działanie psychomimetyczne
Działanie psychomimetyczne to efekt farmakologiczny polegający na wywoływaniu objawów podobnych do zaburzeń psychicznych, szczególnie psychozy. Substancje o działaniu psychomimetycznym mogą powodować halucynacje, zaburzenia percepcji, zmiany nastroju, zaburzenia myślenia oraz inne objawy przypominające schizofrenię lub inne zaburzenia psychotyczne.
Do substancji o działaniu psychomimetycznym należą m.in. LSD (dietyloamid kwasu lizergowego), ketamina, fencyklidyna (PCP), psylocybina, meskalina oraz kannabinoidy. Mechanizmy działania tych substancji różnią się i mogą obejmować wpływ na układ serotoninergiczny (szczególnie receptory 5-HT2A), układ glutaminergiczny (antagoniści receptora NMDA) czy układ endokannabinoidowy.
W medycynie związki o działaniu psychomimetycznym są czasem wykorzystywane w modelach eksperymentalnych psychozy, co pozwala na lepsze zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw zaburzeń psychotycznych i testowanie nowych leków przeciwpsychotycznych. Obecnie niektóre z tych substancji, jak ketamina czy psylocybina, są również badane w kontekście potencjalnego zastosowania terapeutycznego w leczeniu depresji lekoopornej, zespołu stresu pourazowego czy uzależnień.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Bunondol 0,2 mg
Stosowanie tabletek podjęzykowych Bunondol zawierających buprenorfinę w dawkach 0,2 mg lub 0,4 mg wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Reakcje alergiczne, takie jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), mogą mieć ciężki przebieg i stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Działania psychomimetyczne, w tym omamy, występują rzadziej niż w przypadku innych agonistów/antagonistów opioidowych, jednak ryzyko jest podwyższone u osób w podeszłym wieku. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą zawroty głowy, ból głowy oraz senność, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i wykonywania czynności wymagających koncentracji. Buprenorfina może również powodować niedociśnienie tętnicze, prowadzące do omdleń, co wymaga szczególnej ostrożności przy zmianie pozycji ciała pacjenta.
agonista-antagonista opioidowy, ból głowy, buprenorfina, duszność, dysuria, działanie psychomimetyczne, farmakovigilance, niedociśnienie tętnicze, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, reakcja alergiczna, senność, skurcz oskrzeli, tabletka podjęzykowa, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie ostrości wzroku, zaburzenie widzenia, zahamowanie oddychania, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy 0,133 % (W/V)
Dekstrometorfan bromowodorek, substancja czynna syropu Vicks MedDex (20 mg/15 ml), jest syntetycznym D-izomerem 3-metoksy-pochodnej leworfanolu, klasyfikowanym jako alkaloid opium (kod ATC: R05DA09). Jego główne działanie polega na hamowaniu ośrodka kaszlu w ośrodkowym układzie nerwowym, co skutkuje efektywnym działaniem przeciwkaszlowym bez właściwości przeciwbólowych charakterystycznych dla opioidów. W dawkach terapeutycznych nie wywołuje depresji układu oddechowego ani efektów psychomimetycznych, a także charakteryzuje się niskim potencjałem uzależniającym. Ponadto, nie zaburza aktywności rzęskowej nabłonka dróg oddechowych, co sprzyja zachowaniu naturalnych mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych podczas leczenia kaszlu suchego, szczególnie w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych. Syrop Vicks MedDex o smaku miodu zawiera poza dekstrometorfanem bromowodorkiem substancje pomocnicze, które mogą mieć kliniczne znaczenie: sacharozę (5,5 g/15 ml) istotną u pacjentów z cukrzycą, sód (1,215 mmol/27,9 mg) ważny przy diecie niskosodowej, etanol 96% (0,592 g) mogący wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, miód (0,075 g) potencjalnie wpływający na glikemię oraz glikol propylenowy (0,850 g) mogący wywoływać objawy podobne do zatrucia alkoholem. Te składniki należy uwzględnić przy indywidualizacji terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub wymagających szczególnej ostrożności. Właściwości organoleptyczne i farmakokinetyczne preparatu są kształtowane przez obecność tych substancji pomocniczych, co wpływa na akceptowalność i skuteczność leczenia.
aktywność rzęskowa, alkaloid opium, d-izomer, dekstrometorfan bromowodorek, depresja układu oddechowego, dieta niskocukrowa, dieta niskosodowa, działanie przeciwkaszlowe, działanie psychomimetyczne, glikol propylenowy, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel suchy, L-izomer, lek przeciwkaszlowy, nabłonek dróg oddechowych, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, poziom glikemii, sacharoza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bunondol 0,4 mg
Buprenorfina, będąca częściowym agonistą receptorów opioidowych, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje immunologiczne, takie jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, które mogą wystąpić nawet po jednorazowej dawce. W zakresie zaburzeń psychicznych obserwuje się omamy i działania psychomimetyczne, szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym. Do często występujących objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego należą zawroty głowy, ból głowy oraz senność, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Sporadycznie notuje się zaburzenia widzenia oraz niedociśnienie tętnicze, które może prowadzić do omdleń. Zahamowanie oddychania, choć występuje rzadziej niż przy innych opioidach, stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami oddechowymi lub stosujących inne leki depresyjne na OUN.
agonista-antagonista opioidowy, ból głowy, buprenorfina, częściowy agonista receptorów opioidowych, dezorientacja, działanie psychomimetyczne, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność oddechowa, podwójne widzenie, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia widzenia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zahamowanie oddychania, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zwieracz pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Buprenorfina – Działania niepożądane
Buprenorfina, będąca częściowym agonistą receptorów opioidowych, jest stosowana w leczeniu silnego bólu oraz terapii substytucyjnej uzależnienia od opioidów. Jej profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, których częstość występowania waha się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęstsze działania systemowe to nudności (≥1/10) i wymioty (≥1/100 do <1/10), szczególnie u pacjentów ambulatoryjnych, a miejscowe reakcje przy stosowaniu systemów transdermalnych to rumień i świąd (≥1/10). Istotne są także rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje alergiczne (≥1/10 000 do <1/1 000), takie jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle i zawroty głowy, senność (≥1/100 do <1/10), a także rzadziej omamy i stany psychotyczne, które częściej występują u osób w podeszłym wieku. Depresja oddechowa, choć sporadyczna (≥1/10 000 do <1/1 000), stanowi poważne zagrożenie życia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych na OUN.
ciężka reakcja alergiczna, częściowy agonista receptorów opioidowych, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysocjacja buprenorfiny, działanie psychomimetyczne, kontaktowe zapalenie skóry, margines bezpieczeństwa, martwica wątroby, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, receptor opioidowy, senność, skurcz oskrzeli, system transdermalny, terapia substytucyjna uzależnienia od opioidów, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie koncentracji, zaburzenie snu, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bunondol 0,3 mg/ml
Produkt leczniczy Bunondol (buprenorfina 0,3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, w tym rzadkich reakcji alergicznych o ciężkim przebiegu (≥1/10 000 do <1/1 000), takich jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, które mogą pojawić się nawet po jednorazowej dawce. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i obejmują zawroty głowy, ból głowy oraz senność, szczególnie u pacjentów leczonych ambulatoryjnie. Sporadycznie obserwuje się zaburzenia widzenia oraz zaburzenia oddawania moczu, co jest istotne u osób z przerostem gruczołu krokowego. W porównaniu z innymi agonistami/antagonistami opioidowymi, buprenorfina cechuje się mniejszą częstością omamów i działań psychomimetycznych, choć ryzyko tych zaburzeń wzrasta u pacjentów w podeszłym wieku.
agonista-antagonista opioidowy, ból głowy, Bunondol, buprenorfina, ciężka reakcja alergiczna, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, działanie psychomimetyczne, leczenie ambulatoryjne, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, przerost gruczołu krokowego, senność, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy