Wpływ sertraliny na płodność, ciążę i laktację

Sertralinę (chlorowodorek sertraliny), stosowaną w postaci tabletek powlekanych Sertranorm 50 mg lub 100 mg, należy ostrożnie rozważać u pacjentek w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka oraz przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych okolicznościach.¹

Stosowanie sertraliny w ciąży

Decyzja o zastosowaniu sertraliny u kobiet ciężarnych powinna być podejmowana z dużą ostrożnością. Nie są dostępne odpowiednio kontrolowane badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania sertraliny u kobiet w ciąży, choć w badaniach doświadczalnych nie stwierdzono wad wrodzonych wywołanych przez tę substancję.²

Należy zwrócić uwagę, że badania na zwierzętach wskazują na potencjalny wpływ sertraliny na płodność, co prawdopodobnie jest związane z toksycznym działaniem farmakodynamicznym substancji na organizm matki, a także bezpośrednim działaniem farmakodynamicznym na płód.³

Podczas konsultacji lekarskiej, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę i potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami.⁴

Krwotok poporodowy

Istotną informacją, którą lekarz powinien przekazać pacjentce, jest zwiększone ryzyko krwotoku poporodowego związane ze stosowaniem sertraliny. Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI (selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny) lub SNRI (inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) w ciągu miesiąca przed porodem.⁵

Objawy u noworodków po ekspozycji na sertralinę w okresie ciąży

Szczególnie istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę o możliwych objawach u noworodka, jeśli sertralinę stosowano w późniejszych okresach ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze. Noworodki, których matki przyjmowały sertralinę w tym okresie, należy uważnie obserwować pod kątem wystąpienia następujących objawów:⁶

• Zaburzenia oddychania – mogą objawiać się przyśpieszonym oddechem lub trudnościami z nabieraniem powietrza⁷
• Sinica – charakterystyczne sine zabarwienie skóry wynikające z niedotlenienia⁸
• Bezdech – okresowe zatrzymanie oddechu⁹
• Drgawki – niekontrolowane skurcze mięśni¹⁰
• Zaburzenia termoregulacji – problemy z utrzymaniem prawidłowej temperatury ciała¹¹
• Problemy z pobieraniem pokarmu – trudności w ssaniu i karmieniu¹²
• Wymioty¹³
• Hipoglikemia – zbyt niski poziom cukru we krwi¹⁴
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone napięcie jak i obniżone napięcie mięśniowe¹⁵
• Hiperrefleksja – wzmożenie odruchów¹⁶
• Zaburzenia neuromotoryczne – drżenie, drżączka ze zdenerwowania¹⁷
• Zaburzenia behawioralne – drażliwość, letarg, płaczliwość¹⁸
• Zaburzenia snu – senność, problemy ze snem¹⁹

Należy poinformować pacjentkę, że wymienione objawy mogą być związane z działaniem serotoninergicznym leku lub być objawami odstawiennymi. Co istotne, w większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub niedługo (przed upływem 24 godzin) po porodzie.²⁰

Zespół przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN)

Pacjentka powinna zostać poinformowana o zwiększonym ryzyku wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN – Persistent Pulmonary Hypertension of the Newborn) w przypadku stosowania inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w tym sertraliny, w trzecim trymestrze ciąży. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że ryzyko to wzrasta z 1-2 przypadków na 1000 ciąż w populacji ogólnej do 5 przypadków na 1000 ciąż u kobiet stosujących sertralinę lub inne leki z grupy SSRI.²¹

Stosowanie sertraliny podczas karmienia piersią

Lekarz powinien przekazać karmiącej matce informacje dotyczące przenikania sertraliny do mleka matki. Opublikowane dane wskazują, że do mleka matki przenikają bardzo niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny. U niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę, stężenia leku w surowicy są zwykle bardzo niskie lub niewykrywalne.²²

Chociaż dotychczas nie donoszono o występowaniu jakichkolwiek działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę, nie można całkowicie wykluczyć ryzyka takich działań. W związku z tym lekarz powinien poinformować pacjentkę, że nie zaleca się stosowania sertraliny w okresie laktacji, chyba że w ocenie lekarza spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.²³

Wpływ sertraliny na płodność

Pacjenci wyrażający obawy dotyczące wpływu sertraliny na płodność powinni zostać poinformowani, że badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały wpływu sertraliny na parametry płodności.²⁴

Dotychczas nie zaobserwowano trwałego wpływu sertraliny na płodność u ludzi. Lekarz może poinformować pacjenta, że z opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że wpływ na jakość nasienia może wystąpić, ale jest on przemijający i ustępuje po zakończeniu leczenia.²⁵