chorób spichrzeniowych lizosomalnych.

W praktyce klinicznej preparaty zawierające glikozaminoglikany są stosowane w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów, problemów z krążeniem żylnym oraz jako składniki substytutów płynu stawowego. Heparyna, będąca wysoko usiarczanowanym GAG, jest powszechnie wykorzystywana jako lek przeciwzakrzepowy.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl