Działania niepożądane
Sertranorm 100 mg
Sertralina (Sertranorm) wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z najczęstszymi objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, suchość w ustach) oraz układu nerwowego (zawroty głowy, bóle głowy, senność, drżenie). U mężczyzn z zespołem lęku społecznego istotnym działaniem jest zaburzenie ejakulacji (14% vs 0% placebo). Objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności, pojawiają się przy nagłym przerwaniu terapii, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny, manifestujące się pobudzeniem, splątaniem, gorączką, nadciśnieniem tętniczym, tachykardią i sztywnością mięśni. Profil działań niepożądanych jest podobny u pacjentów z różnymi zaburzeniami psychicznymi oraz u dzieci i młodzieży, gdzie najczęściej występują bóle głowy (22%), bezsenność (21%), biegunka (11%) i nudności (15%).
Działania niepożądane leku Sertranorm
Podczas stosowania leku Sertranorm (sertralina) mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których profil jest typowy dla selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Najczęstszym działaniem niepożądanym obserwowanym podczas terapii są nudności. Istotnym działaniem niepożądanym u mężczyzn leczonych z powodu zespołu lęku społecznego są zaburzenia seksualne, szczególnie niezdolność do ejakulacji, która występowała u 14% pacjentów (w porównaniu do 0% w grupie placebo). Większość działań niepożądanych wykazuje zależność od dawki i ma charakter przemijający podczas kontynuacji leczenia.1
Profil działań niepożądanych obserwowany w kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z różnymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K), napady paniki, zespół stresu pourazowego (PTSD) i zespół lęku społecznego, był zbliżony do profilu obserwowanego u pacjentów z depresją.2
Wpływ na układ nerwowy
Do najczęstszych działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego należą: zawroty głowy, bóle głowy, senność i drżenie. W przypadku nagłego odstawienia leku mogą pojawić się objawy odstawienne, takie jak: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje), zaburzenia snu (bezsenność, intensywne marzenia senne), pobudzenie, lęk, nudności, wymioty i bóle głowy. Objawy te zazwyczaj są łagodne do umiarkowanych i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być nasilone lub się przedłużać. Z tego powodu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku przy zakończeniu terapii.3
W rzadkich przypadkach może dojść do wystąpienia poważniejszych zaburzeń neurologicznych, takich jak zespół serotoninowy lub złośliwy zespół neuroleptyczny. Objawy podmiotowe i przedmiotowe związane z tymi zespołami obejmują: pobudzenie, splątanie, obfite pocenie się, biegunkę, gorączkę, nadciśnienie tętnicze, sztywność mięśni i tachykardię. Stany te mogą mieć związek z jednoczesnym stosowaniem innych leków serotoninergicznych.4
Wpływ na układ pokarmowy
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej zgłaszanych podczas stosowania sertraliny i obejmują: nudności, biegunkę, suchość w ustach, niestrawność, zaparcia, ból brzucha i wymioty. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki czy mikroskopowe zapalenie jelita grubego.5
Zaburzenia psychiatryczne
Podczas terapii sertraliną mogą wystąpić różne zaburzenia psychiatryczne, takie jak: bezsenność, niepokój, depresja, pobudzenie, zmniejszenie libido, nerwowość, depersonalizacja oraz koszmary senne. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawkowania.6
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
U osób starszych stosowanie sertraliny, podobnie jak innych leków z grupy SSRI lub SNRI, może wiązać się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia hiponatremii. Ta grupa pacjentów jest szczególnie narażona na to działanie niepożądane.7
Badania epidemiologiczne wykazały, że u pacjentów w wieku 50 lat i starszych, leczonych lekami z grupy SSRI i TCA, występuje zwiększone ryzyko złamań kości. Mechanizm tego działania niepożądanego pozostaje niewyjaśniony.8
Dzieci i młodzież
U ponad 600 pacjentów pediatrycznych leczonych sertraliną profil reakcji niepożądanych był generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to: bóle głowy (22%), bezsenność (21%), biegunka (11%) i nudności (15%).9
Ponadto u dzieci i młodzieży często obserwowano: bóle w klatce piersiowej, manię, gorączkę, wymioty, anoreksję, labilność emocjonalną, agresję, pobudzenie, nerwowość, zaburzenia uwagi, zawroty głowy, hiperkinezę, migrenę, senność, drżenia, zaburzenia widzenia, suchość w jamie ustnej, niestrawność, koszmary nocne, zmęczenie, nietrzymanie moczu, wysypkę, trądzik, krwawienie z nosa i wzdęcia.<sup data-drug="Sertranorm" data-section="Działania niepożądane" title="Często (≥1/100 do 10
Do niezbyt często występujących działań niepożądanych w populacji pediatrycznej należą: wydłużenie odcinka QT w EKG, próby samobójcze, drgawki, zaburzenia pozapiramidowe, parestezje, depresja i omamy.<sup data-drug="Sertranorm" data-section="Działania niepożądane" title="Niezbyt często (≥1/1000 do 11
Szczegółowa tabela działań niepożądanych sertraliny
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane sertraliny obserwowane w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane zostały skategoryzowane według częstości występowania oraz układów narządowych.12
| Układ narządowy | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, nieżyt nosa | Zapalenie żołądka i jelit, zapalenie ucha środkowego | Zapalenie uchyłków jelita | ||
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Nowotwory | ||||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Powiększenie węzłów chłonnych | Małopłytkowość, leukopenia | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość, sezonowe reakcje alergiczne | Reakcje anafilaktyczne | |||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy, hiperprolaktynemia | Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie apetytu, zwiększenie apetytu | Hipercholesterolemia, cukrzyca | Hipoglikemia, hiperglikemia | Hiponatremia | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Niepokój, depresja, pobudzenie, zmniejszenie libido, nerwowość, depersonalizacja, koszmary senne, bruksizm | Myśli/zachowania samobójcze, zaburzenia psychiczne, nieprawidłowe myślenie, apatia | Omamy, agresja, euforia, zaburzenia konwersyjne | Uzależnienie od leków, lunatyzm, przedwczesny wytrysk, paranoja |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, bóle głowy, senność | Drżenie, zaburzenia ruchowe, zaburzenia pamięci, niedoczulica, mimowolne ruchy mięśni, omdlenia | Hiperkinezy, śpiączka, akatyzja, dyskineza, przeczulica, skurcz naczyń mózgowych | Zaburzenia czucia, wzmożone napięcie, zaburzenia koncentracji, zaburzenia smaku, migrena | Drgawki, zawroty głowy ułożeniowe, zaburzenia koordynacji, zaburzenia mowy, niepokój psychoruchowy, zespół serotoninowy |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Rozszerzenie źrenic, ubytki pola widzenia | Jaskra, podwójne widzenie, światłowstręt | Makulopatia, krwotok do komory przedniej oka, nierówna wielkość źrenic, nieprawidłowe widzenie | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szum uszny | Ból ucha | Zaburzenia wydzielania łez | ||
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, tachykardia | Zaburzenia serca | Zawał mięśnia sercowego | Częstoskurcz komorowy (Torsade de Pointes), bradykardia, wydłużenie odstępu QTc | |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca | Nieprawidłowe krwawienia, nadciśnienie tętnicze, zaczerwienienie twarzy | Niedokrwienie obwodowe, krew w moczu | ||
| Zaburzenia układu oddechowego | Ziewanie | Duszność, krwawienie z nosa | Skurcz oskrzeli, hiperwentylacja | Śródmiąższowa choroba płuc, skurcz krtani, dysfonia, świst krtaniowy, niedotlenienie, czkawka | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, biegunka, suchość w ustach | Niestrawność, zaparcia, ból brzucha, wymioty, wzdęcia | Smołowate stolce, zaburzenia zębów, zapalenie przełyku, zapalenie języka | Guz krwawnicowy, nadmierne wydzielanie śliny, dysfagia, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej | Owrzodzenie ust, zapalenie trzustki, obecność świeżej krwi w kale, owrzodzenie języka, zapalenie jamy ustnej, mikroskopowe zapalenie jelita grubego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe funkcjonowanie wątroby | Poważne dolegliwości wątrobowe (zapalenie wątroby, żółtaczka, niewydolność wątroby) | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, nadmierne pocenie się | Zapalenie skóry, sucha skóra, obrzęk twarzy, zimne poty | Plamica | Ciężkie działania niepożądane ze strony skóry (zespół Stevensa-Johnsona, martwica rozpływna naskórka), reakcja skórna, wrażliwość na światło, obrzęk naczynioruchowy, nieprawidłowa struktura włosów, nieprawidłowy zapach skóry, zapalenie pęcherzowe skóry, wysypka grudkowa | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle pleców, ból stawów, ból mięśniowy | Choroba zwyrodnieniowa stawów, tiki mięśniowe | Kurcze mięśniowe, osłabienie mięśniowe | Rabdomioliza, zaburzenia kości, szczękościsk | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częstomocz, zaburzenia w oddawaniu moczu | Zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu | Wielomocz, oddawanie moczu w nocy, opóźnienie w oddawaniu moczu, skąpomocz | ||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia wytrysku | Nieregularne miesiączki, zaburzenia wzwodu | Zaburzenia czynności seksualnych | Krwawienia z pochwy, mlekotok | Zanikowe zapalenie sromu i pochwy, upławy, zapalenie żołędzi i napletka, krwotok poporodowy, zaburzenia czynności seksualnych u kobiet, ginekomastia, bolesny wzwód prącia |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Złe samopoczucie, ból w klatce piersiowej, astenia, gorączka | Obrzęk obwodowy, dreszcze, utrudniony chód | Pragnienie | Przepuklina, zmniejszenie tolerancji lekowej |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Zwiększenie aktywności ALT i AST, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie stężenia cholesterolu | Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych | Nieprawidłowe nasienie, zaburzenia czynności płytek krwi |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Ryzyko samobójstwa
Jednym z najbardziej niebezpiecznych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sertraliny jest ryzyko myśli i zachowań samobójczych. Szczególną czujność należy zachować w początkowym okresie leczenia oraz przy zmianach dawkowania. U młodzieży i pacjentów poniżej 25 roku życia ryzyko to może być podwyższone, co wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego.<sup data-drug="Sertranorm" data-section="Działania niepożądane" title="Myśli/ zachowania samobójcze […] Niezbyt często (≥1/1000 do 13
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy jest potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem, które może wystąpić podczas leczenia sertraliną, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych. Jego objawy obejmują: pobudzenie, splątanie, nadmierną potliwość, biegunkę, gorączkę, nadciśnienie tętnicze, sztywność mięśni i tachykardię. Podobnym niebezpiecznym powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny.14
Powikłania kardiologiczne
Do poważnych powikłań kardiologicznych, które mogą wystąpić podczas terapii sertraliną, należą: zawał mięśnia sercowego, częstoskurcz komorowy typu Torsade de Pointes i wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG. Te działania niepożądane mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.15
Ciężkie reakcje skórne
Sertralina może powodować ciężkie działania niepożądane ze strony skóry (CDNS), takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica rozpływna naskórka. Są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.16
Powikłania wątrobowe
Poważne dolegliwości wątrobowe obejmujące zapalenie wątroby, żółtaczkę i niewydolność wątroby, mogą wystąpić podczas leczenia sertraliną. Regularne monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane u pacjentów z czynnikami ryzyka.17
Objawy odstawienia
Nagłe przerwanie leczenia sertraliną często prowadzi do objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszane reakcje to: zawroty głowy, parestezje, bezsenność, intensywne marzenia senne, pobudzenie, lęk, nudności, wymioty, drżenia i bóle głowy. Objawy te mogą być uciążliwe dla pacjenta, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku przy kończeniu terapii.18
Krwotok poporodowy
U kobiet stosujących sertralinę w okresie okołoporodowym istnieje ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego. To powikłanie może być związane z ogólnym wpływem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) na hemostazę.19
Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne
Podczas stosowania sertraliny może dojść do zaburzeń metabolicznych i endokrynologicznych, takich jak hiponatremia (szczególnie u osób starszych), hipercholesterolemia, zaburzenia kontroli glikemii (hipoglikemia, hiperglikemia, cukrzyca) oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego. Te zaburzenia mogą wymagać dodatkowego monitorowania i interwencji medycznej.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania