deoksyrybonukleotyd
Deoksyrybonukleotyd to podstawowa jednostka budulcowa DNA, składająca się z deoksyrybozy (pięciowęglowego cukru), zasady azotowej oraz reszty fosforanowej. W DNA występują cztery rodzaje nukleotydów, różniących się rodzajem zasady azotowej: adenina (A), guanina (G), cytozyna (C) i tymina (T).
Deoksyrybonukleotydy łączą się ze sobą poprzez wiązania fosfodiesterowe, tworząc łańcuch polinukleotydowy. Reszta fosforanowa jednego nukleotydu tworzy wiązanie z grupą hydroksylową przy węglu C3′ deoksyrybozy sąsiedniego nukleotydu. Właśnie ta struktura deoksyrybonukleotydów, w której brakuje grupy hydroksylowej przy węglu C2′, odróżnia DNA od RNA.
W procesie replikacji DNA, deoksyrybonukleotydy w formie trifosforanów (dNTP) są przyłączane przez polimerazę DNA do wydłużającego się łańcucha zgodnie z zasadą komplementarności. Zaburzenia w metabolizmie deoksyrybonukleotydów mogą prowadzić do mutagenezy, nieprawidłowej naprawy DNA i chorób genetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofowir disoproksyl fumaranu, będący nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07), jest prolekiem przekształcanym w aktywny metabolit – difosforan tenofowiru. Ten ostatni działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV poprzez konkurowanie z naturalnym substratem deoksyrybonukleotydowym. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC i do 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwko różnym podtypom HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Profil bezpieczeństwa jest korzystny, gdyż tenofowir nie wpływa na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego w stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, deoksyrybonukleotyd, difosforan tenofowiru, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, PBMC, polimeraza HBV, TAM, tenofowir, tenofowir disoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna