Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Sertraline Medreg

Stosowanie sertraliny wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych oraz interakcji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem leku Sertraline Medreg oraz zalecanych środków ostrożności.¹

Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne

Zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas terapii sertraliną istnieje ryzyko rozwoju potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak zespół serotoninowy (SS) oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS). Ryzyko to znacząco wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (w tym przeciwdepresyjnych, amfetamin, tryptanów), produktów zaburzających metabolizm serotoniny (w tym inhibitorów MAO, błękitu metylenowego), leków przeciwpsychotycznych, antagonistów dopaminy oraz opioidów. Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem pojawienia się objawów charakterystycznych dla tych zespołów.²

Wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes

Po wprowadzeniu sertraliny do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP). Badania potwierdziły statystycznie istotną pozytywną zależność między ekspozycją na sertralinę a wydłużeniem odstępu QTc. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak:³

• Choroba serca
• Hipokaliemia lub hipomagnezemia
• Wydłużenie odstępu QTc w wywiadzie rodzinnym
• Bradykardia
• Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc

Aktywacja hipomanii lub manii

U niewielkiego odsetka pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne i przeciwobsesyjne, w tym sertralinę, obserwowano objawy manii i hipomanii. Pacjenci z epizodami manii lub hipomanii w wywiadzie wymagają szczególnej ostrożności i ścisłej obserwacji. W przypadku wystąpienia fazy maniakalnej należy niezwłocznie odstawić sertralinę.⁴

Napady padaczkowe

Podczas leczenia sertraliną istnieje ryzyko wystąpienia napadów padaczkowych. Należy unikać stosowania leku u pacjentów z niestabilną padaczką, a pacjentów z kontrolowaną padaczką należy ściśle monitorować. W przypadku wystąpienia napadów padaczkowych konieczne jest odstawienie sertraliny.⁵

Ryzyko samobójstwa

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczeń i samobójstw. Ryzyko utrzymuje się do momentu uzyskania pełnej remisji. Ponieważ poprawa może nie nastąpić w ciągu pierwszych tygodni leczenia lub dłużej, pacjentów należy poddać ścisłej obserwacji. Doświadczenia kliniczne wskazują, że ryzyko samobójstwa może być podwyższone we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.⁶

Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące grupy pacjentów:

• Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie
• Pacjenci przejawiający przed rozpoczęciem leczenia znacznego stopnia skłonności samobójcze
• Pacjenci w wieku poniżej 25 lat (metaanalizy wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w tej grupie wiekowej)

Podczas terapii, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianach dawkowania, należy ściśle obserwować pacjentów pod kątem klinicznego nasilenia choroby, myśli lub zachowań samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu. Pacjenci i ich opiekunowie powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłoszenia lekarzowi wystąpienia takich objawów.⁷

Zaburzenia seksualne

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym sertralina, mogą powodować zaburzenia seksualne. Zgłaszano przypadki długotrwałych dysfunkcji seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania SSRI.⁸

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Sertralina nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, z wyjątkiem pacjentów z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi w wieku 6-17 lat. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży leczonych lekami przeciwdepresyjnymi częściej niż w grupie placebo obserwowano zachowania samobójcze (myśli i próby samobójcze) oraz wrogość (agresję, zachowania buntownicze, przejawy gniewu).⁹

Przy podejmowaniu decyzji o leczeniu sertraliną pacjenta z tej grupy wiekowej należy uważnie monitorować wystąpienie objawów samobójczych, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. W długoterminowych badaniach obserwacyjnych zgłaszano przypadki opóźnionego wzrostu i dojrzewania, dlatego lekarz powinien regularnie kontrolować wzrost i rozwój dzieci i młodzieży leczonych sertraliną.¹⁰

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Podczas stosowania SSRI zgłaszano przypadki nieprawidłowych krwawień, w tym krwawień skórnych (wybroczyny i plamica), krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień ginekologicznych, także takich, które prowadziły do zgonu. Leki z grupy SSRI/SNRI mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego.¹¹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:

• Stosujących jednocześnie leki wpływające na czynność płytek krwi (antykoagulanty, nietypowe leki przeciwpsychotyczne, fenotiazyny, większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, kwas acetylosalicylowy, NLPZ)
• Z zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie

Hiponatremia

W trakcie leczenia sertraliną może wystąpić hiponatremia, prawdopodobnie jako wynik zespołu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Opisywano przypadki spadku stężenia sodu w surowicy poniżej 110 mmol/L. Na hiponatremię szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby przyjmujące diuretyki lub z innych powodów narażone na zmniejszenie objętości osocza.¹²

Objawy hiponatremii mogą obejmować:

• Ból głowy
• Trudności z koncentracją
• Zaburzenia pamięci
• Splątanie
• Osłabienie
• Zaburzenia równowagi (mogące prowadzić do upadków)

W cięższych przypadkach mogą wystąpić: omamy, omdlenia, drgawki, śpiączka, zatrzymanie oddechu i zgon. U pacjentów z objawową hiponatremią należy rozważyć odstawienie sertraliny i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.¹³

Objawy odstawienia

Po przerwaniu leczenia sertraliną często występują objawy odstawienia, szczególnie przy nagłym odstawieniu leku. W badaniach klinicznych częstość zgłaszanych reakcji związanych z odstawieniem wynosiła 23% u osób przerywających leczenie sertraliną w porównaniu z 12% u osób kontynuujących terapię.¹⁴

Najczęściej zgłaszane objawy odstawienia to:

• Zawroty głowy
• Zaburzenia czucia (w tym parestezje)
• Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny)
• Pobudzenie lub niepokój
• Nudności i/lub wymioty
• Drżenia
• Bóle głowy

Objawy te zazwyczaj mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, są samoograniczające i ustępują w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub więcej). Dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawek sertraliny w okresie kilku tygodni lub miesięcy, zależnie od indywidualnych potrzeb pacjenta.¹⁵

Akatyzja/pobudzenie psychoruchowe

Stosowanie sertraliny może wiązać się z wystąpieniem akatyzji, charakteryzującej się subiektywnie nieprzyjemnym lub uciążliwym pobudzeniem psychoruchowym i koniecznością poruszania się, z towarzyszącą niezdolnością do siedzenia lub stania w bezruchu. Zaburzenie to występuje najczęściej w pierwszych kilku tygodniach leczenia. U pacjentów z takimi objawami zwiększanie dawek może być szkodliwe.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Sertralina jest w znacznym stopniu metabolizowana przez wątrobę. Badania farmakokinetyczne wykazały wydłużenie okresu półtrwania oraz około trzykrotnie większe wartości AUC i Cmax u pacjentów z łagodną, stabilną marskością wątroby w porównaniu z osobami zdrowymi. Przy stosowaniu sertraliny u pacjentów z chorobami wątroby należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami. Sertralina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.¹⁷

Zaburzenia czynności nerek

Sertralina jest w znacznym stopniu metabolizowana, a wydalanie niezmienionego leku z moczem stanowi mniej istotną drogę eliminacji. Badania z udziałem pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych oraz umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych w porównaniu z grupą kontrolną. Dlatego sertralina nie wymaga korygowania dawek odpowiednio do stopnia zaburzenia czynności nerek.¹⁸

Stosowanie u osób w podeszłym wieku

Ponad 700 pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat) uczestniczyło w badaniach klinicznych sertraliny. Schemat i częstość reakcji niepożądanych u starszych pacjentów były podobne jak u młodszych osób. Należy jednak pamiętać, że stosowanie SSRI lub SNRI, w tym sertraliny, może wiązać się z wyższym ryzykiem hiponatremii u osób w podeszłym wieku.^Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leczenie preparatami z grupy SSRI może wpływać na kontrolę glikemii. W razie potrzeby należy dostosować dawkę insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.²⁰

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie z terapią elektrowstrząsową

Nie przeprowadzono badań klinicznych określających ryzyko lub korzyści wynikające z jednoczesnego stosowania elektrowstrząsów i sertraliny.²¹

Sok grejpfrutowy

Nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii sertraliną ze względu na możliwe interakcje.²²

Nieprawidłowości w badaniach przesiewowych moczu

U pacjentów przyjmujących sertralinę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników immunologicznych testów przesiewowych na obecność benzodiazepin w moczu. Jest to spowodowane brakiem swoistości testów przesiewowych. Fałszywie dodatnie wyniki mogą utrzymywać się przez kilka dni po zakończeniu terapii sertraliną. W celu odróżnienia sertraliny od benzodiazepin należy stosować testy potwierdzające, takie jak chromatografia gazowa lub spektrometria mas.²³

Jaskra z zamkniętym kątem przesączania

Produkty z grupy SSRI, w tym sertralina, mogą wpływać na wielkość źrenicy, powodując jej rozszerzenie. Może to prowadzić do zwężenia kąta przesączania, zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i rozwoju jaskry z zamkniętym kątem przesączania, szczególnie u pacjentów z czynnikami predysponującymi. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu sertraliny u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub z jaskrą w wywiadzie.²⁴

Zmiana leku przeciwdepresyjnego

Istnieją ograniczone dane z kontrolowanych badań dotyczących optymalnego czasu zmiany z leków SSRI, przeciwdepresyjnych lub przeciwobsesyjnych na sertralinę. Podczas takiej zmiany należy zachować ostrożność i rozsądną ocenę medyczną, szczególnie w przypadku zmiany z leków długo działających, takich jak fluoksetyna.²⁵

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Jednoczesne podawanie sertraliny z innymi lekami nasilającymi działanie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego (amfetaminy, tryptofan, fenfluramina, agoniści 5-HT) lub produktami zawierającymi ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) należy podejmować ostrożnie, a najlepiej tego unikać ze względu na ryzyko interakcji farmakodynamicznych.²⁶

Sertraline Medreg zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, więc uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁷