zaburzenie seksualne

Zaburzenia seksualne obejmują szereg problemów dotyczących zdolności danej osoby do odczuwania satysfakcji seksualnej. Według klasyfikacji DSM-5 i ICD-11 możemy je podzielić na kilka kategorii, w tym zaburzenia pożądania seksualnego, zaburzenia podniecenia, zaburzenia orgazmu oraz zaburzenia związane z bólem podczas stosunku.

Etiologia zaburzeń seksualnych ma charakter wieloczynnikowy i może obejmować aspekty biologiczne (choroby przewlekłe, zaburzenia hormonalne, skutki uboczne leków), psychologiczne (stres, depresja, lęk, trauma) oraz społeczno-kulturowe (przekonania religijne, normy kulturowe). Diagnostyka wymaga dokładnego wywiadu medycznego, badania fizykalnego oraz często konsultacji interdyscyplinarnych.

Leczenie zaburzeń seksualnych jest zindywidualizowane i zależy od przyczyny problemu. Może obejmować farmakoterapię (np. inhibitory fosfodiesterazy typu 5 w przypadku zaburzeń erekcji), psychoterapię (szczególnie terapię poznawczo-behawioralną i terapię par), leczenie chorób współistniejących oraz edukację seksualną. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie zaburzeń seksualnych może znacząco poprawić jakość życia pacjentów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertralina Krka 50 mg

Sertralina Krka, stosowana w leczeniu zaburzeń takich jak zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół lęku napadowego oraz PTSD, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej występują nudności oraz zaburzenia seksualne (np. niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn z lękiem społecznym). Profil działań niepożądanych jest zbliżony do obserwowanego u pacjentów z depresją i jest w dużej mierze zależny od dawki, często ustępując podczas kontynuacji terapii. Objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności, mogą wystąpić przy nagłym przerwaniu leczenia, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii u osób starszych oraz zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia. W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano bóle głowy (22%), bezsenność (21%), nudności (15%) i biegunkę (11%).
anizokoria, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drżenie mięśni, dysfonia, ginekomastia, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiperwentylacja, hiponatremia, jadłowstręt, jaskra, krwotok poporodowy, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nekroliza naskórka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nietrzymanie moczu, niezdolność do ejakulacji, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, śródmiąższowa choroba płuc, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zespół lęku napadowego, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne wytryski – Epidemiologia

Przedwczesny wytrysk (PE) jest najczęstszym zaburzeniem seksualnym u mężczyzn, z rozpowszechnieniem szacowanym na 20-30% populacji dorosłych mężczyzn, choć w niektórych grupach wiekowych może sięgać nawet 75%. Nowa klasyfikacja ISSM wyróżnia cztery podtypy PE: pierwotny (2,3-3,2%), wtórny (3,9-4,5%), zmienny (8,5-11,4%) oraz subiektywny (5,1-6,4%). PE występuje w każdym wieku, najczęściej w grupach 18-30 lat oraz 45-65 lat (często współwystępując z zaburzeniami erekcji). Współistnieje z innymi schorzeniami, takimi jak zaburzenia erekcji (około 30%), objawy dolnych dróg moczowych (LUTS) oraz depresja (OR = 1,63, 95% CI: 1,42-1,87). Diagnostyka opiera się na pomiarze czasu latencji wytrysku wewnątrzpochwowego (IELT), braku kontroli nad wytryskiem oraz negatywnych konsekwencjach psychologicznych, z wykorzystaniem narzędzi takich jak PEDT i AIPE.
czas latencji wytrysku wewnątrzpochwowego, dapoksetyna, depresja, IELT, klomipramina, lek przeciwdepresyjny, lidokaina, LUTS, nadczynność tarczycy, objawy dolnych dróg moczowych, PEDT, pierwotny przedwczesny wytrysk, przedwczesny wytrysk, SSRI, subiektywny przedwczesny wytrysk, wtórny przedwczesny wytrysk, zaburzenie erekcji, zaburzenie seksualne, zaburzenie urologiczne, zapalenie gruczołu krokowego, zmienny przedwczesny wytrysk
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apiolin 50 mg

Apiolin, zawierający chlorowodorek sertraliny w dawkach 50 mg i 100 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniach klinicznych na 2542 pacjentach oraz 2145 osobach z grupy placebo, obejmujących wskazania takie jak depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, lęk napadowy, PTSD i zespół lęku społecznego. Najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności, występujące bardzo często, z tendencją do ustępowania podczas kontynuacji terapii. Inne często obserwowane objawy to biegunka, niestrawność, suchość w jamie ustnej, wymioty, bezsenność, zawroty głowy, senność oraz zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia seksualne u mężczyzn, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji, która wystąpiła u 14% pacjentów leczonych sertraliną w zespole lęku społecznego, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano takich przypadków.
adherencja do leczenia, bezsenność, biegunka, chlorowodorek sertraliny, compliance terapeutyczny, depresja, działanie niepożądane, lęk napadowy, niestrawność, niezdolność do ejakulacji, nudności, senność, sertralina, suchość w jamie ustnej, tabletka powlekana, wymioty, zaburzenia psychiczne, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie erekcji, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie seksualne, zależność od dawki, zawroty głowy, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego, zmniejszone libido
Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Leczenie

Opóźniona ejakulacja (DE) to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub niemożnością osiągnięcia wytrysku pomimo odpowiedniej stymulacji i pożądania, dotykające około 4% aktywnych seksualnie mężczyzn. Etiologia DE jest wieloczynnikowa, obejmując podłoże psychologiczne (stres, lęk, depresja, problemy relacyjne) oraz organiczne (cukrzyca typu 1, urazy rdzenia kręgowego, neuropatie nerwu sromowego, zaburzenia hormonalne, starzenie się). Leki, zwłaszcza SSRI, beta-blokery i leki przeciwpsychotyczne, również mogą indukować DE. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie seksualnym, w tym analizie technik masturbacji, które często różnią się od stymulacji podczas stosunku, co może utrudniać ejakulację. Model Seksualnego Punktu Zwrotnego (STP) podkreśla rolę niewystarczającej stymulacji (tarcie i fantazje) w patogenezie DE.
amantadyna, badanie fizykalne, beta-bloker, betanechol, bloker alfa-adrenergiczny, bupropion, buspiron, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, cyproheptadyna, efedryna, hiperprolaktynemia, imipramina, johimbina, kabergolina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, midodryna, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, mięsień dna miednicy, mirtazapina, neuropatia nerwu sromowego, niepłodność męska, niski poziom testosteronu, oksytocyna, opóźniona ejakulacja, opóźniony wytrysk, przedwczesny wytrysk, pseudoefedryna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sildenafil, stwardnienie rozsiane, stymulacja wibracyjna prącia, tadalafil, technika poznawczo-behawioralna, terapia behawioralna, terapia falami uderzeniowymi, terapia iniekcyjna, terapia psychoseksualna, uraz rdzenia kręgowego, wywiad medyczny i seksualny, wywiad seksualny, zaburzenie hormonalne, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Asertin 50 50 mg

Podczas terapii chlorowodorkiem sertraliny (lek Asertin) najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są nudności, występujące u ≥10% pacjentów, których nasilenie zwykle zmniejsza się w trakcie kontynuacji leczenia. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 2542 pacjentów leczonych sertraliną oraz 2145 pacjentów otrzymujących placebo, z różnymi wskazaniami terapeutycznymi, takimi jak depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, napady paniki, PTSD oraz zespół lęku społecznego. Działania niepożądane są zależne od dawki i mają tendencję do ustępowania, co umożliwia kontynuację terapii bez konieczności jej przerywania. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia seksualne u mężczyzn, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji, która wystąpiła u 14% mężczyzn leczonych z powodu zespołu lęku społecznego, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano takich przypadków.
Asertin, chlorowodorek sertraliny, depresja, działanie niepożądane zależne od dawki, kontrolowane badanie kliniczne, napad paniki, niezdolność do ejakulacji, nudności, placebo, profil bezpieczeństwa leku, PTSD, sertralina, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie seksualne, zależność od dawki, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego
Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Etiologia i przyczyny

Anorgazmia u kobiet to zaburzenie seksualne charakteryzujące się opóźnionym, rzadkim lub nieobecnym orgazmem pomimo odpowiedniej stymulacji, dotykające 10-15% populacji, z nasileniem do 40% w pewnych okresach życia, szczególnie po menopauzie. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki fizjologiczne (np. cukrzyca, stwardnienie rozsiane, zaburzenia hormonalne, operacje ginekologiczne, choroby naczyniowe, dysfunkcje mięśni dna miednicy), farmakologiczne (głównie SSRI, które powodują anorgazmię u 15-35% pacjentek, leki przeciwnadciśnieniowe, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe, doustne środki antykoncepcyjne), psychologiczne (depresja, lęk, traumy seksualne, niska samoocena, lęk przed utratą kontroli, nadmierna samoobserwacja) oraz relacyjne i społeczno-kulturowe (problemy w związku, tabu seksualne, niska edukacja seksualna). Anorgazmia może być pierwotna (lifelong) lub wtórna (acquired), sytuacyjna lub uogólniona, a także manifestować się jako opóźniony orgazm, brak orgazmu, zmniejszona częstotliwość lub intensywność orgazmów. Kryteria diagnostyczne wymagają obecności objawów w co najmniej 75% aktywności seksualnej przez minimum 6 miesięcy z istotnym dyskomfortem.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia uogólniona, anorgazmia wtórna, atrofia pochwy, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyniowa, cukrzyca, doustny środek antykoncepcyjny, dysfunkcja mięśni dna miednicy, dyspareunia, endometrioza, histerektomia, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, menopauza, metyldopa, neuropatia cukrzycowa, niedobór estrogenu, niska samoocena, pęcherz nadreaktywny, pochwica, przewlekły ból miednicy, PTSD, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stwardnienie rozsiane, stymulacja seksualna, suchość pochwy, trauma seksualna, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie nerwów, zaburzenia funkcji tarczycy, zaburzenia hormonalne, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zaburzenie z obniżonym pożądaniem seksualnym, zespół jelita drażliwego, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra 5 mg

Aripiprazol, substancja czynna leku Apra, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania, obejmującym częściowy agonizm receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonizm receptorów 5-HT2a. Wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a oraz umiarkowane do D4, 5-HT2c, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, co przekłada się na skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Badania PET potwierdziły wiązanie aripiprazolu z receptorami D2/D3 w dawkach od 0,5 do 30 mg/dobę. W badaniach klinicznych wykazano istotną poprawę objawów psychotycznych w porównaniu z placebo oraz skuteczność w zapobieganiu nawrotom schizofrenii (34% vs 57% nawrotów). W terapii epizodów maniakalnych aripiprazol wykazuje skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w terapii dodanej do litu lub walproinianu.
antagonizm receptorowy, aripiprazol, częściowy agonizm, epizod maniakalny, epizod mieszany, galaktorrhea, ginekomastia, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, objaw depresyjny, objaw negatywny, objaw pozytywny, objaw psychotyczny, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor muskarynowy, receptor neuronalny, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5-HT2A, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, stężenie prolaktyny, szybka zmiana faz, terapia skojarzona, układ pozapiramidowy, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne
Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Etiologia i przyczyny

Opóźniona ejakulacja to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub brakiem ejakulacji pomimo odpowiedniej stymulacji. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno przyczyny organiczne, jak i psychospołeczne, które często współistnieją i wzajemnie się nasilają. Do przyczyn organicznych należą zaburzenia neurologiczne (np. udar mózgu, stwardnienie rozsiane, neuropatia cukrzycowa), zaburzenia hormonalne (niedoczynność tarczycy, hipogonadyzm, hiperprolaktynemia, choroba Cushinga), schorzenia układu moczowo-płciowego (operacje prostaty, przewlekłe zapalenie prostaty, wytrysk wsteczny), a także wady wrodzone, choroby serca, urazy miednicy oraz zaawansowany wiek (powyżej 50. roku życia). Wiek wiąże się ze zmniejszeniem wrażliwości nerwów prącia, obniżeniem poziomu testosteronu oraz redukcją objętości ejakulatu, co może skutkować przytępionym doświadczeniem orgazmu.
anorgazmia, beta-bloker, choroba Cushinga, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, MDMA, mukowiscydoza, neuropatia cukrzycowa, niedoczynność tarczycy, operacja prostaty, opóźniona ejakulacja, przewlekłe zapalenie prostaty, przezcewkowa resekcja prostaty, SSRI, stwardnienie rozsiane, trauma seksualna, udar mózgu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wytrysk wsteczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie seksualne, zapalenie prostaty, zespół przewlekłego bólu miednicy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Escipram 5 mg

Escipram (escytalopram w postaci szczawianu) wykazuje charakterystyczny wzorzec działań niepożądanych, z najwyższą częstością i nasileniem w pierwszych dwóch tygodniach terapii, co jest kluczowe dla monitorowania pacjentów. Działania niepożądane obejmują typowe dla SSRI objawy, takie jak lęk, bezsenność (bardzo często), nudności (bardzo często), bóle głowy (bardzo często), a także specyficzne reakcje, np. zaburzenia seksualne (często) i zmniejszenie apetytu (często). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), z uwzględnieniem m.in. biegunki, zaparć, zawrotów głowy, tachykardii (niezbyt często) oraz trombocytopenii (rzadko). Warto podkreślić, że dane te nie są skorygowane względem placebo, co może wpływać na interpretację związku przyczynowego.
anorgazmia, biegunka, ból głowy, brak apetytu, enzymy wątrobowe, escytalopram, impotencja, nadpotliwość, niedociśnienie ortostatyczne, nudność, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie lękowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zaburzenie układu krwiotwórczego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zawrót głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosutrox 10 mg

Rozuwastatyna (Rosutrox) wykazuje profil działań niepożądanych zależny od dawki, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Najczęściej obserwuje się łagodne i przemijające objawy, jednak dawka 40 mg wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym rabdomiolizy, proteinurii (do 3% przy dawce 40 mg vs. <1% przy 10-20 mg), oraz istotnego wzrostu aktywności aminotransferaz. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza przy wzroście >5 x górna granica normy, co wymaga przerwania leczenia. U dzieci i młodzieży obserwowano częstsze zwiększenie stężenia CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku, choć ogólny profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych.
aminotransferaza, bezsenność, ból mięśni, choroba nerek, cukrzyca, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doxonex 2 mg

Doksazosyna, będąca antagonistą postsynaptycznych receptorów alfa1-adrenergicznych, wykazuje skuteczne działanie hipotensyjne poprzez zmniejszenie oporu obwodowego, co prowadzi do znamiennego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi u pacjentów z nadciśnieniem. Lek charakteryzuje się długotrwałym efektem utrzymującym się przez 24 godziny po podaniu dawki raz na dobę, bez wywoływania odruchowej tachykardii czy zwiększenia aktywności reninowej osocza. Doksazosyna poprawia profil lipidowy, zwiększając stosunek HDL do cholesterolu całkowitego o 4-13%, nie wpływa negatywnie na metabolizm glukozy, a nawet zwiększa insulinowrażliwość, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Ponadto, lek jest bezpieczny u osób ze współistniejącą astmą oskrzelową, przerostem lewej komory serca (zmniejszenie masy o 7-14%) oraz u osób w podeszłym wieku.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora alfa-adrenergicznego, apoptoza, badanie urodynamiczne, choroba układu krążenia, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, insulinowrażliwość, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lipoproteina HDL, nadciśnienie tętnicze, opór obwodowy, profil lipidowy, przerost lewej komory serca, receptor alfa1-adrenergiczny, tachykardia odruchowa, tolerancja lekowa, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpragen 0,5 mg

Alprazolam, jako benzodiazepina, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to senność (około 10% pacjentów), bóle głowy, zaburzenia pamięci, zawroty głowy, ataksja oraz zaburzenia psychiczne takie jak drażliwość, depresja i zaburzenia snu. Istotne jest ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, a także wystąpienia zespołu odstawienia przy nagłym przerwaniu terapii, objawiającego się m.in. skurczami mięśni, wymiotami, drżeniem i konwulsjami. Reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, agresja czy psychozy, występują częściej u osób starszych. Dodatkowo, alprazolam może powodować zaburzenia pamięci, niekorzystne zmiany behawioralne, a także zwiększać ryzyko wypadków drogowych poprzez upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
agranulocytoza, akatyzja, ataksja, benzodiazepina, ciśnienie śródgałkowe, częstomocz, depersonalizacja, derealizacja, dyskineza, dyskomfort w nadbrzuszu, dystonia, hiperprolaktynemia, hiperwentylacja, kołatanie serca, lęk napadowy, moczenie nocne, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niepamięć, nietrzymanie moczu, objawy grypopodobne, objawy z odbicia, obrzęk naczynioruchowy, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, reakcja paradoksalna, sedacja, spowolnienie psychoruchowe, szum uszny, tachykardia, uderzenie gorąca, uzależnienie fizyczne, zaburzenie afektywne, zaburzenie erekcji, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie osobowości, zaburzenie poznawcze, zaburzenie seksualne, zaburzenie widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Banavin 20 mg

Wortioksetyna, substancja czynna leku Banavin, stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, w którym najczęściej występują nudności, zwłaszcza w pierwszych dwóch tygodniach terapii, z nasileniem łagodnym lub umiarkowanym. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, jednak z wyższą częstością bólu brzucha oraz myśli samobójczych, szczególnie w populacji młodzieży. U osób ≥65 lat stosujących dawki ≥10 mg/dobę obserwuje się zwiększoną częstość przerwania terapii oraz wyższą częstość nudności (42%) i zaparć (15%) przy dawce 20 mg w porównaniu do pacjentów <65 lat (odpowiednio 27% i 4%). Zaburzenia seksualne oceniane skalą ASEX nie różniły się istotnie od placebo przy dawkach 5-15 mg, natomiast dawka 20 mg wiązała się z nasileniem tych zaburzeń. Po nagłym odstawieniu leku mogą wystąpić objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, ból głowy, parestezje, bezsenność, nudności, lęk i drżenie, co wymaga stopniowego zmniejszania dawki.
akatyzja, bezsenność, ból brzucha, bruksizm, duże zaburzenie depresyjne, dyspepsja, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra wąskiego kąta, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwzakrzepowy, myśli samobójcze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, SSRI, wortioksetyna, zaburzenie depresyjne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie seksualne, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Problemy z ejakulacją – Zapobieganie i profilaktyka

Problemy z ejakulacją, obejmujące przedwczesny wytrysk (PE), opóźnioną ejakulację oraz wytrysk wsteczny, są powszechnymi zaburzeniami seksualnymi u mężczyzn, które można skutecznie profilaktycznie modyfikować poprzez wielokierunkowe podejście. Kluczowe elementy profilaktyki to wdrożenie zdrowego stylu życia, w tym regularna aktywność fizyczna (minimum 30 minut, 5 razy w tygodniu), ograniczenie spożycia alkoholu, rzucenie palenia oraz dbanie o zdrowie psychiczne. Ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla) poprawiają kontrolę ejakulacji, a techniki behawioralne, takie jak metoda stop-start i technika ściskania, pozwalają opóźnić wytrysk nawet o 5-10 minut u ponad 95% pacjentów. Dieta bogata w magnez i cynk wspiera funkcje seksualne, a otwarta komunikacja z partnerem oraz redukcja stresu i lęku są niezbędne dla skutecznej profilaktyki. W przypadku PE, definiowanego jako ejakulacja w ciągu 1-3 minut od penetracji, dodatkowo zaleca się masturbację na 1-2 godziny przed stosunkiem, stosowanie prezerwatyw opóźniających wytrysk oraz techniki relaksacyjne.
antagonista receptora alfa, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, dysfunkcja seksualna, inhibitor 5-alfa-reduktazy, mięśnie dna miednicy, neuropatia cukrzycowa, okres refrakcji, opóźniona ejakulacja, problemy z ejakulacją, przedwczesny wytrysk, przerost prostaty, rehabilitacja mięśni dna miednicy, technika ściskania, technika stop-start, techniki relaksacyjne, terapia behawioralna, terapia seksualna, terapia skojarzona, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia hormonalne, zaburzenia nastroju, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Misyo 10 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metadonu chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Misyo 10 mg/ml, wykazały istotny wpływ na układ rozrodczy zwierząt doświadczalnych. U myszy zaobserwowano obniżenie stężenia estriolu i hormonu folikulotropowego (FSH), co skutkowało zwiększoną resorpcją zarodków oraz zmniejszoną implantacją w macicy. U samców szczurów podawanie metadonu przed kryciem powodowało obniżenie poziomów LH i testosteronu, co wiązało się ze zmniejszeniem masy urodzeniowej potomstwa oraz wzrostem śmiertelności noworodków. Dodatkowo, u chomików stwierdzono zaburzenia seksualne obejmujące zarówno sprawność, jak i motywację seksualną. W badaniach teratogennych wykazano, że duże dawki metadonu indukowały wady wrodzone u świstaków, chomików oraz myszy, w tym egzencefalię i rozszczep kręgosłupa szyjnego, natomiast szczury i króliki nie wykazywały takiej podatności, co wskazuje na różnice międzygatunkowe.
centralny układ nerwowy, cewa nerwowa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt teratogenny, egzencefalia, ekspozycja na metadon, estriol, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, metadon chlorowodorek, testosteron, wada wrodzona, zaburzenie behawioralne, zaburzenie kostnienia, zaburzenie seksualne, zarodek kurzy
Leksykon substancji czynnych
Wortioksetyna – Działania niepożądane

Wortioksetyna, substancja czynna preparatu Banavin, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, z najczęstszym działaniem niepożądanym w postaci nudności występujących bardzo często (≥1/10), zwłaszcza w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Nudności te są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i częstsze u kobiet oraz pacjentów w wieku ≥65 lat, u których przy dawkach ≥10 mg/dobę obserwuje się także zwiększoną częstość zaparć (15% vs 4% u osób <65 lat) oraz wyższą rezygnację z leczenia. Stosowanie dawki 20 mg/dobę wiąże się z nasileniem zaburzeń seksualnych (TESD), ocenianych skalą ASEX, a także z ryzykiem wystąpienia zespołu odstawienia, objawiającego się m.in. zawrotami głowy, bólami głowy, parestezjami, bezsennością, nudnościami, lękiem i drażliwością, które pojawiają się zwykle w ciągu pierwszego tygodnia po przerwaniu terapii. U dzieci i młodzieży (7-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z częstszym występowaniem bólu brzucha oraz zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, szczególnie u nastolatków.
bezsenność, ból brzucha, ból głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drżenie, duże zaburzenie depresyjne, dysestezja, działania niepożądane układu pokarmowego, lęk, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, nudności, pacjent geriatryczny, parestezje, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wortioksetyna, zaburzenia czucia, zaburzenia seksualne, zaburzenia snu, zaburzenie seksualne, zaparcie, zawroty głowy, zespół odstawienny, złamania kości
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nezyr 1 mg

Finasteryd w dawce 1 mg (Nezyr) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującym wpływem na układ rozrodczy, co jest związane z jego mechanizmem działania jako inhibitora 5α-reduktazy. Najczęściej zgłaszane działania obejmują zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji i ejakulacji, które występują niezbyt często (częstość >1/1000 do <1/100) i mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu terapii. Inne działania niepożądane o częstości nieznanej to reakcje nadwrażliwości (wysypka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), kołatanie serca oraz podwyższenie enzymów wątrobowych. Dodatkowo, rzadko zgłaszano ginekomastię, ból jąder, hematospermię oraz potencjalne zaburzenia płodności. W pierwszym roku leczenia zaburzenia seksualne występowały u 3,8% pacjentów, w porównaniu do 2,1% w grupie placebo, a ich częstość spadała do 0,6% w kolejnych latach.
ból jąder, depresja, dysfunkcja erekcyjna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, gospodarka androgenowa, hematospermia, inhibitor 5α-reduktazy, kołatanie serca, niepłodność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powiększenie gruczołów sutkowych, rak piersi u mężczyzn, reakcja nadwrażliwości, stan lękowy, tkliwość gruczołów sutkowych, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie seksualne, zmniejszenie libido, zmniejszenie objętości ejakulatu
Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Zapobieganie i profilaktyka

Opóźniona ejakulacja (DE) to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub niemożnością ejakulacji pomimo odpowiedniej stymulacji, występujące u około 14% mężczyzn. Zgodnie z DSM-5, diagnoza wymaga obecności objawów w 75-100% aktów seksualnych przez minimum 6 miesięcy. Czynniki ryzyka obejmują zaawansowany wiek, zaburzenia psychiczne (depresja, lęki), schorzenia somatyczne (cukrzyca typu 1, stwardnienie rozsiane, urazy rdzenia kręgowego), zabiegi chirurgiczne (np. prostata), stosowanie leków (SSRI, beta-blokery, leki przeciwpsychotyczne) oraz czynniki psychospołeczne i styl życia (nadmierne spożycie alkoholu, narkotyki, stres). Profilaktyka opiera się na modyfikacji tych czynników, w tym umiarkowanym spożyciu alkoholu, unikaniu używek, regularnej aktywności fizycznej, ćwiczeniach mięśni dna miednicy (10 skurczów dziennie), oraz otwartej komunikacji z partnerem.
amantadyna, antydepresant, beta-bloker, bloker alfa-adrenergiczny, bupropion, cewka moczowa, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, depresja, gruczoł krokowy, kabergolina, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, mięśnie dna miednicy, neuropatia pudendalna, niepłodność, operacja prostaty, opóźniona ejakulacja, pseudoefedryna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stwardnienie rozsiane, terapia behawioralna, terapia seksualna, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertraline Zentiva 25 mg

Sertralina, lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowana w leczeniu depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku napadowego, PTSD oraz zespołu lęku społecznego. Najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności, występujące u ≥10% pacjentów, a u dzieci i młodzieży dodatkowo bóle głowy (22%), bezsenność (21%) i biegunka (11%). Zaburzenia seksualne, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji, dotyczą około 14% mężczyzn z zespołem lęku społecznego. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki i często zmniejszają się w trakcie terapii. W badaniach klinicznych (2542 pacjentów leczonych sertraliną vs. 2145 placebo) oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu, większość działań nie wymaga odstawienia leku. Wśród rzadkich działań (0,1-1%) u dzieci i młodzieży odnotowano m.in. wydłużenie QT, próby samobójcze, drgawki i zaburzenia czynności wątroby.
albuminuria, bezsenność, bruksizm, częstomocz, depresja, drgawki, hiperkinezja, hiperwentylacja, hiponatremia, koszmary senne, krwiomocz, labilność emocjonalna, lęk napadowy, łysienie, migrena, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, omamy, opryszczka, parestezja, plamica, pokrzywka, rozszerzenie źrenicy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, sertralina, suchość jamy ustnej, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wielomocz, wydłużenie odcinka QT, wysypka krostkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zaburzenie uwagi, zaburzenie widzenia, zapalenie pęcherza, zapalenie skóry, zapalenie ucha zewnętrznego, zawroty głowy, zespół lęku społecznego, zespół odstawienny, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Avodart 0,5 mg

Przedawkowanie dutasterydu, substancji czynnej Avodart 0,5 mg, jest rzadkie i charakteryzuje się wysokim marginesem bezpieczeństwa terapeutycznego. Badania kliniczne wykazały, że nawet przy dawkach do 40 mg na dobę (80-krotność dawki terapeutycznej) przez 7 dni nie obserwowano istotnych działań niepożądanych wymagających intensywnej interwencji. Długotrwałe stosowanie dawki 5 mg na dobę (10-krotność dawki terapeutycznej) przez 6 miesięcy również nie wiązało się z pojawieniem się nowych lub nasileniem znanych działań niepożądanych w porównaniu do standardowej dawki 0,5 mg na dobę. Potencjalne nasilenie typowych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia seksualne, nie zostało potwierdzone klinicznie.
antidotum, Avodart, choroba współistniejąca, dawka terapeutyczna, dutasteryd, działanie niepożądane, inhibitor 5-alfa-reduktazy, interakcja lekowa, leczenie objawowe, margines bezpieczeństwa terapeutycznego, obniżenie libido, przedawkowanie dutasterydu, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie seksualne
Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Epidemiologia

Opóźniona ejakulacja (DE) to zaburzenie charakteryzujące się wydłużonym czasem do ejakulacji lub jej brakiem pomimo odpowiedniej stymulacji i pożądania, występujące w formie pierwotnej lub nabytej, stale lub sytuacyjnie. Częstość występowania DE w populacji aktywnych seksualnie mężczyzn wynosi od 1% (pierwotna) do 4-5% (nabyta), z tendencją wzrostową wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Badania epidemiologiczne, takie jak GSSAB, EMAS i NSHAP, potwierdzają związek DE z wiekiem, chorobami współistniejącymi (np. nadciśnienie, otyłość, choroby serca), objawami dolnych dróg moczowych (LUTS) oraz stosowaniem leków, w tym tamsulozyny, która zwiększa ryzyko anejakulacji. Różnice kulturowe i genetyczne wpływają na częstość zgłaszania DE, która jest wyższa w populacjach azjatyckich niż w USA czy Europie. W porównaniu do innych zaburzeń ejakulacji, DE jest mniej powszechna, ale znacząco wpływa na jakość życia, relacje partnerskie i płodność.
anejakulacja, anorgazmia, BPH, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfunkcja seksualna, dysfunkcja seksualna męska, IELT, LUTS, niedobór testosteronu, opóźniona ejakulacja, problem z płodnością, przedwczesny wytrysk, TURP, wsteczna ejakulacja, zaburzenie erekcji, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie orgazmu, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertralina Krka 100 mg

Sertralina Krka, dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 50 mg i 100 mg, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym zarówno badaniami klinicznymi, jak i obserwacjami post-marketingowymi. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są nudności oraz bezsenność (występująca bardzo często, ≥1/10). Wśród zaburzeń psychicznych często obserwuje się lęk, depresję, pobudzenie, zmniejszenie libido, nerwowość, depersonalizację, koszmary senne i bruksizm (≥1/100 do <1/10). Rzadziej, ale klinicznie istotne, są myśli i zachowania samobójcze, zaburzenia psychotyczne, apatia, omamy, agresja, nastrój euforyczny i paranoja (≥1/1000 do <1/100). W zakresie metabolizmu i odżywiania bardzo często występuje zmiana łaknienia, a rzadziej obserwuje się hipercholesterolemię, cukrzycę, hipoglikemię, hiperglikemię oraz hiponatremię (częstość nieznana). Zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła i nieżyt nosa są bardzo częste (≥1/10), natomiast zapalenie żołądka i jelit oraz ucha środkowego występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).
bezsenność, bruksizm, chlorowodorek sertraliny, cukrzyca, depersonalizacja, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, koszmar senny, leukopenia, lunatyzm, małopłytkowość, nastrój euforyczny, niedoczynność tarczycy, niezdolność do ejakulacji, nieżyt nosa, nudność, omam, paranoja, powiększenie węzłów chłonnych, przedwczesny wytrysk, PTSD, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, sertralina, tabletka powlekana, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie seksualne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie ucha środkowego, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie żołądka i jelit, zespół lęku napadowego, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego, zmniejszenie libido
Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Zapobieganie i profilaktyka

Anorgazmia u kobiet definiowana jest jako opóźniony, rzadki lub nieobecny orgazm pomimo adekwatnej stymulacji i pobudzenia seksualnego, co prowadzi do istotnego dyskomfortu psychicznego i negatywnego wpływu na relacje intymne. Epidemiologicznie problem ten dotyczy około 15% kobiet, które nigdy nie doświadczyły orgazmu, a u 30-40% kobiet orgazm nie występuje regularnie, szczególnie nasilając się po menopauzie. Profilaktyka opiera się na zdrowym stylu życia (regularna aktywność fizyczna, dieta, prawidłowa masa ciała, ograniczenie używek), leczeniu chorób przewlekłych (cukrzyca, stwardnienie rozsiane, zaburzenia hormonalne), edukacji seksualnej oraz efektywnej komunikacji w związku. Istotne jest także leczenie zaburzeń psychologicznych, w tym depresji i lęków, oraz regularne ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla) poprawiające ukrwienie i kontrolę mięśniową. Monitorowanie hormonalne, zwłaszcza poziomów estrogenów i testosteronu, jest kluczowe u kobiet po menopauzie, gdzie terapia hormonalna (estrogenowa i ewentualnie testosteronowa) może poprawić funkcje seksualne, choć wymaga starannego nadzoru ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
anorgazmia, anorgazmia nabyta, badanie ginekologiczne, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, depresja, dyskomfort psychiczny, funkcje nerwowe, funkcje seksualne, hormonoterapia, L-arginina, łechtaczka, libido, menopauza, mięśnie dna miednicy, niskie pożądanie seksualne, poziom hormonów, seksuolog, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, stwardnienie rozsiane, suchość pochwy, terapia estrogenowa, terapia mindfulness, terapia testosteronem, zaburzenia hormonalne, zaburzenia obrazu ciała, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 10 mg

Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje skuteczność w leczeniu hipercholesterolemii, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach leczonych średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% w grupie placebo). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, stawów, skurcze), z podwyższeniem kinazy kreatynowej (CK) u 2,5% pacjentów, w tym 0,4% z CK >10x górna granica normy. Podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, zwykle przemijające i zależne od dawki. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują rabdomiolizę, miopatię, zapalenie wątroby, cholestazę oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Stosowanie atorwastatyny wiąże się także z ryzykiem hiperglikemii i rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
aminotransferaza, anafilaksja, anoreksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, cukrzyca, depresja, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, koszmar senny, krwawienie z nosa, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niestrawność, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, utrata słuchu, wzdęcie, zaburzenie seksualne, zaburzenie widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paroxetine Aurovitas

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednich odstępach czasowych od inhibitorów MAO (2 tygodnie po nieodwracalnych, 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi terapeutycznej. Należy monitorować pacjentów z historią zdarzeń samobójczych, nasilonymi myślami samobójczymi oraz osoby poniżej 25 lat, szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Paroksetyna może wywoływać akatyzję, zespół serotoninowy (zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi), a także wydłużenie odstępu QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią. U pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, cukrzycą czy padaczką konieczne jest dostosowanie terapii i ścisła kontrola kliniczna.
akatyzja, arytmia komorowa, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blok serca, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężki epizod depresyjny, cukrzyca, drgawki kloniczne, endoksyfen, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, L-tryptofan, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oksytryptan, padaczka, parestezja, plamica, pochodna fenotiazyny, prekursor serotoniny, próba samobójcza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitil

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Leczenie tej grupy wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Ryzyko samobójstwa jest podwyższone także u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, szczególnie u osób poniżej 25 lat z historią zachowań samobójczych lub nasilonymi myślami samobójczymi. Nasilenie objawów lękowych może wystąpić na początku leczenia, zwłaszcza w zaburzeniu lęku panicznego, dlatego zaleca się rozpoczynanie terapii od niskich dawek. U pacjentów z padaczką konieczne jest monitorowanie częstości napadów, a u osób z manią/hipomanią w wywiadzie – przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej. Leczenie może wpływać na kontrolę glikemii u diabetyków oraz wiązać się z ryzykiem akatyzji, hiponatremii (szczególnie u osób starszych i z marskością wątroby) oraz zaburzeń krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, duże zaburzenia depresyjne, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, escytalopram, hipertermia, hipoglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, lęk paradoksalny, lek przeciwzakrzepowy, mania, myśli samobójcze, niepokój psychoruchowy, objawy odstawienia, padaczka, plamica, remisja, SIADH, skaza krwotoczna, SSRI, torsade de pointes, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lęku panicznego, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dulxetenon

Duloksetyna (Dulxetenon) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią choroby afektywnej dwubiegunowej, epizodami manii oraz napadami padaczkowymi. U pacjentów z ryzykiem jaskry z wąskim kątem należy monitorować objawy rozszerzenia źrenic (mydriaza). Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w tym nadciśnienie tętnicze, szczególnie u pacjentów z istniejącym nadciśnieniem, co wymaga regularnego monitorowania ciśnienia, zwłaszcza w pierwszym miesiącu terapii. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min (ciężkie zaburzenia czynności nerek) stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone stężenie leku w osoczu. Istotne jest także ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, takich jak SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany czy inhibitory MAO, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią, zaburzeniami koordynacji i nudnościami.
akatyzja, antagonista dopaminy, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, epizod manii, hepatocyt, hiperrefleksja, hipertermia, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, obwodowa neuropatia cukrzycowa, plamica, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, uszkodzenie wątroby, wybroczyna, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apiolin 100 mg

Sertralina (lek Apiolin) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności oraz zaburzenia seksualne, w tym niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn z zespołem lęku społecznego. Działania niepożądane są zależne od dawki i często mają charakter przemijający, co umożliwia kontynuację terapii pomimo początkowych objawów. Profil bezpieczeństwa jest spójny niezależnie od wskazania (depresja, ZO-K, PTSD, lęk napadowy, zespół lęku społecznego). Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 2542 pacjentów leczonych sertraliną oraz 2145 na placebo, a działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana.
bezsenność, depresja, drgawka, dyspepsja, ginekomastia, halucynacja, hiponatremia, inhibitor MAO, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, lęk napadowy, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, śpiączka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zapalenie trzustki, zawrót głowy, zespół lęku społecznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Aurovitas

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u dzieci i młodzieży ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości. U pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić początkowe nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia drgawek lub fazy maniakalnej. U pacjentów z cukrzycą konieczna może być modyfikacja dawkowania leków hipoglikemizujących. Ryzyko samobójstw jest szczególnie podwyższone u osób poniżej 25 roku życia, dlatego wymagana jest ścisła obserwacja, zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. W trakcie leczenia mogą pojawić się objawy akatyzji, hiponatremia (szczególnie u osób starszych, z marskością wątroby lub przyjmujących leki obniżające sód), a także ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, depresja, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia i hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie w obrębie skóry, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwzakrzepowy, mania i hipomania, marskość wątroby, napad drgawkowy, niemiarowość komorowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, objawy odstawienia, padaczka, parestezja, reakcja paradoksalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, torsade de pointes, tryptan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertraline Medreg 50 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowana w leczeniu depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku napadowego, PTSD oraz zespołu lęku społecznego. Profil działań niepożądanych jest zbliżony we wszystkich wskazaniach, z najczęstszym objawem w postaci nudności. U mężczyzn z zespołem lęku społecznego zaburzenia seksualne, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji, występowały u 14% pacjentów (0% w grupie placebo). Działania niepożądane są często zależne od dawki i mają charakter przemijający. W badaniach klinicznych (n=2542 dla sertraliny, n=2145 placebo) oraz po wprowadzeniu do obrotu odnotowano szeroki zakres działań niepożądanych, od bardzo częstych (nudności, ból głowy, bezsenność u dzieci) po rzadkie, w tym ciężkie reakcje skórne (SCAR), zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. torsade de pointes, wydłużenie QTc), zaburzenia wątroby oraz zespół serotoninowy lub złośliwy zespół neuroleptyczny. U osób starszych obserwuje się ryzyko hiponatremii, a u dzieci profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z częstością bólu głowy (22%), bezsenności (21%), biegunki (11%) i nudności (15%).
bezsenność, bradykardia, bruksizm, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dysfagia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jaskra, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, myśl samobójcza, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, nudności, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, powiększenie węzłów chłonnych, priapizm, reakcja anafilaktoidalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie konwersyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie seksualne, zaburzenie układu nerwowego, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół lęku społecznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fokusin SR 0,4 mg

Produkt leczniczy Fokusin SR zawiera tamsulosyny chlorowodorek w dawce 0,4 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i jest wskazany wyłącznie do stosowania u mężczyzn z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Lek nie jest zalecany u kobiet, w tym ciężarnych i karmiących piersią, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach. Tamsulosyna działa jako selektywny antagonista receptorów α1-adrenergicznych, co wpływa na funkcje układu moczowego i rozrodczego. W trakcie terapii obserwuje się zaburzenia wytrysku, takie jak zmniejszona objętość nasienia, wytrysk wsteczny oraz całkowity brak ejakulacji, co może mieć istotne znaczenie dla płodności mężczyzn. Lekarze powinni uwzględnić te działania niepożądane podczas kwalifikacji pacjentów do leczenia i odpowiednio ich informować.
antagonista receptorów α1-adrenergicznych, badanie kliniczne, działanie niepożądane, funkcja seksualna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, monitorowanie bezpieczeństwa, niepowodzenie wytrysku, pęcherz moczowy, płodność mężczyzn, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tamsulosyny chlorowodorek, wytrysk wsteczny, zaburzenie seksualne, zaburzenie wytrysku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Miravil 50 mg

Sertralina w dawce 50 mg, zawarta w preparacie Miravil, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności oraz zaburzenia seksualne (np. niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn z fobią społeczną). Profil działań niepożądanych jest podobny u pacjentów z różnymi zaburzeniami psychicznymi, w tym depresją, PTSD, zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi i lękowymi. Dane z badań klinicznych (2542 pacjentów leczonych sertraliną vs. 2145 placebo) wskazują na szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10000), obejmujących m.in. zaburzenia psychiczne, neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, skórne, sercowo-naczyniowe oraz endokrynologiczne. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, nudności, drżenia i zaburzenia snu, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, bradykardia, chlorowodorek, choreoatetoza, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dyskineza, fobia społeczna, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, leukopenia, małopłytkowość, nekroliza naskórka, niedoczynność tarczycy, niezdolność do ejakulacji, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, tachykardia, trudność w połykaniu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lithium Carbonicum GSK 250 mg

Stosowanie węglanu litu wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których częstość i nasilenie są ściśle powiązane ze stężeniem leku w surowicy oraz indywidualną wrażliwością pacjenta. Stężenia toksyczne litu (powyżej 1,5 mmol/l) są zbliżone do terapeutycznych, co wymaga ścisłego monitorowania. W początkowym okresie terapii często obserwuje się drżenia mięśniowe, nudności, biegunki, wielomocz, wzmożone pragnienie, osłabienie siły mięśniowej i uczucie znużenia. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: hematologiczny (leukocytoza), endokrynologiczny (wole, niedoczynność i nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc), metaboliczny (hiperglikemia, hiperkalcemia, zwiększenie masy ciała, anoreksja), neurologiczny (drgawki, ataksja, ruchy choreoatetotyczne, objawy pozapiramidowe, śpiączka), sercowo-naczyniowy (arytmie, bradykardia, obrzęki, zmiany EKG), pokarmowy (nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka), skórny (łysienie, trądzik, świąd, wysypki), mięśniowo-szkieletowy (bóle stawów i mięśni), moczowy (wielomocz, nefropatia kanalikowo-miąższowa, zmiany nowotworowe) oraz zaburzenia seksualne (impotencja). W większości przypadków częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana.
anoreksja, arytmia, ataksja, biegunka, ból mięśniowy, ból stawowy, bradykardia, cukrzyca nerkopochodna, drgawki, drżenie, drżenie mięśniowe, gruczolak kwasochłonny nerki, guz rzekomy mózgu, halucynacja, hemodializa, hiperglikemia, hiperkalcemia, impotencja, leukocytoza, łuszczyca, łysienie, miastenia, mikrotorbiel, mroczek, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, nefropatia kanalikowo-miąższowa, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, nietrzymanie moczu, niewydolność krążenia obwodowego, niezborność ruchowa, nudność, objaw pozapiramidowy, objaw Raynauda, obrzęk obwodowy, oczopląs, omam, osłabienie mięśniowe, osłupienie, rak kanalików zbiorczych nerki, reakcja lichenoidalna, ruch choreoatetotyczny, ślinotok, śpiączka, stan splątania, stężenie terapeutyczne, stężenie toksyczne litu, świąd, trądzik, węglan litu, wielomocz, wole, wymioty, wzmożone pragnienie, zaburzenie pamięci, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zaburzenie seksualne, zaburzenie węzła zatokowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawrót głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Aurovitas

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących długoterminowego wpływu na rozwój. W trakcie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia oraz przy zmianie dawki, ze względu na ryzyko nasilenia objawów lękowych, akatyzji, a także wystąpienia zespołu serotoninowego w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych. U pacjentów z padaczką, manią, cukrzycą oraz chorobami serca (w tym z wydłużeniem QT, bradykardią, niewyrównaną niewydolnością serca) zaleca się szczególną ostrożność i monitorowanie, a w przypadku wystąpienia drgawek lub fazy maniakalnej – przerwanie terapii. Hiponatremia, krwawienia skórne oraz interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i preparatami ziołowymi (np. dziurawiec) stanowią dodatkowe istotne ryzyko.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dipirydamol, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie poporodowe, krwawienie w obrębie skóry, kwas acetylosalicylowy, leczenie elektrowstrząsami, mania, niestabilna padaczka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewyrównana niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna fenotiazyny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sertraline Medreg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zespół serotoninowy (SS), złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), wydłużenie odstępu QTc oraz torsade de pointes. Ryzyko tych powikłań wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, inhibitorów MAO, opioidów czy leków przeciwpsychotycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardią oraz u osób z wydłużonym odstępem QTc w wywiadzie rodzinnym. Ponadto, sertralina może indukować objawy manii i hipomanii, a także napady padaczkowe, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów z tymi schorzeniami. Ryzyko samobójstw i myśli samobójczych jest szczególnie podwyższone u osób poniżej 25 roku życia oraz u pacjentów z historią zachowań samobójczych, co wymaga intensywnej obserwacji zwłaszcza na początku terapii i po zmianach dawkowania.
akatyzja, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, fałszywie dodatni wynik testu, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra zamkniętego kąta, krwawienie nieprawidłowe, krwotok poporodowy, marskość wątroby, myśli samobójcze, napad padaczkowy, pobudzenie psychoruchowe, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie seksualne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Crestor 10 mg

Produkt leczniczy Crestor (rozuwastatyna) wykazuje profil działań niepożądanych o charakterze głównie łagodnym i przemijającym, z mniej niż 4% pacjentów przerywających leczenie z powodu działań niepożądanych w badaniach klinicznych. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie wzrasta przy dawkach powyżej 20 mg. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia, zapalenie mięśni oraz rzadko rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania terapii. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas leczenia. Ponadto obserwowano łagodne, przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, a u dzieci i młodzieży częściej występowały wzrosty CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym.
aminotransferaza, ginekomastia, hematuria, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zaburzenie seksualne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Aurovitas

Escitalopram Aurovitas, stosowany w dawkach 10, 15 i 20 mg, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz u dzieci i młodzieży, gdzie lek nie jest zalecany ze względu na brak danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa. W początkowym okresie terapii może wystąpić paradoksalne nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około dwóch tygodniach. U pacjentów z padaczką należy monitorować częstość napadów, a w przypadku ich nasilenia przerwać leczenie. Escitalopram może wpływać na kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę, co wymaga dostosowania leczenia hipoglikemizującego. Ponadto, lek może wydłużać odstęp QT, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią, bradykardią, niewyrównaną niewydolnością serca lub po ostrym zawale mięśnia sercowego, co wymaga monitorowania elektrolitów i stanu kardiologicznego.
akatyzja, arytmia, bezsenność, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, depresja, drżenie, działanie mydriazyjne, dziurawiec zwyczajny, faza maniakalna, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, insulina, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, lek hipoglikemizujący, lęk paradoksalny, lek przeciwzakrzepowy, mania i hipomania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, napad lęku, niewydolność serca, nudności, objaw odstawienny, padaczka, parestezja, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, splątanie, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczynowość i plamica, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie depresyjne, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertranorm 50 mg

Profil działań niepożądanych sertraliny został szczegółowo opisany na podstawie badań klinicznych obejmujących 2542 pacjentów leczonych sertraliną oraz 2145 pacjentów otrzymujących placebo, a także obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym są nudności, a w terapii zespołu lęku społecznego u mężczyzn odnotowano 14% przypadków zaburzeń seksualnych (niezdolność do ejakulacji) w porównaniu do 0% w grupie placebo. Działania niepożądane są zwykle zależne od dawki i mają charakter przemijający. Istotne jest ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. Nagłe odstawienie sertraliny może prowadzić do zespołu odstawienia z objawami takimi jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, nudności, drżenie i bóle głowy, które zwykle mają łagodne do umiarkowanego nasilenie i ustępują samoistnie. U osób starszych istnieje ryzyko hiponatremii, a u pacjentów powyżej 50. roku życia zwiększone ryzyko złamań kości. W populacji pediatrycznej (n=281) najczęściej obserwowano bóle głowy (22%), bezsenność (21%), nudności (15%) i biegunkę (11%).
akatyzja, bezsenność, bradykardia, bruksizm, cukrzyca, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, drgawki, dysfonia, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra, labilność emocjonalna, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, martwica rozpływna naskórka, migrena, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, napad paniki, niedoczynność tarczycy, niedotlenienie, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, nieżyt nosa, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz krtani, skurcz naczyń mózgowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, szczękościsk, szum uszny, tachykardia, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czucia, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zaburzenie uwagi, zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zawał serca, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Finasteryd, stosowany w dawkach 5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) oraz 1 mg w terapii łysienia androgenowego u mężczyzn, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza pod kątem uropatii zaporowej oraz ryzyka raka gruczołu krokowego. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć zwężenie dróg moczowych i rozważyć konsultację urologiczną. Finasteryd obniża stężenie PSA w surowicy o około 50%, co wymaga podwojenia wartości PSA przy interpretacji wyników u pacjentów leczonych przez co najmniej 6 miesięcy, aby zachować czułość diagnostyczną w wykrywaniu raka prostaty. Stężenie PSA >10 ng/ml wskazuje na konieczność dalszej diagnostyki, a wartości między 4 a 10 ng/ml wymagają uważnej oceny. Odsetek wolnego PSA pozostaje niezmieniony, co pozwala na jego stosowanie bez korekty w diagnostyce nowotworu. Należy również monitorować pacjentów pod kątem objawów raka sutka oraz zaburzeń nastroju, w tym depresji i myśli samobójczych, które mogą wystąpić zarówno przy dawce 5 mg, jak i 1 mg finasterydu.
badanie per rectum, biopsja gruczołu krokowego, brak laktazy, depresja, dihydrotestosteron, farmakokinetyka finasterydu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie androgenowe, metabolit testosteronu, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn, swoisty antygen gruczołu krokowego, swoisty antygen sterczowy, trójpłatowy rozrost gruczołu krokowego, uropatia zaporowa, zaburzenie seksualne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie dróg moczowych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvalipin 20 mg

Na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną (Torvalipin) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, bóle mięśni i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (>3 razy GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało znaczne podwyższenie (>10 razy GGN). Zmiany te były przeważnie łagodne i odwracalne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) był podobny do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, depresja, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia gravis, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie seksualne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Azoneurax 150 mg

Lek Azoneurax zawiera trazodon chlorowodorek w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępnych w dawkach 75 mg i 150 mg, z możliwością dzielenia na trzy równe części, co pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki. Standardowe dawkowanie u dorosłych rozpoczyna się od 75-150 mg na dobę, podawanych wieczorem, z możliwością zwiększenia do 300 mg/dobę w dawkach pojedynczych lub podzielonych. W przypadku pacjentów hospitalizowanych dawka może być zwiększona do 600 mg/dobę. U osób w bardzo podeszłym wieku lub wyniszczonych zaleca się rozpoczęcie od 100 mg/dobę, z maksymalną dawką do 300 mg/dobę, przy czym pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 100 mg. Leczenie powinno trwać co najmniej miesiąc, a nagłe odstawienie leku jest niewskazane ze względu na ryzyko objawów odstawiennych.
czynność wątroby, dawka podzielona, efekt terapeutyczny, hepatotoksyczność, intensywne leczenie, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw odstawienny, pacjent hospitalizowany, pacjent w podeszłym wieku, podanie doustne, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, trazodon chlorowodorek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie seksualne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zoloft 100 mg

Leczenie sertraliną, substancją czynną leku Zoloft, wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej zgłaszanym objawem są nudności, natomiast istotnym działaniem niepożądanym są zaburzenia seksualne, zwłaszcza u mężczyzn leczonych z powodu zespołu lęku społecznego, gdzie niezdolność do ejakulacji występuje u 14% pacjentów (w porównaniu do 0% w grupie placebo). Profil bezpieczeństwa sertraliny opiera się na danych z badań klinicznych kontrolowanych placebo (2542 pacjentów leczonych sertraliną i 2145 placebo) oraz doniesieniach po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia), reakcje alergiczne, zaburzenia endokrynologiczne (w tym hiperprolaktynemię) oraz metaboliczne (hipercholesterolemia, hipoglikemia, hipernatremia, hiperglikemia). Częstość występowania wielu z tych działań nie jest dokładnie określona, jednak ich obecność wymaga monitorowania.
adherencja do leczenia, depresja, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipernatremia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, infekcja górnych dróg oddechowych, lęk napadowy, leukopenia, morfologia krwi, niezdolność do ejakulacji, nudności, profil bezpieczeństwa sertraliny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, sertralina, trombocytopenia, zaburzenie łaknienia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie zatok, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół stresu pourazowego, Zoloft
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tanyz 0,4 mg

Lek Tanyz zawierający 0,4 mg chlorowodorku tamsylosyny w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowanym efektem ubocznym są zawroty głowy, występujące u 1,3% pacjentów, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Inne działania niepożądane o częstości ≥1/1000 do <1/100 to bóle głowy i omdlenia, a rzadziej palpitacje (≥1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadko (<1/10 000) występuje niedociśnienie ortostatyczne. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków, częstoskurcz oraz duszność, jednak związek przyczynowy z tamsylosyną nie jest jednoznaczny. Ponadto, mogą pojawić się reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz zapalenie skóry złuszczające, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, astenia, ból głowy, brak ejakulacji, częstoskurcz, duszność, działanie niepożądane, ejakulacja wsteczna, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, krwawienie z nosa, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, operacja zaćmy, palpitacje, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tamsylosyna, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie seksualne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie skóry złuszczające, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitil

Escitalopram (Escitil), jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości. U pacjentów z zaburzeniem lęku panicznego może wystąpić początkowe nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Lek należy przerwać w przypadku wystąpienia drgawek lub ich nasilenia u osób z padaczką. U pacjentów z manią/hipomanią w wywiadzie istnieje ryzyko indukcji fazy maniakalnej, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Leczenie escytalopramem może zaburzać kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę, co może wymagać korekty dawek insuliny lub leków przeciwcukrzycowych. Ryzyko samobójstw i myśli samobójczych jest szczególnie podwyższone u pacjentów do 25 roku życia oraz u osób z historią zachowań samobójczych, co wymaga ścisłego monitorowania zwłaszcza we wczesnym okresie terapii i po zmianach dawkowania.
akatyzja, bezsenność, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja, drgawki kloniczne, drżenie mięśniowe, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, hipoglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, komorowe zaburzenie rytmu serca, kontrola glikemii, krwawienie skórne, lęk paradoksalny, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, padaczka, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, terapia elektrowstrząsowa, torsade de pointes, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie lęku panicznego, zaburzenie seksualne, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Banavin 10 mg

Banavin (wortioksetyna) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza nudnościami, które występują bardzo często (≥1/10) i są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane, pojawiając się głównie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. U pacjentów ≥65 lat stosujących dawki ≥10 mg/dobę obserwuje się wyższą częstość rezygnacji z leczenia, a przy dawce 20 mg/dobę nudności i zaparcia występują odpowiednio u 42% i 15% starszych pacjentów, w porównaniu do 27% i 4% u młodszych. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, z wyjątkiem częstszych bólów brzucha i zwiększonego ryzyka myśli samobójczych, szczególnie u młodzieży. Po nagłym odstawieniu leku mogą pojawić się objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, lęk i drżenie, zwykle w ciągu pierwszego tygodnia.
agregacja płytek krwi, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, depresja, drżenie, duże zaburzenie depresyjne, dyspepsja, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jaskra wąskiego kąta, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwdepresyjny, mlekotok, myśli samobójcze, nadpotliwość, nocne poty, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, poziom sodu, reakcja anafilaktyczna, SSRI, świąd, szczękościsk, TCA, wortioksetyna, wymioty, wysypka, zaburzenie depresyjne, zaburzenie seksualne, zaparcie, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złamanie kości
Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSerta 100 mg

Sertralina (ApoSerta) charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, opartym na badaniach klinicznych obejmujących 2542 pacjentów leczonych sertraliną oraz 2145 osób z grupy placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności, występujące u ≥10% pacjentów, zwykle przemijające podczas kontynuacji terapii. Inne często obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to biegunka, wymioty, bóle brzucha, zaparcia, zawroty głowy, bezsenność, senność, drżenie, parestezje oraz zmęczenie i złe samopoczucie. W specyficznych wskazaniach, takich jak zespół lęku społecznego, u 14% mężczyzn leczonych sertraliną stwierdzono zaburzenia seksualne, głównie niezdolność do ejakulacji, co nie występowało w grupie placebo. Profil działań niepożądanych jest spójny niezależnie od wskazania terapeutycznego (depresja, ZO-K, lęk napadowy, PTSD, zespół lęku społecznego).
bezsenność, biegunka, ból brzucha, charakter przemijający, drżenie, działanie niepożądane, lęk, lęk napadowy, nerwowość, niepokój, niezdolność do ejakulacji, nudność, parestezja, profil bezpieczeństwa sertraliny, senność, sertralina, wymioty, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zaburzenie snu, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zależność od dawki, zaparcie, zawrót głowy, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego
Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Anorgazmia u kobiet definiowana jest jako opóźnione, rzadkie lub nieobecne orgazmy pomimo odpowiedniego podniecenia i stymulacji seksualnej, powodujące znaczny dyskomfort. Wyróżnia się anorgazmię pierwotną, wtórną, sytuacyjną oraz uogólnioną. Epidemiologicznie, 10-15% kobiet nigdy nie doświadczyło orgazmu, a do 50% jest niezadowolonych z częstotliwości orgazmów. Czynniki etiologiczne są wieloczynnikowe: choroby przewlekłe (np. cukrzyca, stwardnienie rozsiane), zaburzenia hormonalne (niski estrogen, testosteron), neuropatie, skutki zabiegów chirurgicznych, ból podczas stosunku oraz farmakoterapia (SSRI – 15-35% przypadków anorgazmii, leki przeciwhistaminowe, antykoncepcyjne, benzodiazepiny). Istotną rolę odgrywają także czynniki psychologiczne (lęk, depresja, trauma), relacyjne i kulturowe. Diagnostyka obejmuje wywiad medyczny i seksualny, badanie fizykalne, ocenę hormonalną (testosteron, SHBG, estradiol, progesteron, prolaktyna, TSH) oraz kwestionariusze oceniające funkcje seksualne i dystres.
anorgazmia pierwotna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia uogólniona, anorgazmia wtórna, antykoncepcja hormonalna, bupropion, cukrzyca, dyspareunia, kwestionariusz diagnostyczny, menopauza, mięśnie dna miednicy, neuropatia cukrzycowa, pęcherz nadreaktywny, przedwczesny wytrysk, rehabilitacja mięśni dna miednicy, sensate focus, SHBG, SNRI, SSRI, stwardnienie rozsiane, terapia hormonalna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia seksualna, terapia testosteronem, wulwodynia, zaburzenie erekcji, zaburzenie orgazmu, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie pożądania seksualnego, zaburzenie seksualne
Leksykon chorób i schorzeń
Problemy z ejakulacją – Epidemiologia

Zaburzenia ejakulacji stanowią jedne z najczęstszych dysfunkcji seksualnych u mężczyzn, obejmując przedwczesną ejakulację (PE), opóźnioną ejakulację (DE), anejakulację oraz ejakulację wsteczną. Epidemiologia tych zaburzeń jest zróżnicowana i zależna od wieku, współistniejących chorób oraz czynników psychologicznych. PE dotyczy 20-30% mężczyzn w wieku 18-59 lat, z najwyższą częstością w grupie 18-30 lat, natomiast DE występuje u 1-4% aktywnych seksualnie mężczyzn, z tendencją wzrostową po 50. roku życia. Anejakulacja i ejakulacja wsteczna są rzadsze, z częstością odpowiednio około 0,14% i 0,3-2% w populacjach klinicznych. Czynniki ryzyka obejmują m.in. predyspozycje genetyczne, choroby metaboliczne, neurologiczne, zaburzenia hormonalne, stres oraz współistniejące zaburzenia erekcji. Występowanie zaburzeń ejakulacji jest silnie powiązane z objawami dolnych dróg moczowych (LUTS), które zwiększają ryzyko ich wystąpienia ponad trzykrotnie (OR=3,3). Psychologiczne aspekty, takie jak depresja (OR=1,63 dla PE), lęk i niskie zadowolenie ze związku, również odgrywają istotną rolę w patogenezie i przebiegu tych zaburzeń.
agonista alfa-1-adrenergiczny, amantadyna, anejakulacja, betanechol, bolesna ejakulacja, bupropion, buspiron, choroba współistniejąca, cyproheptadyna, dapoksetyna, ejakulacja wsteczna, hemospermia, johimbina, kabergolina, łagodny rozrost prostaty, lidokaina i prilokaina, nadczynność tarczycy, niedobór witaminy D, objawy dolnych dróg moczowych, oksytocyna, opóźniona ejakulacja, rak prostaty, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie seksualne, zapalenie prostaty, zespół metaboliczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertranorm 100 mg

Sertralina (Sertranorm) wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z najczęstszymi objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, suchość w ustach) oraz układu nerwowego (zawroty głowy, bóle głowy, senność, drżenie). U mężczyzn z zespołem lęku społecznego istotnym działaniem jest zaburzenie ejakulacji (14% vs 0% placebo). Objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności, pojawiają się przy nagłym przerwaniu terapii, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny, manifestujące się pobudzeniem, splątaniem, gorączką, nadciśnieniem tętniczym, tachykardią i sztywnością mięśni. Profil działań niepożądanych jest podobny u pacjentów z różnymi zaburzeniami psychicznymi oraz u dzieci i młodzieży, gdzie najczęściej występują bóle głowy (22%), bezsenność (21%), biegunka (11%) i nudności (15%).
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, depresja, drżenie, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, koszmar senny, krwotok poporodowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, myśli samobójcze, napad paniki, nerwowość, niepokój, niestrawność, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, nudności, objaw odstawienny, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pobudzenie, rabdomioliza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, suchość w ustach, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie odstępu QTc, wymioty, zaburzenie czucia, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zaburzenie snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół lęku społecznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atozet 10 mg + 20 mg

Produkt leczniczy Atozet, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla statyn, z uwzględnieniem potencjalnych działań niepożądanych obserwowanych u ponad 2400 pacjentów w 7 badaniach klinicznych. Klinicznie istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥ 3 x górna granica normy) wystąpiło u 0,6% pacjentów, zwykle bezobjawowo i ustępująco po przerwaniu terapii. Należy monitorować funkcje wątroby przed i w trakcie leczenia. Do istotnych działań niepożądanych należą także miopatia i rzadko rabdomioliza, wymagające natychmiastowej reakcji w przypadku wystąpienia bólów mięśniowych, osłabienia lub gorączki. Ryzyko rozwoju cukrzycy jest zwiększone u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak glikemia na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone triglicerydy oraz nadciśnienie tętnicze.
aminotransferaza, anafilaksja, arytmia, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ezetymib, hepatotoksyczność, hiperglikemia, leukopenia, mięśnie poprzecznie prążkowane, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, stężenie glukozy, triglicerydy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie seksualne, zapalenie wątroby