allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych
Allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych (allo-HSCT) to procedura medyczna polegająca na wprowadzeniu komórek macierzystych od dawcy (innego niż pacjent) do organizmu biorcy, po uprzednim zastosowaniu chemioterapii i/lub radioterapii mającej na celu zniszczenie nieprawidłowego układu krwiotwórczego biorcy.
Procedura ta jest stosowana w leczeniu wielu chorób hematologicznych, w tym ostrych i przewlekłych białaczek, zespołów mielodysplastycznych, chłoniaków, szpiczaka mnogiego oraz niektórych wrodzonych zaburzeń układu odpornościowego. Efekt terapeutyczny przeszczepu opiera się nie tylko na odnowieniu hematopoezy, ale również na reakcji przeszczepu przeciwko chorobie (GvL – Graft versus Leukemia), gdzie komórki immunologiczne dawcy rozpoznają i niszczą pozostałe komórki nowotworowe.
Kluczowym elementem powodzenia allo-HSCT jest odpowiedni dobór dawcy, najlepiej zgodnego w zakresie antygenów HLA. Dawcą może być rodzeństwo pacjenta, inny członek rodziny lub dawca niespokrewniony z rejestru. Istotne wyzwania związane z tą procedurą obejmują chorobę przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), infekcje oportunistyczne oraz potencjalną nawrotowość choroby podstawowej.
Opieka nad pacjentem po allo-HSCT wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, funkcji narządowych oraz stanu immunologicznego, a także długoterminowego leczenia immunosupresyjnego dla zapobiegania i kontroli GvHD. Postępy w technikach przygotowania pacjenta przed przeszczepem, profilaktyki GvHD oraz leczenia wspomagającego znacząco poprawiły wyniki allo-HSCT w ostatnich dekadach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Teva 100 mg
Micafungin Teva jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz kandydozy przełyku u dorosłych, młodzieży powyżej 16 lat i osób starszych, a także w profilaktyce zakażeń Candida u pacjentów poddawanych allogenicznym przeszczepom krwiotwórczych komórek macierzystych oraz u osób z przedłużoną neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów < 500 komórek/μl przez ≥ 10 dni). W populacji pediatrycznej, obejmującej noworodki i dzieci poniżej 16 roku życia, lek jest wskazany w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz profilaktyce zakażeń Candida u pacjentów z podobnymi czynnikami ryzyka, z wyłączeniem kandydozy przełyku. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji w dawkach 50 mg i 100 mg, zawierających odpowiednio 10 mg/ml i 20 mg/ml mykafunginy sodowej.
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostra białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ostra białaczka szpikowa (AML) cechuje się wysoką heterogennością biologiczną i zmiennym rokowaniem, które zależy od złożonej interakcji czynników cytogenetycznych, molekularnych, klinicznych oraz odpowiedzi na leczenie. Kluczowe zmiany cytogenetyczne o korzystnym rokowaniu to m.in. t(8;21), t(15;17) (APL) oraz inv(16), natomiast niekorzystne obejmują t(6;9)(p23.3;q34.1), złożony kariotyp (CK-AML) i aberracje 11q23/KMT2A. Mutacje genetyczne takie jak NPM1 i bialleliczne CEBPA wiążą się z lepszym rokowaniem, podczas gdy mutacje FLT3-ITD, TP53, ASXL1, U2AF1 i RUNX1 predysponują do gorszych wyników. Wiek pacjenta jest silnym niezależnym czynnikiem prognostycznym – 5-letnie przeżycie spada z około 60% u osób poniżej 40 lat do około 1% u pacjentów powyżej 80 lat. Wskaźnik całkowitej remisji (CR) u młodszych dorosłych (<60 lat) wynosi około 67%, z medianą przeżycia 68 tygodni, natomiast u starszych (>60 lat) CR to około 55%, a mediana przeżycia 33 tygodnie. Typ AML (de novo, wtórna, związana z terapią) oraz obecność minimalnej choroby resztkowej (MRD) po leczeniu mają istotny wpływ na rokowanie i decyzje terapeutyczne.
allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, AML de novo, AML wtórna, całkowita remisja, cytogenetyka, cytometria przepływowa, liczba białych krwinek, minimalna choroba resztkowa, mutacja ASXL1, mutacja CEBPA, mutacja FLT3-ITD, mutacja NPM1, mutacja TP53, nawrót AML, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, palenie tytoniu, przeszczep szpiku kostnego, przeżycie całkowite, remisja, trójtlenek arsenu, zespół mielodysplastyczny, złożony kariotyp