zapalenie poprzeczne rdzenia kręgowego
Zapalenie poprzeczne rdzenia kręgowego (myelitis transversa) to rzadka choroba neurologiczna charakteryzująca się stanem zapalnym rdzenia kręgowego, który prowadzi do uszkodzenia osłonek mielinowych otaczających komórki nerwowe. Proces zapalny obejmuje określony segment rdzenia kręgowego, powodując przerwanie normalnej transmisji impulsów nerwowych.
Etiologia schorzenia jest zróżnicowana i obejmuje infekcje wirusowe (m.in. HSV, CMV, EBV, VZV), choroby autoimmunologiczne (np. stwardnienie rozsiane, neuromyelitis optica, toczeń rumieniowaty układowy), procesy poradiacyjne, a także może wystąpić jako powikłanie poszczepienne. W około 30-60% przypadków przyczyna pozostaje nieustalona.
Objawy kliniczne zapalenia poprzecznego rdzenia kręgowego rozwijają się zazwyczaj w ciągu kilku godzin do kilku dni i obejmują: osłabienie lub porażenie kończyn dolnych (parapareza/paraplegia) lub wszystkich kończyn (tetrapareza/tetraplegia), zaburzenia czucia poniżej poziomu uszkodzenia, dysfunkcję zwieraczy, ból pleców oraz objawy autonomiczne. Diagnostyka opiera się na badaniu MRI rdzenia kręgowego, badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego oraz testach serologicznych.
Leczenie ostrej fazy polega na podawaniu wysokich dawek kortykosteroidów, a w przypadkach opornych rozważa się plazmaferezę lub immunoglobuliny dożylne. Rehabilitacja neurologiczna stanowi kluczowy element terapii długoterminowej. Rokowanie jest zróżnicowane – około 1/3 pacjentów osiąga pełną lub niemal pełną poprawę, 1/3 wykazuje umiarkowaną poprawę, a pozostali mogą mieć trwałe, znaczące deficyty neurologiczne.