niezaplanowana synteza DNA
Niezaplanowana synteza DNA (UDS – unscheduled DNA synthesis) to proces naprawy DNA, który zachodzi poza normalną fazą S cyklu komórkowego. Jest to kluczowy mechanizm naprawy przez wycinanie nukleotydów (NER), uruchamiany w odpowiedzi na uszkodzenia DNA wywołane czynnikami mutagennymi.
Podczas niezaplanowanej syntezy DNA komórka rozpoznaje i wycina uszkodzone fragmenty nici DNA, a następnie wypełnia powstałe luki nowymi nukleotydami. Proces ten stanowi istotny element ochrony integralności genomu i zapobiega utrwalaniu mutacji, które mogłyby prowadzić do transformacji nowotworowej.
W diagnostyce medycznej pomiar niezaplanowanej syntezy DNA jest wykorzystywany jako biomarker ekspozycji na czynniki genotoksyczne oraz do oceny sprawności mechanizmów naprawy DNA. Defekty w systemie UDS są związane z chorobami genetycznymi, takimi jak skóra pergaminowa (xeroderma pigmentosum), charakteryzującymi się zwiększoną wrażliwością na promieniowanie UV i predyspozycją do rozwoju nowotworów skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pentoksyfilina wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 u myszy i szczurów wynoszącymi odpowiednio 170-195 mg/kg mc. i 170-230 mg/kg mc. (dożylna), 240-370 mg/kg mc. (dootrzewnowa) oraz 1385 mg/kg mc. i 1770 mg/kg mc. (doustna). U ludzi dawki doustne rzędu 80 mg/kg mc. mogą wywoływać objawy ostrego zatrucia. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach (do 1000 mg/kg mc./dobę) i psach (do 100 mg/kg mc./dobę) nie wykazały toksycznego uszkodzenia narządów, jednak dawki powyżej 320 mg/kg mc./dobę u psów indukowały objawy niepożądane, takie jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz obecność komórek olbrzymich w jądrach. Badania reprodukcyjne na różnych gatunkach nie wykazały teratogenności, embriotoksyczności ani negatywnego wpływu na płodność, choć bardzo wysokie dawki u szczurów zwiększały śmiertelność wewnątrzmaciczną i resorpcję płodów. Pentoksyfilina i jej metabolity przenikają do mleka samic w okresie laktacji.
badania reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolakowłókniak sutka, LD50, niewydolność krążenia, niezaplanowana synteza DNA, obrzęk płuc, ostre zatrucie, pentoksyfilina, potencjał teratogenny, rakotwórczość, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczne uszkodzenie narządów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eltrombopag wykazuje unikalną specyficzność wobec receptora trombopoetyny, co powoduje brak stymulacji produkcji płytek krwi u myszy, szczurów i psów, co ogranicza translacyjność danych toksykologicznych z tych modeli zwierzęcych na ludzi. W badaniach przedklinicznych zaobserwowano zależne od dawki i czasu trwania terapii zmętnienia soczewki (zaćmę) u gryzoni przy ekspozycjach ≥4-6-krotnie wyższych niż kliniczne (np. u myszy po 6-13 tygodniach przy dawkach odpowiadających ≥4-krotnej ekspozycji klinicznej u pacjentów z ITP stosujących 75 mg/dobę). U młodych szczurów przed odsadzeniem zmętnienia gałki ocznej pojawiały się przy dawkach 9-krotnie przekraczających maksymalną ekspozycję kliniczną u dzieci i młodzieży z ITP. Nie stwierdzono natomiast zaćmy u dorosłych psów przy ekspozycjach do 2-krotnych klinicznych. Działania toksyczne na nerki (uszkodzenie cewek nerkowych) obserwowano u myszy przy dawkach związanych z zachorowalnością i śmiertelnością, natomiast u szczurów i psów przy ekspozycjach 2-4-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono takich zmian. Hepatotoksyczność (degeneracja i martwica hepatocytów) występowała jedynie przy dawkach źle tolerowanych, natomiast długoterminowe badania nie wykazały toksycznego wpływu na wątrobę przy ekspozycjach do 4-krotnych klinicznych.
działanie klastogenne, działanie letalne na zarodki, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, funkcja neurobehawioralna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hiperostoza śródkostna, martwica hepatocytów, niezaplanowana synteza DNA, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, płytki krwi, poronienie przedimplantacyjne, potencjał rakotwórczy, reakcja fotoalergiczna, retikulocyty, rozwój embrionalno-płodowy, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie cewek nerkowych, WZW C, zaburzenia oczne, zaćma, zmętnienie gałki ocznej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eltrombopag Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania eltrombopagu wykazały specyficzne działania toksyczne zależne od dawki i czasu ekspozycji, z uwzględnieniem unikalnej specyfiki receptorów trombopoetyny u zwierząt. Zaćma była obserwowana u myszy i szczurów przy ekspozycjach ≥4-6-krotnych w stosunku do klinicznej dawki 75 mg/dobę stosowanej u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP), co wskazuje na potencjalne ryzyko przy długotrwałym stosowaniu. Toksyczność nerkowa i wątrobowa pojawiała się głównie przy ekspozycjach przekraczających 1,2 raza dawkę kliniczną, jednak nie była potwierdzona w badaniach długoterminowych (28-52 tygodnie). Wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie retikulocytów, hiperplazja erytroidalna) oraz zmiany kostne (hiperostoza śródkostna) występowały przy ekspozycjach 6-10-krotnie wyższych niż kliniczne, bez potwierdzenia w badaniach długoterminowych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego przy ekspozycjach do 4-krotnych klinicznych dawek.
badanie rakotwórczości, chłoniak myszy, działanie mutagenne, fototoksyczność, hiperostoza śródkostna, martwica hepatocytów, niezaplanowana synteza DNA, parametry hematologiczne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, poronienie przedimplantacyjne, retikulocyty, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test mikrojądrowy, zachorowalność i śmiertelność, zaćma polekowa, żebra szyjne, zmętnienie gałki ocznej