d-izomer
D-izomer to stereoizomer substancji chemicznej, określany według konwencji D/L (Fischera), która odnosi się do konfiguracji atomów w cząsteczce. W kontekście medycznym, rozróżnienie między D- i L-izomerami jest istotne, ponieważ organizm ludzki zwykle metabolizuje i wykorzystuje tylko jeden z izomerów.
W przypadku aminokwasów, ludzki organizm wykorzystuje głównie L-izomery do syntezy białek. D-izomery aminokwasów nie są typowo wykorzystywane w biosyntezie białek, ale mogą pełnić inne funkcje biologiczne. Niektóre D-aminokwasy, jak D-seryna, pełnią ważne funkcje w układzie nerwowym jako neuromodulatory.
W farmakologii, formy D-izomeryczne niektórych leków mogą wykazywać odmienne właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne w porównaniu do ich L-odpowiedników. Przykładem jest D-penicylamina, stosowana w leczeniu choroby Wilsona i reumatoidalnego zapalenia stawów, podczas gdy L-penicylamina jest toksyczna.
W diagnostyce, oznaczanie poziomu D-izomerów pewnych substancji może mieć wartość kliniczną. Przykładem są D-dimery – produkty degradacji fibryny, których podwyższony poziom może wskazywać na zakrzepicę żylną, zatorowość płucną lub rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy 0,133 % (W/V)
Dekstrometorfan bromowodorek, substancja czynna syropu Vicks MedDex (20 mg/15 ml), jest syntetycznym D-izomerem 3-metoksy-pochodnej leworfanolu, klasyfikowanym jako alkaloid opium (kod ATC: R05DA09). Jego główne działanie polega na hamowaniu ośrodka kaszlu w ośrodkowym układzie nerwowym, co skutkuje efektywnym działaniem przeciwkaszlowym bez właściwości przeciwbólowych charakterystycznych dla opioidów. W dawkach terapeutycznych nie wywołuje depresji układu oddechowego ani efektów psychomimetycznych, a także charakteryzuje się niskim potencjałem uzależniającym. Ponadto, nie zaburza aktywności rzęskowej nabłonka dróg oddechowych, co sprzyja zachowaniu naturalnych mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych podczas leczenia kaszlu suchego, szczególnie w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych. Syrop Vicks MedDex o smaku miodu zawiera poza dekstrometorfanem bromowodorkiem substancje pomocnicze, które mogą mieć kliniczne znaczenie: sacharozę (5,5 g/15 ml) istotną u pacjentów z cukrzycą, sód (1,215 mmol/27,9 mg) ważny przy diecie niskosodowej, etanol 96% (0,592 g) mogący wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, miód (0,075 g) potencjalnie wpływający na glikemię oraz glikol propylenowy (0,850 g) mogący wywoływać objawy podobne do zatrucia alkoholem. Te składniki należy uwzględnić przy indywidualizacji terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub wymagających szczególnej ostrożności. Właściwości organoleptyczne i farmakokinetyczne preparatu są kształtowane przez obecność tych substancji pomocniczych, co wpływa na akceptowalność i skuteczność leczenia.
aktywność rzęskowa, alkaloid opium, d-izomer, dekstrometorfan bromowodorek, depresja układu oddechowego, dieta niskocukrowa, dieta niskosodowa, działanie przeciwkaszlowe, działanie psychomimetyczne, glikol propylenowy, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel suchy, L-izomer, lek przeciwkaszlowy, nabłonek dróg oddechowych, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, poziom glikemii, sacharoza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml
Metadon hydrochloride INN-FARM (1 mg/ml, roztwór doustny) jest silnym agonistą receptorów opioidowych, głównie μ (mu), stosowanym w terapii uzależnienia od opioidów. Lek występuje jako racemat, gdzie l-izomer wykazuje co najmniej 10-krotnie silniejsze działanie przeciwbólowe niż d-izomer, który natomiast nie wywołuje depresji oddechowej, ale zachowuje właściwości przeciwkaszlowe. Metadon działa również na receptory κ (kappa) i δ (delta) z mniejszym powinowactwem. Farmakodynamicznie powoduje analgezję, depresję oddychania, tłumienie odruchu kaszlowego, nudności, wymioty, zaparcia oraz miozę. Działania te są odwracalne przez nalokson, co potwierdza mechanizm receptorowy. Ponadto metadon indukuje uwalnianie histaminy z komórek tucznych, co może przyczyniać się do rozwoju zespołu uzależnienia podobnego do morfiny.
agonista opioidowy, analgezja, antagonista receptorów opioidowych, d-izomer, depresja oddechowa, L-izomer, mioza, nalokson, nerw okoruchowy, odruch kaszlowy, perystaltyka, racemat, receptor opioidowy, receptor opioidowy δ, receptor opioidowy κ, receptor μ, roztwór doustny, sodu benzoesan, sorbitol, strefa wyzwalania chemoreceptorów, uwalnianie histaminy, uzależnienie od opioidów, właściwość przeciwkaszlowa, zespół uzależnienia, zwężenie źrenic