seskwiterpeny
Seskwiterpeny to klasa związków chemicznych należących do grupy terpenów, składających się z 15 atomów węgla (C15). Powstają z połączenia trzech jednostek izoprenowych (C5H8) i stanowią istotną grupę metabolitów wtórnych występujących w roślinach, grzybach i niektórych organizmach morskich.
Pod względem strukturalnym seskwiterpeny mogą występować w formie liniowej lub cyklicznej, tworząc różnorodne układy pierścieniowe. Właściwości farmakologiczne seskwiterpenów obejmują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwnowotworowe. Wiele z tych związków wykazuje również aktywność immunomodulacyjną.
W praktyce klinicznej seskwiterpeny i ich pochodne znajdują zastosowanie w leczeniu chorób zapalnych, infekcji oraz jako potencjalne środki przeciwnowotworowe. Przykładami leków zawierających struktury seskwiterpenowe są artemizyna i jej pochodne stosowane w leczeniu malarii, oraz partenolid wykazujący obiecujące działanie przeciwnowotworowe. Związki te są również przedmiotem intensywnych badań w poszukiwaniu nowych opcji terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kozłek – Właściwości farmakodynamiczne
Kozłek lekarski (Valeriana officinalis L.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, głównie uspokajające i nasenne, wynikające z obecności seskwiterpenów (w tym walerenalu i kwasu walerenowego), walepotratów, olejków eterycznych, lignanów oraz flawonoidów. Mechanizmy działania obejmują modulację układu GABA-ergicznego, agonizm receptorów adenozynowych A1 oraz wpływ na receptory serotoninowe 5-HT1A, co przekłada się na poprawę jakości snu, skrócenie czasu zasypiania oraz wydłużenie jego trwania. Skuteczność preparatów standaryzowanych na zawartość kwasów walerenowych (≥0,15 mg/tabletkę) potwierdzono w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, gdzie dawka seskwiterpenów rzędu 50 mg/kg wykazywała istotne działanie uspokajające i zmniejszające ruchliwość.
bezsenność, działanie kardioprotekcyjne, działanie uspokajające i nasenne, flawonoidy, glikozydy kardenolidowe, kozłek lekarski, kwas walerenowy, kwasy goryczochmielowe, kwiatostan głogu, leki nasenne, lignany, liść melisy, napięcie nerwowe, olejki eteryczne, ośrodkowy układ nerwowy, problemy z zasypianiem, receptory adenozynowe, receptory GABA, receptory serotoninowe, seskwiterpeny, strofantyna, szyszki chmielu, układ GABA-ergiczny, walepotriaty, właściwości sedatywne, zaburzenia snu, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela karczocha – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z ziela karczocha (Cynarae scolymus L. herba) wykazuje wielokierunkowe działanie hepatoprotekcyjne i żółciopędne, co przekłada się na poprawę funkcji wątroby i dróg żółciowych. Mechanizm działania obejmuje stymulację wydzielania żółci (efekt cholagogiczny) oraz zwiększenie jej produkcji (efekt choleretyczny), co wspomaga detoksykację i ochronę miąższu wątrobowego. Preparaty takie jak Raphacholin C (wyciąg gęsty, DER 2-4:1, etanol 50% V/V, 47 mg wyciągu) oraz Sylicynar (wyciąg suchy, DER 3-7:1, woda, 140 mg wyciągu) wykazują synergistyczne działanie z innymi składnikami, np. sylimaryną czy wyciągiem z rzodkwi czarnej, wzmacniając efekt żółciopędny i hepatoprotekcyjny. Wyciąg z karczocha jest stosowany w leczeniu kamicy i zapalenia pęcherzyka żółciowego, dyskinez dróg żółciowych oraz w stanach po cholecystektomii.
cholecystektomia, Cynarae scolymus, cynaryna, detoksykacja wątroby, drogi żółciowe, dyskineza dróg żółciowych, działanie hepatoprotekcyjne, działanie hipolipemizujące, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, efekt cholagogiczny, efekt choleretyczny, enzymy wątrobowe, fitosterole, flawonoidy, kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, klasyfikacja ATC, miąższ wątroby, perystaltyka jelit, preparat hepatoprotekcyjny, regeneracja tkanki wątrobowej, seskwiterpeny, stężenie cholesterolu, sylimaryna, synteza cholesterolu, właściwości przeciwutleniające, wyciąg z ziela karczocha, wydzielanie żółci, zaburzenia funkcji wątroby - Leksykon substancji czynnych
Serdecznik – Właściwości farmakodynamiczne
Serdecznik pospolity (Leonurus cardiaca L.) jest składnikiem wielu preparatów fitoterapeutycznych, wykazujących działanie uspokajające i tonizujące na układ sercowo-naczyniowy. Jego farmakodynamika opiera się na tradycyjnym zastosowaniu oraz potwierdzonych badaniach klinicznych preparatów złożonych, takich jak Tabletki uspokajające Labofarm i Optimum Tabletki uspokajające Labofarm, gdzie jedna tabletka zawiera 50 mg sproszkowanego ziela serdecznika. Preparaty te, zawierające także korzeń kozłka, szyszki chmielu i liść melisy, wykazują synergistyczne działanie uspokajające, skracając czas zasypiania i poprawiając jakość snu. Dodatkowo, serdecznik w połączeniu z kwiatostanem i owocem głogu oraz zielem nostrzyka wykazuje działanie tonizujące na mięsień sercowy, co jest istotne w łagodnych zaburzeniach pracy serca o podłożu nerwowym.
działanie spazmolityczne, działanie tonizujące, działanie uspokajające, fitoterapia, kwas walerenowy, kwasy goryczochmielowe, kwiatostan głogu, mięsień sercowy, olejki eteryczne, ośrodkowy układ nerwowy, owoc głogu, podwójnie ślepa próba, serdecznik pospolity, seskwiterpeny, synergizm działania, układ sercowo-naczyniowy, walepotriaty, wzmożone napięcie nerwowe, zaburzenia pracy serca, zaburzenia snu, ziele nostrzyka, ziele serdecznika, związki bioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tabletki uspokajające Labofarm –
Tabletki uspokajające Labofarm zawierają kompleks surowców roślinnych o udokumentowanym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, w tym korzeń kozłka (170 mg/tabletkę), szyszki chmielu (50 mg), liść melisy (50 mg) oraz ziele serdecznika (50 mg). Głównym składnikiem jest korzeń kozłka, bogaty w walepotriaty, seskwiterpeny (m.in. walerenal, kwas walerenowy) oraz olejek eteryczny, które wykazują działanie uspokajające, rozkurczające oraz modulujące przewodnictwo GABAergiczne. Szyszki chmielu dostarczają metylobuten-2-ol i kwasy goryczochmielowe, które wzmacniają efekt uspokajający, natomiast liść melisy zawiera alkohole terpenowe (cytronelal, cytral, linalol) o działaniu uspokajającym i spazmolitycznym. Ziele serdecznika uzupełnia preparat, wspomagając redukcję napięcia nerwowego.
alkohol terpenowy, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, efekt rozkurczający, Humulus lupulus, korzeń kozłka, kwasy goryczochmielowe, Leonurus cardiaca, liść melisy, Melissa officinalis, metylobuten-2-ol, nadpobudliwość nerwowa, napięcie nerwowe, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, przewodnictwo GABAergiczne, seskwiterpeny, szyszki chmielu, ułatwianie zasypiania, Valeriana officinalis, walepotriaty, zaburzenie snu, ziele serdecznika