sympatykomimetyk ośrodkowy
Sympatykomimetyki ośrodkowe to grupa leków działających na ośrodkowy układ nerwowy, które naśladują działanie układu współczulnego (sympatycznego). Substancje te wpływają na ośrodki w mózgu, głównie na jądro pasma samotnego, powodując zmniejszenie aktywności nerwu błędnego oraz zwiększenie napięcia współczulnego.
Głównym mechanizmem działania sympatykomimetyków ośrodkowych jest stymulacja receptorów α2-adrenergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zahamowania impulsacji współczulnej i obniżenia ciśnienia tętniczego. Do przedstawicieli tej grupy leków należą m.in. klonidyna, metylodopa, guanfacyna i moksonidyna.
Leki te znajdują zastosowanie głównie w terapii nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza opornego na inne leki. Niektóre z nich, jak klonidyna, są również stosowane w leczeniu zespołu odstawienia opioidów, zespołu Tourette’a oraz w terapii bólu neuropatycznego. Z uwagi na profil działań niepożądanych (senność, suchość w ustach, hipotonia ortostatyczna) obecnie nie są lekami pierwszego wyboru w leczeniu nadciśnienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atenza 27 mg
Metylofenidat chlorowodorek, sympatykomimetyk ośrodkowy (kod ATC: N06BA04), wykazuje działanie stymulujące poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększenie ich uwalniania do przestrzeni pozaneuronalnej. Lek stosowany jest głównie w terapii ADHD, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. W populacji pediatrycznej potwierdzono skuteczność działania przy dawkach od 18 do 72 mg/dobę, z efektem terapeutycznym utrzymującym się do 12 godzin po podaniu dawki porannej. W badaniach klinicznych u dorosłych (n=1523) wykazano istotną statystycznie redukcję objawów ADHD, ocenianą skalami CAARS i AISRS, przy dawkach od 54 do 72 mg/dobę, z wyraźną zależnością efektu od dawki (np. p=0,0024 dla 72 mg/dobę w skali CAARS). Badania z dawkami zmiennymi potwierdziły kliniczną i statystyczną skuteczność metylofenidatu (p<0,001 do p=0,012), ze średnimi zmianami punktacji AISRS do -16,9 i CAARS do -10,9 w porównaniu z placebo.
działanie stymulujące, izomer prawoskrętny, izomery lewo i prawoskrętne, kryteria DSM-IV, metylofenidat, metylofenidat o natychmiastowym uwalnianiu, mieszanina racemiczna, neuron presynaptyczny, noradrenalina i dopamina, ośrodkowy układ nerwowy, podwójna ślepa próba, przestrzeń pozaneuronalna, Skala Oceny ADHD Connera, skala oceny objawów ADHD, sympatykomimetyk ośrodkowy, wychwyt zwrotny neuroprzekaźników, zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi