ICI
ICI (Immune Checkpoint Inhibitors) to grupa leków immunoterapeutycznych, które zrewolucjonizowały leczenie wielu nowotworów złośliwych. Ich działanie polega na blokowaniu mechanizmów hamujących układ odpornościowy, co prowadzi do wzmocnienia naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu przeciwko komórkom nowotworowym.
Główne rodzaje ICI obejmują inhibitory CTLA-4 (np. ipilimumab), inhibitory PD-1 (np. pembrolizumab, nivolumab) oraz inhibitory PD-L1 (np. atezolizumab, durvalumab). Wykazują one skuteczność w leczeniu m.in. czerniaka, niedrobnokomórkowego raka płuca, raka nerkowokomórkowego, chłoniaków oraz wielu innych nowotworów.
Stosowanie ICI wiąże się z charakterystycznym profilem działań niepożądanych, określanych jako immune-related adverse events (irAE). Obejmują one zapalenia różnych narządów, w tym tarczycy, przysadki, płuc, wątroby, jelit czy skóry. Wymaga to systematycznego monitorowania pacjentów i wczesnej interwencji w przypadku wystąpienia objawów toksyczności.
Skuteczność ICI zależy od wielu czynników biologicznych, w tym ekspresji biomarkerów (np. PD-L1), obciążenia mutacyjnego nowotworu (TMB) oraz składu mikrośrodowiska guza. Trwają intensywne badania nad nowymi kombinacjami ICI z innymi terapiami oraz identyfikacją biomarkerów predykcyjnych odpowiedzi na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy drobne, okrągłe z desmoplastyczną stroma – Patofizjologia i mechanizm
Desmoplastyczny guz drobnych okrągłych komórek z desmoplastyczną stromą (DSRCT) to rzadki, agresywny mięsak tkanek miękkich, typowo występujący u młodych mężczyzn. Kluczowym czynnikiem patogenezy jest translokacja t(11;22)(p13;q12), prowadząca do powstania białka fuzyjnego EWSR1-WT1, które działa jako nieprawidłowy czynnik transkrypcyjny aktywujący geny związane z proliferacją, angiogenezą i przeżyciem komórek nowotworowych. Wyróżnia się dwie izoformy EWSR1-WT1 (E+KTS i E-KTS), różniące się obecnością trzech aminokwasów w domenie wiążącej DNA. Nadekspresja receptorów kinazy tyrozynowej, takich jak PDGFRA, IGF1R, VEGFR, oraz czynników transkrypcyjnych MYC i PAX2, podkreśla złożoność molekularną DSRCT. Średnia liczba mutacji somatycznych wynosi 0,72 mutacji/Mb, z medianą 23 niesilentnych mutacji na guz, co wskazuje na niskie obciążenie mutacyjne typowe dla mięsaków z fuzją genów. Charakterystyczny immunofenotyp obejmuje koekspresję markerów epitelialnych (cytokeratyna, EMA), mezenchymalnych (dezmina, wimentyna) i neuronalnych (NSE, CD56), co komplikuje diagnostykę.
białko fuzyjne, chemioterapia wysokodawkowa, cytokeratyna, czynnik transkrypcyjny, DSRCT, EGFR, EMT, fuzja genów, gen chimeryczny, gen EWSR1, gen WT1, ICI, IGF1R, immunofenotyp, inhibitor CDK4/6, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor mTOR, komórka macierzysta, komórka macierzysta raka, marker mezenchymalny, mięsak tkanek miękkich, mutacja somatyczna, palec cynkowy, PDGFRA, radioterapia, receptor alfa płytkopochodnego czynnika wzrostu, receptor androgenowy, trabektedyna, translokacja chromosomowa, VEGF, wimentyna