aminopteryna
Aminopteryna to syntetyczny antagonista kwasu foliowego, który działa poprzez hamowanie reduktazy dihydrofolianowej, kluczowego enzymu w metabolizmie folianów. Mechanizm ten prowadzi do zahamowania syntezy DNA, RNA i białek, co jest podstawą działania przeciwnowotworowego tej substancji.
Historycznie aminopteryna była pierwszym lekiem stosowanym skutecznie w leczeniu białaczki u dzieci w latach 40. XX wieku, zanim została zastąpiona przez metotreksat – związek o podobnej strukturze, ale korzystniejszym profilu bezpieczeństwa. Aminopteryna charakteryzuje się większą toksycznością i mniejszym indeksem terapeutycznym niż metotreksat.
W praktyce klinicznej aminopteryna została prawie całkowicie wyparta przez inne antymetabolity kwasu foliowego, choć nadal znajduje zastosowanie w badaniach naukowych nad metabolizmem folianów. Substancja ta wywołuje liczne działania niepożądane, w tym supresję szpiku kostnego, uszkodzenie błon śluzowych, hepatotoksyczność oraz potencjalne działanie teratogenne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Acidum folicum Hasco 15 mg
Kwas foliowy wykazuje istotne interakcje farmakologiczne z wieloma grupami leków, które mogą zwiększać zapotrzebowanie na ten składnik lub antagonizować jego działanie. Leki przeciwpadaczkowe (pochodne hydantoiny), doustne środki antykoncepcyjne oraz leki przeciwgruźlicze mogą powodować wzrost zapotrzebowania na kwas foliowy poprzez zaburzenia wchłaniania i metabolizmu folianów, co wymaga monitorowania poziomu folianów i ewentualnej suplementacji. Szczególnie istotne są antagonisty kwasu foliowego, takie jak aminopteryna, metotreksat, pirymetamina, trymetoprym oraz sulfonamidy (w tym sulfasalazyna), które blokują reduktazę dihydrofolianową lub hamują syntezę kwasu foliowego, co może prowadzić do konieczności ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi i dostosowania terapii. W terapii onkologicznej metotreksat stosowany jest z kwasem foliowym jedynie w ramach terapii ratunkowej lub w małych dawkach w reumatologii.
alkohol etylowy, aminopteryna, anemia megaloblastyczna, antagonista kwasu foliowego, antybiotyk, choroba autoimmunologiczna, doustny środek antykoncepcyjny, fenytoina, kwas foliowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, metotreksat, morfologia krwi, pirymetamina, pochodna hydantoiny, reduktaza dihydrofolianowa, sulfasalazyna, sulfonamid, terapia ratunkowa, trymetoprym - Leksykon leków
Interakcje leku – Acifolik 0,4 mg
Kwas foliowy w dawce 0,4 mg zawarty w preparacie ACIFOLIK wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz zapotrzebowanie organizmu na ten składnik. Szczególnie istotna jest interakcja z lekami przeciwdrgawkowymi z grupy pochodnych hydantoiny (np. fenytoina, fosfenytoina), gdzie kwas foliowy przyspiesza metabolizm tych leków, zmniejszając ich biodostępność i osłabiając efekt terapeutyczny, co może wymagać zwiększenia dawki leków przeciwdrgawkowych. Ponadto, długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, leków przeciwgruźliczych (izoniazyd, ryfampicyna), antagonistów kwasu foliowego (metotreksat, pirymetamina, aminopteryna, trymetoprym, sulfonamidy) oraz przewlekłe spożywanie alkoholu zwiększa zapotrzebowanie na kwas foliowy poprzez różne mechanizmy, takie jak zaburzenia wchłaniania, metabolizmu i zwiększonego wydalania folianów.
alkohol etylowy, aminopteryna, antagonista kwasu foliowego, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, doustne środki antykoncepcyjne, fenytoina, fosfenytoina, gospodarka folianowa, izoniazyd, kwas foliowy, lek cytostatyczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwmalaryczny, metotreksat, morfologia krwi, napad padaczkowy, niedobór kwasu foliowego, pirymetamina, pochodna hydantoiny, pochodne hydantoiny, reduktaza dihydrofolianowa, ryfampicyna, sulfasalazyna, sulfonamid, trymetoprym - Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy – Interakcje
Kwas foliowy, witamina z grupy B, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie komórkowym, a jego interakcje z lekami mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne są interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, prymidon, fosfenytoina), gdzie kwas foliowy może zwiększać metabolizm tych leków, prowadząc do obniżenia ich stężenia i ryzyka nasilenia napadów padaczkowych, co wymaga monitorowania poziomów leków i ewentualnej korekty dawek. Antagoniści kwasu foliowego, tacy jak metotreksat, pirymetamina, trimetoprym czy sulfonamidy, blokują reduktazę dihydrofolianową, zmniejszając skuteczność suplementacji kwasu foliowego; w terapii metotreksatem stosuje się kwas folinowy (leukoworynę) zamiast kwasu foliowego. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny oraz leki przeciwgruźlicze (np. ryfampicyna) mogą zwiększać metabolizm kwasu foliowego, obniżając jego biodostępność i wymagając rozważenia zwiększenia dawki suplementacji. Leki zobojętniające sok żołądkowy z glinem lub magnezem oraz żywice jonowymienne (kolestyramina) zmniejszają wchłanianie kwasu foliowego, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między ich podaniem a suplementacją kwasu foliowego.
aminopteryna, anemia megaloblastyczna, antagonista kwasu foliowego, chloramfenikol, doustny środek antykoncepcyjny, erytrocyt, etanol, fenobarbital, fenytoina, fluoropirymidyna, fluorouracyl, homocysteina, karbamazepina, kolestyramina, kwas fitynowy, kwas folinowy, kwas foliowy, kwas szczawiowy, lek przeciwgruźliczy, lek zobojętniający sok żołądkowy, leki przeciwpadaczkowe, metotreksat, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, pirymetamina, pochodne hydantoiny, przewód pokarmowy, reduktaza dihydrofolianowa, ryfampicyna, sulfasalazyna, sulfonamid, szpik kostny, trimetoprym, wada cewy nerwowej, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Interakcje leku – Acidum folicum Hasco 5 mg
Kwas foliowy wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co ma istotne znaczenie kliniczne podczas terapii preparatem Acidum Folicum Hasco. Leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon) oraz doustne środki antykoncepcyjne i leki przeciwgruźlicze zwiększają zapotrzebowanie na kwas foliowy, co może wymagać dostosowania dawki suplementu. Antagoniści kwasu foliowego, tacy jak metotreksat, aminopteryna, pirymetamina, trymetoprym oraz sulfonamidy, wykazują dwukierunkowe interakcje, gdzie kwas foliowy może osłabiać ich działanie terapeutyczne, a jednocześnie ich stosowanie zwiększa zapotrzebowanie na foliany. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia leków przeciwpadaczkowych pochodnych hydantoiny (np. fenytoiny), gdyż kwas foliowy może obniżać ich poziom w osoczu, co wymaga często zwiększenia dawki leków przeciwdrgawkowych.
alkohol etylowy, aminopteryna, antagonista kwasu foliowego, choroba nowotworowa, cykloseryna, doustny środek antykoncepcyjny, fenobarbital, fenytoina, izoniazyd, karbamazepina, kwas foliowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm folianów, metotreksat, pirymetamina, pochodna hydantoiny, prymidon, przewód pokarmowy, reduktaza dihydrofolianowa, schorzenie autoimmunologiczne, sulfasalazyna, sulfonamid, trymetoprym - Leksykon leków
Interakcje leku – Folacid 0,4 mg 0,4 mg
Kwas foliowy, będący substancją czynną preparatu Folacid w dawce 0,4 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężeń leków przeciwpadaczkowych (fenytoina, fenobarbital, prymidon), gdyż kwas foliowy może przyspieszać ich metabolizm, co zwiększa ryzyko nasilenia napadów padaczkowych. Leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające związki glinu lub magnezu obniżają wchłanianie kwasu foliowego, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnej przerwy między ich podaniem. Ponadto, kwas foliowy może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, obniżając stężenie witaminy B12, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników diagnostycznych.
aminopteryna, antagonista kwasu foliowego, doustny środek antykoncepcyjny, etanol, fenobarbital, fenytoina, izoniazyd, kwas dihydrofoliowy, kwas foliowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek zobojętniający, metotreksat, niedobór kwasu foliowego, pirydoksyna, pirymetamina, preparat estrogenowo-progesteronowy, prymidon, reduktaza dihydrofolianowa, salazosulfapirydyna, sulfonamid, trymetoprym, witamina B12