cukrzyca nerkopochodna
Cukrzyca nerkopochodna (moczówka prosta nerkopochodna, diabetes insipidus nefrogenny) to zaburzenie charakteryzujące się upośledzeniem zdolności nerek do zagęszczania moczu w odpowiedzi na wazopresynę (ADH). Prowadzi to do wydalania dużych ilości rozcieńczonego moczu (poliuria) i nadmiernego pragnienia (polidypsja).
W przeciwieństwie do cukrzycy przysadkowej, w cukrzycy nerkopochodnej produkcja wazopresyny jest prawidłowa, jednak nerki nie reagują na jej działanie. Przyczyną mogą być mutacje genetyczne (najczęściej w genie receptora V2 dla wazopresyny – dziedziczenie sprzężone z chromosomem X), leki (szczególnie lit, amfoterycyna B, demeklocyklina), zaburzenia elektrolitowe (hiperkalcemia, hipokaliemia), choroby nerek (nefropatia obstrukcyjna, choroba wielotorbielowata) lub stany chorobowe (sarkoidoza, szpiczak mnogi).
Diagnostyka obejmuje test odwodnieniowy z następowym podaniem wazopresyny, ocenę stężenia elektrolitów w surowicy i moczu oraz badania obrazowe nerek. Leczenie zależy od przyczyny – w przypadkach wrodzonych i nabytych stosuje się diuretyki tiazydowe, które paradoksalnie zmniejszają objętość wydalanego moczu. Skuteczne może być również stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz amiloridu. Istotne jest również zapewnienie odpowiedniej podaży płynów dla zapobiegania odwodnieniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lithium Carbonicum GSK 250 mg
Stosowanie węglanu litu wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których częstość i nasilenie są ściśle powiązane ze stężeniem leku w surowicy oraz indywidualną wrażliwością pacjenta. Stężenia toksyczne litu (powyżej 1,5 mmol/l) są zbliżone do terapeutycznych, co wymaga ścisłego monitorowania. W początkowym okresie terapii często obserwuje się drżenia mięśniowe, nudności, biegunki, wielomocz, wzmożone pragnienie, osłabienie siły mięśniowej i uczucie znużenia. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: hematologiczny (leukocytoza), endokrynologiczny (wole, niedoczynność i nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc), metaboliczny (hiperglikemia, hiperkalcemia, zwiększenie masy ciała, anoreksja), neurologiczny (drgawki, ataksja, ruchy choreoatetotyczne, objawy pozapiramidowe, śpiączka), sercowo-naczyniowy (arytmie, bradykardia, obrzęki, zmiany EKG), pokarmowy (nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka), skórny (łysienie, trądzik, świąd, wysypki), mięśniowo-szkieletowy (bóle stawów i mięśni), moczowy (wielomocz, nefropatia kanalikowo-miąższowa, zmiany nowotworowe) oraz zaburzenia seksualne (impotencja). W większości przypadków częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana.
anoreksja, arytmia, ataksja, biegunka, ból mięśniowy, ból stawowy, bradykardia, cukrzyca nerkopochodna, drgawki, drżenie, drżenie mięśniowe, gruczolak kwasochłonny nerki, guz rzekomy mózgu, halucynacja, hemodializa, hiperglikemia, hiperkalcemia, impotencja, leukocytoza, łuszczyca, łysienie, miastenia, mikrotorbiel, mroczek, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, nefropatia kanalikowo-miąższowa, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, nietrzymanie moczu, niewydolność krążenia obwodowego, niezborność ruchowa, nudność, objaw pozapiramidowy, objaw Raynauda, obrzęk obwodowy, oczopląs, omam, osłabienie mięśniowe, osłupienie, rak kanalików zbiorczych nerki, reakcja lichenoidalna, ruch choreoatetotyczny, ślinotok, śpiączka, stan splątania, stężenie terapeutyczne, stężenie toksyczne litu, świąd, trądzik, węglan litu, wielomocz, wole, wymioty, wzmożone pragnienie, zaburzenie pamięci, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zaburzenie seksualne, zaburzenie węzła zatokowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Lit – Działania niepożądane
Stosowanie węglanu litu (Lithium Carbonicum GSK) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość występowania jest w większości przypadków nieznana. Objawy te są ściśle powiązane z indywidualną wrażliwością pacjenta oraz stężeniem leku w surowicy, przy czym stężenia toksyczne (powyżej 1,5 mmol/l) są bardzo bliskie terapeutycznym. W początkowym okresie terapii obserwuje się drżenia mięśniowe, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wielomocz, wzmożone pragnienie, osłabienie siły mięśniowej i znużenie. Lit może powodować zaburzenia endokrynologiczne (wole, niedoczynność i nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc), metaboliczne (hiperglikemia, hiperkalcemia, zmiany masy ciała), psychiczne (omamy, senność, zaburzenia pamięci), neurologiczne (drżenia, drgawki, ataksja, objawy pozapiramidowe, śpiączka, guz rzekomy mózgu), okulistyczne (mroczki, niewyraźne widzenie), sercowo-naczyniowe (arytmie, bradykardia, obrzęki, zmiany w EKG), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), skórne (łysienie, trądzik, wysypki), mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni), nerkowe (nefropatia kanalikowo-miąższowa, mikrotorbiele, ryzyko nowotworów nerek) oraz zaburzenia funkcji seksualnych (impotencja). Leukocytoza może wpływać na interpretację badań laboratoryjnych.
anoreksja, arytmia, ataksja, bradykardia, cukrzyca nerkopochodna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drgawki, drżenia mięśniowe, gruczolak kwasochłonny nerki, guz rzekomy mózgu, hemodializa, hiperglikemia, hiperkalcemia, leukocytoza, łuszczyca, miastenia, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, nadmierne rogowacenie skóry, nefropatia kanalikowo-miąższowa, niedoczynność tarczycy, objaw Raynauda, objawy pozapiramidowe, obrzęki obwodowe, oczopląs, osłabienie siły mięśniowej, rak kanalików zbiorczych, reakcja lichenoidalna, ruchy choreoatetotyczne, ślinotok, śpiączka, stężenie leku w surowicy, węgiel aktywowany, węglan litu, wielomocz, wole, zaburzenia węzła zatokowego, zapalenie błony śluzowej żołądka