nasilenie działania

Nasilenie działania (potencjalizacja) to zjawisko występujące w farmakologii, polegające na wzmocnieniu efektu terapeutycznego lub toksycznego jednego leku przez inny lek, substancję lub czynnik. Mechanizm ten może zachodzić na różnych poziomach – farmakokinetycznym (dotyczącym wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu lub wydalania leku) lub farmakodynamicznym (związanym z działaniem leku na poziomie receptorowym).

W praktyce klinicznej nasilenie działania może być zjawiskiem pożądanym, świadomie wykorzystywanym w terapii (np. połączenie leków przeciwbólowych o różnych mechanizmach działania), jak i niepożądanym, prowadzącym do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Przykładem niebezpiecznej potencjalizacji jest jednoczesne stosowanie opioidów z benzodiazepinami, które może prowadzić do nadmiernej depresji ośrodkowego układu nerwowego.

Szczególną formą nasilenia działania jest synergizm, w którym efekt połączenia dwóch lub więcej substancji jest większy niż suma ich pojedynczych działań. Znajomość mechanizmów potencjalizacji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii, zwłaszcza u pacjentów stosujących politerapię, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl