Interakcje leku
Sertranorm 100 mg
Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieodwracalnymi (np. selegilina), jak i odwracalnymi (np. moklobemid, linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się m.in. drżeniem mięśniowym, hipertermią i drgawkami. Również łączenie sertraliny z pimozydem jest przeciwwskazane z powodu zwiększenia stężenia pimozydu o 35% i ryzyka wydłużenia odstępu QT. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) oraz sok grejpfrutowy mogą znacząco podnosić stężenie sertraliny w osoczu (nawet o 100%), co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, sertralina może nasilać ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, takimi jak opioidy (fentanyl), tryptany czy inne przeciwdepresyjne.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje przeciwwskazane podczas stosowania sertraliny
- Interakcje niezalecane podczas stosowania sertraliny
- Interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4
- Interakcje wymagające szczególnej uwagi i monitorowania
- Interakcje z substratami CYP2D6
- Interakcje sertraliny z alkoholem
- Tabela interakcji z sertraliną
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Sertralina, jako lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne interakcje z wieloma grupami leków oraz substancjami psychoaktywnymi. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji, które należy uwzględnić podczas leczenia pacjentów Sertranormem.1
Interakcje przeciwwskazane podczas stosowania sertraliny
Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – jednoczesne stosowanie sertraliny z tą grupą leków jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia groźnego dla życia zespołu serotoninowego. Przeciwwskazanie to dotyczy zarówno nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. selegilina), jak i odwracalnych, selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnych, nieselektywnych inhibitorów MAO (np. linezolid). Po zakończeniu leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO, nie należy rozpoczynać stosowania sertraliny przez co najmniej 14 dni. Z kolei sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO.2
Reakcje niepożądane związane z tym połączeniem mogą obejmować: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite poty, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermię z cechami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, a w skrajnych przypadkach drgawki i zgon.3
Pimozyd – jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem jest przeciwwskazane. W badaniach klinicznych zaobserwowano zwiększenie stężenia pimozydu w osoczu o 35% przy podawaniu pojedynczej dawki pimozydu (2 mg) z sertraliną. Ze względu na wąski indeks terapeutyczny pimozydu i nieznany mechanizm tej interakcji, równoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane.4
Interakcje niezalecane podczas stosowania sertraliny
Substancje działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i alkohol – jednoczesne leczenie sertraliną w dawce 200 mg na dobę nie nasilało wpływu alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje psychomotoryczne i poznawcze u zdrowych ochotników. Niemniej jednak, spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną nie jest zalecane ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN.5
Inne leki serotoninergiczne – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi lekami zwiększającymi przekaźnictwo serotoninergiczne, w tym z opioidami (np. fentanylem używanym w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu), innymi lekami przeciwdepresyjnymi o działaniu serotoninergicznym, amfetaminami i tryptanami. Łączne stosowanie tych leków z sertraliną zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.6
Interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4
Jednoczesne podawanie sertraliny z silnymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4, takimi jak inhibitory proteaz, ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna oraz nefazodon, może prowadzić do znacznego zwiększenia ekspozycji na sertralinę. Dotyczy to również umiarkowanie silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak leki przeciwwymiotne, erytromycyna, flukonazol, werapamil i diltiazem.7
W czasie leczenia sertraliną należy unikać przyjmowania silnych inhibitorów CYP3A4. Należy również wziąć pod uwagę, że sok grejpfrutowy (trzy szklanki dziennie) może zwiększać stężenie sertraliny w osoczu o około 100%, dlatego podczas stosowania Sertranormu należy unikać jego spożywania.8
Interakcje wymagające szczególnej uwagi i monitorowania
Leki wydłużające odstęp QT – ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowej (np. Torsade de Pointes) może się zwiększać w razie jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami.9
Lit – chociaż nie stwierdzono zmian w farmakokinetyce litu przy jednoczesnym podawaniu z sertraliną, zaobserwowano zwiększenie częstości występowania drżeń mięśniowych. Pacjenci otrzymujący jednocześnie lit i sertralinę powinni być odpowiednio monitorowani pod kątem objawów toksyczności.10
Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Niemniej jednak, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny podczas rozpoczynania leczenia sertraliną, w celu odpowiedniego dostosowania jej dawki. Jednoczesne podawanie fenytoiny, która jest induktorem CYP3A4, może prowadzić do zmniejszenia stężenia sertraliny w osoczu.11
Metamizol – jednoczesne stosowanie sertraliny i metamizolu, który jest induktorem enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może zmniejszać stężenie sertraliny w osoczu i ograniczyć jej skuteczność kliniczną. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania metamizolu i sertraliny; w stosownych przypadkach należy monitorować odpowiedź kliniczną i/lub stężenie produktu leczniczego.12
Tryptany – opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji ruchowej, dezorientacji, niepokoju i pobudzenia podczas jednoczesnego leczenia sertraliną i sumatryptanem. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować po zastosowaniu innych produktów leczniczych tej samej klasy (tryptany). Jeżeli istnieją kliniczne wskazania do leczenia skojarzonego sertraliną i tryptanem, zalecana jest odpowiednia obserwacja pacjenta.13
Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę oraz warfaryny powoduje niewielkie, istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może wpływać na wartość INR. W związku z tym czas protrombinowy powinien być badany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.14
Leki wpływające na czynność płytek krwi – podczas jednoczesnego stosowania leków wpływających na czynność płytek (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kwasu acetylosalicylowego i tyklopidyny) lub innych produktów leczniczych, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, z sertraliną, ryzyko występowania krwawień może się znacząco zwiększać.15
Substancje blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – sertralina, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może zmieniać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wywierane przez miwakurium lub inne substancje z tej grupy.16
Interakcje z substratami CYP2D6
Sertralina działa jako łagodny lub umiarkowany inhibitor cytochromu CYP2D6. Długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 50 mg na dobę powoduje minimalne zwiększenie stężenia dezypraminy (markera aktywności izoenzymu CYP2D6) w stanie stacjonarnym (średnio o 23-37%). Mogą wystąpić istotne klinicznie interakcje z innymi substratami cytochromu CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:17
- leki antyarytmiczne klasy 1C, w tym propafenon i flekainid
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- typowe leki przeciwpsychotyczne
Ryzyko interakcji jest szczególnie istotne przy stosowaniu większych dawek sertraliny.18
Interakcje sertraliny z alkoholem
Chociaż badania kliniczne nie wykazały nasilenia przez sertralinę działania alkoholu na funkcje psychomotoryczne i poznawcze, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną nie jest zalecane.19
Alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do pogłębienia zaburzeń nastroju, zwiększonego ryzyka zachowań impulsywnych oraz pogorszenia funkcji poznawczych. Ponadto, połączenie alkoholu z sertraliną może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz wątroby.
Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas leczenia sertraliną ze względu na potencjalne niekorzystne interakcje i nasilenie działań niepożądanych.
Tabela interakcji z sertraliną
| Substancja lub grupa leków | Opis interakcji | Poziom ważności interakcji |
|---|---|---|
| Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – nieodwracalne (np. selegilina) | Ryzyko zespołu serotoninowego z objawami: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite poty, nudności, wymioty, hipertermia, drgawki | Przeciwwskazane – interakcja zagrażająca życiu |
| Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) | Ryzyko zespołu serotoninowego | Przeciwwskazane – interakcja zagrażająca życiu |
| Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid, błękit metylenowy) | Ryzyko zespołu serotoninowego | Przeciwwskazane – interakcja zagrażająca życiu |
| Pimozyd | Zwiększenie stężenia pimozydu o 35%, ryzyko wydłużenia odstępu QT | Przeciwwskazane – interakcja zagrażająca życiu |
| Silne inhibitory CYP3A4 (inhibitory proteaz, ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon) | Znaczne zwiększenie stężenia sertraliny w osoczu | Wysoki – niezalecane |
| Sok grejpfrutowy | Zwiększenie stężenia sertraliny w osoczu o około 100% | Wysoki – należy unikać |
| Alkohol | Potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększone ryzyko działań niepożądanych | Umiarkowany – niezalecane |
| Leki wydłużające odstęp QT (niektóre leki przeciwpsychotyczne, antybiotyki) | Zwiększone ryzyko arytmii komorowej (np. Torsade de Pointes) | Wysoki – wymaga szczególnej uwagi |
| Leki serotoninergiczne (opioidy np. fentanyl, inne leki przeciwdepresyjne, tryptany, amfetaminy) | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki – wymagana szczególna ostrożność |
| Lit | Zwiększona częstość występowania drżeń mięśniowych | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| Warfaryna i inne leki przeciwzakrzepowe | Wydłużenie czasu protrombinowego, możliwe zmiany wartości INR | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| NLPZ, kwas acetylosalicylowy, tyklopidyna | Zwiększone ryzyko krwawień | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| Fenytoina | Możliwe zwiększenie stężenia fenytoiny; fenytoina może zmniejszać stężenie sertraliny | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| Metamizol | Zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu, ograniczenie skuteczności klinicznej | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| Substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (propafenon, flekainid, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, typowe leki przeciwpsychotyczne) | Zwiększenie stężenia tych leków w osoczu średnio o 23-37% | Umiarkowany – wymagana ostrożność |
| Miwakurium i inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe | Wydłużenie działania blokującego przewodnictwo nerwowo-mięśniowe | Umiarkowany – wymaga monitorowania |
| Induktory CYP3A4 (fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca zwyczajnego, ryfampicyna) | Zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu | Umiarkowany – może wymagać dostosowania dawki |
Inne istotne interakcje
Warto również odnotować brak istotnych klinicznie interakcji sertraliny z następującymi substancjami:20
- Atenolol – sertralina nie wpływa na zdolność atenololu do blokowania receptorów beta-adrenergicznych
- Digoksyna – nie zaobserwowano interakcji pomiędzy sertraliną podawaną w dawce 200 mg na dobę a digoksyną
- Sertralina nie hamuje w stopniu klinicznie istotnym aktywności izoenzymów CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2, co potwierdzono w badaniach interakcji in vivo
Poziom sertraliny w surowicy zwiększa się o 50% u pacjentów wolno metabolizujących przy udziale CYP2C19 w porównaniu z pacjentami szybko metabolizującymi, co może wymagać dostosowania dawkowania u tych osób.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania