właściwość przeciwkaszlowa
Właściwość przeciwkaszlowa (działanie antytusyczne) to zdolność substancji lub leku do hamowania lub zmniejszania odruchu kaszlowego. Leki przeciwkaszlowe działają na różnych poziomach neuroanatomicznych – mogą wpływać bezpośrednio na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym, hamować przekazywanie impulsów z receptorów obwodowych do ośrodkowego układu nerwowego lub wykazywać działanie miejscowe na błonę śluzową dróg oddechowych.
Substancje przeciwkaszlowe dzielą się na dwie główne grupy: działające ośrodkowo (np. kodeina, dekstrometorfan, butamirat) oraz działające obwodowo (np. lewodomorfan). Leki ośrodkowe blokują lub modulują ośrodek kaszlu w mózgu, podczas gdy preparaty obwodowe zmniejszają wrażliwość receptorów kaszlowych w drogach oddechowych lub działają jako środki powlekające, chroniące błonę śluzową przed drażnieniem.
W praktyce klinicznej właściwości przeciwkaszlowe wykorzystuje się w leczeniu kaszlu nieproduktywnego (suchego), który nie pełni funkcji oczyszczającej drogi oddechowe. Należy pamiętać, że stosowanie leków przeciwkaszlowych jest przeciwwskazane w kaszlu produktywnym, ponieważ hamowanie odruchu kaszlowego może prowadzić do zalegania wydzieliny i zwiększenia ryzyka powikłań infekcyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml
Metadon hydrochloride INN-FARM (1 mg/ml, roztwór doustny) jest silnym agonistą receptorów opioidowych, głównie μ (mu), stosowanym w terapii uzależnienia od opioidów. Lek występuje jako racemat, gdzie l-izomer wykazuje co najmniej 10-krotnie silniejsze działanie przeciwbólowe niż d-izomer, który natomiast nie wywołuje depresji oddechowej, ale zachowuje właściwości przeciwkaszlowe. Metadon działa również na receptory κ (kappa) i δ (delta) z mniejszym powinowactwem. Farmakodynamicznie powoduje analgezję, depresję oddychania, tłumienie odruchu kaszlowego, nudności, wymioty, zaparcia oraz miozę. Działania te są odwracalne przez nalokson, co potwierdza mechanizm receptorowy. Ponadto metadon indukuje uwalnianie histaminy z komórek tucznych, co może przyczyniać się do rozwoju zespołu uzależnienia podobnego do morfiny.
agonista opioidowy, analgezja, antagonista receptorów opioidowych, d-izomer, depresja oddechowa, L-izomer, mioza, nalokson, nerw okoruchowy, odruch kaszlowy, perystaltyka, racemat, receptor opioidowy, receptor opioidowy δ, receptor opioidowy κ, receptor μ, roztwór doustny, sodu benzoesan, sorbitol, strefa wyzwalania chemoreceptorów, uwalnianie histaminy, uzależnienie od opioidów, właściwość przeciwkaszlowa, zespół uzależnienia, zwężenie źrenic