działanie rezydualne

Działanie rezydualne (inaczej efekt rezydualny) to utrzymywanie się skutków farmakologicznych leku po jego odstawieniu lub zakończeniu aktywnego okresu stężenia terapeutycznego. Zjawisko to występuje, gdy lek lub jego metabolity pozostają aktywne w organizmie dłużej niż przewidywany okres półtrwania.

W praktyce klinicznej działanie rezydualne może mieć zarówno korzystne, jak i niekorzystne skutki. Pozytywnym aspektem jest przedłużone działanie terapeutyczne, co może zmniejszać częstotliwość dawkowania. Z drugiej strony, może prowadzić do niezamierzonych interakcji lekowych lub działań niepożądanych, szczególnie istotnych przy przejściu na inny lek lub przed zabiegami operacyjnymi.

Zjawisko to jest szczególnie widoczne w przypadku leków psychotropowych (np. benzodiazepin o długim okresie półtrwania), leków immunosupresyjnych, niektórych antybiotyków oraz substancji gromadzących się w tkankach (np. w tkance tłuszczowej). W farmakoterapii geriatrycznej oraz u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek efekt rezydualny wymaga szczególnej uwagi z powodu zmienionego metabolizmu i eliminacji leków.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl